Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Жоғарғы Вольтаның президенті 1980 жылдан 1982 жылға дейін
President of Upper Volta from 1980 to 1982
Сае Зербо (1932 жылдың 27 тамызы – 2013 жылдың 19 қыркүйегі) – Буркинабелік әскери шенеунік, Жоғарғы Вольта Республикасының (қазіргі Буркина-Фасо) үшінші президенті. 1980 жылдың 25 қарашасынан 1982 жылдың 7 қарашасына дейін президенттік қызметін атқарды. Ол 1980 жылы төңкеріс жасады, бірақ кәсіподақтар қарсылық танытты және майор Жан Батист Уедраого мен Халықтық құтқару кеңесі (CSP) оны құлатты.
Saye Zerbo (27 August 1932 – 19 September 2013) was a Burkinabé military officer who was the third President of the Republic of Upper Volta (now Burkina Faso) from 25 November 1980 until 7 November 1982. He led a coup in 1980, but was resisted by trade unions and was overthrown by Major Jean Baptiste Ouédraogo and the Council of Popular Salvation (CSP).
Өмірбаян
Саи Зербо 1932 жылы 27 тамызда Француз Батыс Африкасының Туган қаласында дүниеге келген. Ол Мали мен Сент-Луисте, Сенегалда білім алған. 1950 жылы француз әскеріне қатысып, Сент-Сир әскери академиясына түсті. Парашютші ретінде Зербо Бірінші Индокитай соғысы мен Алжирдің Тәуелсіздік соғысына қатысты. 1960 жылы Жоғарғы Вольта Франциядан тәуелсіздік алғаннан кейін, 1961 жылы сол елдің қарулы күштеріне ауысты. 1966 жылдан бастап Жоғарғы Вольтаны басқарған Сангуле Ламизанның әскери үкіметінде Саи Зербо 1974 жылдан 1976 жылға дейін сыртқы істер министрі болды. Ол сонымен қатар астана Уагадугудағы полк командирі және әскери барлау басқармасының директоры лауазымдарын атқарды. 1980 жылы 25 қарашада Зербо 1978 жылы демократиялық сайлауда қайта сайланған президент Ламизанға қарсы төңкеріс жасап, мемлекет және үкімет басшысы болды. 1977 жылы қабылданған конституция күшін жойды және Ұлттық прогресс үшін әскери комитет (Comité Militaire de Redressement pour le Progrès National; CMPRN) құрылды. Елдегі кәсіподақтар Зербоны көптен бері қолдағанмен, оның билікті басып алуына қарсы болды. 1982 жылдың 7 қарашасында Саи Зербо тағы бір төңкеріс салдарынан биліктен тайды. Оның орнын Жан Батист Уэдраого Халықтық құтқару кеңесінің (Conseil du Salut du Peuple; CSP) төрағасы ретінде иеленді. Зербо биліктен алысқаннан кейін түрмеге қамалды. 1983 жылдың 4 тамызында Уэдраого Томас Санкарамен құлатылды. 1984 жылдың мамырында Зербо мен Ламизан түрлі қылмыстар бойынша сотталды. Зербо 15 жылға бас бостандығынан айырылды. Түрмеде отырғанда Зербо исламнан христиан дініне көшті. 1985 жылдың тамызында түрмеден босатылды. Блез Компаоре Санкараны биліктен құлатқаннан кейін Зербодан кеңес алды. Зербоның 1984 жылғы сот үкімі 1997 жылдың 18 ақпанында Буркина-Фасоның Жоғарғы сотымен жоққа шығарылды. Зербоның үшінші қызы Араба Кадидиату Зербо Буркина-Фасоның бұрынғы премьер-министрі Параманга Эрнест Йонлиге үйленген.
Saye Zerbo was born Tougan, French West Africa, on 27 August 1932. He went to school in Mali and Saint Louis, Senegal. Then he joined the French military in 1950 and attended the military academy Saint Cyr. As a paratrooper, Zerbo took part in both the First Indochina War and the Algerian War of Independence. After Upper Volta's independence from France in 1960, he transferred to that country's army in 1961. In the military government of Sangoulé Lamizana, who ruled Upper Volta from 1966, Saye Zerbo was minister of foreign affairs from 1974 to 1976. He also held the positions of commander of the regiment in the capital Ouagadougou and director of the military intelligence agency. On 25 November 1980, Zerbo staged a coup against President Lamizana, who had been re elected democratically in 1978, and took on the positions of head of state and government. The constitution, which had been introduced in 1977, was suspended and the Military Committee of Recovery for National Progress (Comité Militaire de Redressement pour le Progrès National; CMPRN) established. The trade unions in the country opposed his seizure of power, although they had supported Zerbo for a long time, and on 7 November 1982, Saye Zerbo was deposed in another coup d'état. He was succeeded by Jean Baptiste Ouédraogo as the head of the Council of Popular Salvation (Conseil du Salut du Peuple; CSP). After being deposed, Zerbo was also incarcerated. On 4 August 1983, Ouédraogo was deposed by Thomas Sankara. In May 1984, Zerbo and Lamizana were put on trial for various crimes. Zerbo was sentenced to 15 years in prison. During his imprisonment, Zerbo converted from Islam to Christianity. He was released from jail in August 1985. After Blaise Compaoré had deposed Sankara he sought Zerbo's advice. Zerbo's conviction from 1984 was annulled on 18 February 1997 by the supreme court of Burkina Faso. Zerbo's third daughter Araba Kadidiatou Zerbo is married to the former Prime Minister of Burkina Faso Paramanga Ernest Yonli.