Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1966 жылдан 1980 жылға дейін Жоғарғы Вольтаның президенті
President of Upper Volta from 1966 to 1980
Абубакар Сангуле Ламизан (31 қаңтар 1916 – 26 мамыр 2005) – Жоғарғы Вольтаның (1984 жылдан бастап Буркина-Фасо деп аталды) президенті қызметін атқарған әскери шенеунік. Ол 3 қаңтар 1966 жылдан 25 қараша 1980 жылға дейін билікте болды. Сонымен қатар, ол 1974 жылдың 8 ақпанынан 1978 жылдың 7 шілдесіне дейін премьер-министр болып қызмет етті.
Aboubakar Sangoulé Lamizana (31 January 1916 – 26 May 2005) was an Upper Voltese military officer who served as the President of Upper Volta (since 1984 renamed Burkina Faso), in power from 3 January 1966, to 25 November 1980. He held the additional position of Prime Minister from 8 February 1974, to 7 July 1978.
Өмірбаян
1960 жылы Жоғарғы Вольта Француз одағынан толық тәуелсіздік алғаннан кейін, оппозициялық партиялар үкіметтік «Демократиялық Вольта одағы» (UDV) партиясымен бірікті немесе таратылды, нәтижесінде Жоғарғы Вольта президенті Морис Ямеого басқаратын бірпартиялық мемлекетке айналды. Ямеогоның бірпартиялық режимі көптеген наразылықтарға әкелді: студенттер ереуілі мен студенттердің, кәсіподақтардың және мемлекеттік қызметкерлердің жаппай демонстрациялары. 1966 жылғы 3 қаңтарда жалпы ереуіл мен әскери төңкерістен кейін Ямеого отставкаға кетуге мәжбүр болды, бұл демонстрациялардың талабы бойынша билікті генерал Сангуле Ламизанаға берді. Ламизана 1970 жылғы 14 маусымда ратификацияланған жаңа Конституцияға дейін «уақытша әскери үкіметтің» номиналды басшысы болды, ол толыққанды азаматтық сайланған басшылыққа көшу үшін төрт жылдық кезеңді қарастырды. Сондай-ақ ол 1966 жылдан 1967 жылға дейін сыртқы істер министрі болды. Жаңа Конституция бойынша өткен сайлауда UDV парламентта көпшілік мандатты алды. 1970 жылдардың басында бес жылдық құрғақшылықтың салдары және Сахель аймағындағы шөлейттенудің күшеюі Жоғарғы Вольтаны қоса алғанда, бірнеше елге ашаршылық қаупін әкелді. Бұл экономикалық дағдарыс Ламизана тағайындаған премьер-министр Жерар Канго Уедраого басқаратын үкіметте фракциялықтарды күшейтті. Әскери араласу және парламентті тарату Ламизананы қайтадан билікке әкелді, ол енді іс жүзінде диктатор болды. Ламизананың режимі халықаралық деңгейде мойындалды және АҚШ президенті Ричард Никсонмен кездесулер өткізді. 1973 жылғы 15 қазанда Ламизана президент Никсонмен кездесіп, Овал кеңседе Сахельдегі құрғақшылық туралы мәлімет берді. Ламизана өзінің және басқа Сахель үкіметтерінің өкілі екенін және ашаршылық пен құрғақшылық кезінде көмек алуды үміттенедінін түсіндірді. Никсон мүмкіндігінше көп көмек көрсетуге уәде берді. Оның жеке партиясы «Ұлттық жаңару қозғалысы» деп аталды, бірақ ол көп ұзаққа соқпады. 1977 жылы референдумда жаңа Конституция қабылданды және бекітілді, ал Ламизана 1978 жылы ашық сайлауда қайта сайланды; бұл сайлау Батыс Африкада өткен ең демократиялық сайлаулардың бірі деп есептеледі. Кейіннен Ламизана UDV-ге қосылды. Кәсіподақтар мен азаматтық ұйымдардың қолдауымен полковник Саи Зербо 1980 жылғы қарашада Ламизананы қан төгілмейтін әскери төңкеріспен құлатты.
After Upper Volta achieved complete independence from the French Union in 1960, opposition parties either merged with the governing party, Union démocratique voltaïque (UDV), or were banned, transforming Upper Volta into a single party state, headed by Maurice Yaméogo as President. Yaméogo's one party regime elicited much unrest; student strikes and mass demonstrations by students, labor unions, and civil servants. Yaméogo was forced to resign after a general strike and a military coup on 3 January 1966, giving power to General Sangoulé Lamizana on the demonstrators' demand. Lamizana served as nominal head of a "provisional military government" until a new Constitution, ratified on 14 June 1970, provided for a four year transition to fully civilian elected leadership; he was also foreign minister from 1966 to 1967. Elections under the new Constitution delivered a clear majority of the assembly to the UDV. In the early 1970s the effect of a five year drought and increasing desertification in the Sahel brought the threat of famine to several nations including Upper Volta. The resulting economic dislocation encouraged factionalism in the government, headed by Gérard Kango Ouédraogo, the prime minister who had been appointed by Lamizana. Again military intervention and dissolution of the assembly brought Lamizana back in control, essentially now as dictator. Lamizana's regime had international recognition and visited with U. S. President Richard Nixon. On 15 October 1973 Lamizana met with President Nixon and briefed him on the Sahel drought in the Oval Office. Lamizana explained that he represented himself and the other Sahel governments and hoped to secure aid during the famine and drought. Nixon promised to provide as much help as he could. His personal party following was styled the National Movement for Renewal, although that became a short lived formation. A new Constitution was written and approved in a referendum in 1977, and Lamizana was reelected in open elections in 1978; this election is generally considered as being among the most democratic ever held in West Africa. Later Lamizana joined UDV. With the support of unions and civil groups, Col. Saye Zerbo overthrew Lamizana in a bloodless military coup in November 1980.