Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын тілінде шығуын немесе қатысын білдіретін префикс.
Prefix indicating English origin or relation
Anglo – Англияға, ағылшын мәдениетіне, ағылшын халқына немесе ағылшын тіліне қатыстылығын немесе олардан таралуын білдіретін префикс, мысалы, Anglosphere терминінде. Ол көбінесе жеке қолданылып, ағылшын Америкасы, ағылшын тілді Кариб бассейні, Оңтүстік Африка, Намибия, Австралия және Жаңа Зеландиядағы британдық текті адамдарды білдіру үшін қолданылады. Канадада ол негізінен Квебекте орналасқан, бірақ бүкіл Канадада кездесетін француз тілді канадалықтарды (франкофондар) және Канадада, оның ішінде Квебекте орналасқан ағылшын тілді канадалықтарды (англофондар) ажырату үшін қолданылады. АҚШ-та ол латиноамерикандық халықты латиноамерикандық емес ақ көпшіліктен ажырату үшін де қолданылады. Anglo – басқа топонимдермен немесе демонимдермен бірге ағылшын тілін білдіру үшін қолданылатын кеш латын префиксі. Бұл сөз Англияның латынша атауы Anglia-дан шыққан, ол оның шығыс аймағының қазіргі атауында да қолданылады – East Anglia. Anglia және England екеуі де «ағылшын жері» дегенді білдіреді. Кейбір болжамдарға сәйкес, ол сонымен қатар Ангелдерге, яғни қазіргі Төменгі Саксонияның Ютланд түбегіне қосылған Солтүстік Германияның Ангелн түбегінен шыққан герман халқына да қатысты болуы мүмкін. (Ангелн атауының шығу тегі туралы әртүрлі гипотезалар бар.) 1707 жылғы Одақ актісінен кейін, тарихи және басқа да контексттерде британдықтарды білдіру үшін де жиі қолданылады, мысалы, 1824 жылғы Англо-голланд шартында, онда кейінгі жылдары келісім ағылшын үкіметі емес, британдық үкімет пен голланд үкіметі арасында жасалған. Бұл қолданыстың мысалдары төменде көрсетілген, онда Британ аралдарынан шыққан, ағылшын емес адамдар «англо» деп сипатталады. Anglo – анықталуы қиын термин. Дәстүрлілер үшін оны жеке сөз ретінде қолдануда тілдік қиындықтар бар. Мысалы, «o» жалғауының мақсаты – күрделі сөздер құруға мүмкіндік беру (мысалы, ағылшын және саксон тегін білдіретін англосаксон), сондықтан латино және англо арасында тек сыртқы ұқсастық бар. Дегенмен, көптеген ағылшын тілді аймақтарда семантикалық өзгеріс болған, сондықтан күнделікті қолданыста төменде көрсетілген мағыналар жиі кездеседі. Оның анықтамасы әр аймақта өзгеше, соған сәйкес анықталады.
Anglo is a prefix indicating a relation to, or descent from England, English culture, the English people or the English language, such as in the term Anglosphere. It is often used alone, somewhat loosely, to refer to people of British descent in Anglo America, the Anglophone Caribbean, South Africa, Namibia, Australia, and New Zealand. It is used in Canada to differentiate between French speaking Canadians (Francophones), located mainly in Quebec but found across Canada, and English speaking Canadians (Anglophones), also located across Canada, including in Quebec. It is also used in the United States to distinguish the Latino population from the non Latino white majority. Anglo is a Late Latin prefix used to denote English in conjunction with another toponym or demonym. The word is derived from Anglia, the Latin name for England and still used in the modern name for its eastern region, East Anglia. Anglia and England both mean land of the English. According to some hypothesis it also refer to the Angles, a Germanic people originating in the north German peninsula of Angeln, that is, the region of today's Lower Saxony that joins the Jutland Peninsula. (There are also various hypotheses for the origin of the name 'Angeln'.) It is also often used to refer to British in historical and other contexts after the Acts of Union 1707, for example such as in the Anglo Dutch Treaty of 1824, where in later years agreement was between the British government and the Dutch, not an English government. Typical examples of this use are also shown below, where non English people from the British Isles are described as being Anglo. Anglo is not an easily defined term. For traditionalists, there are linguistic problems with using the word as an adjective or noun on its own. For example, the purpose of the o ending is to enable the formation of a compound term (for example Anglo Saxon meaning of English and Saxon origin), so there is only an apparent parallelism between, for example, Latino and Anglo. However, a semantic change has taken place in many English speaking regions so that in informal usage the meanings listed below are common. The definition is changed in each region which defines how it is identified.
Африка
"Англо-африкалық" термині тарихи тұрғыдан АҚШ және Африкада туған, британдық және африкалық тегі бар адамдардың өзін-өзі анықтауы үшін қолданылған. "The Anglo African" және "The Weekly Anglo African" – АҚШ Азамат соғысы кезеңінде Нью-Йоркте африкалық-американдық аболиционист Роберт Гамильтон (1819–1870) шығарған газеттердің аттары. "Англо-африка" сондай-ақ 1863–1865 жылдары Лагоста (қазіргі Нигерияның бір бөлігі) жарық көрген газеттің атауы болды. Оны шотландтық әкесі мен мулат анасының ұлы, ямайкалық Роберт Кэмпбелл (1829–1884) құрып, бас редакторлық қызметін атқарды. Бұл термин сонымен қатар Африкадағы Британ империясында тұратын адамдарды сипаттау үшін де тарихи түрде қолданылған. 1905 жылы Лондонда жарық көрген "Англо-африкалық кімдер және биографиялық очерктер кітабында" сол кездегі Африкадағы көрнекті британдықтар мен африкалықтар туралы мәліметтер келтірілген.
The term Anglo African has been used historically to self identify by people of mixed British and African ancestry born in the United States and in Africa. The Anglo African and The Weekly Anglo African were the names of newspapers published by African American abolitionist Robert Hamilton (1819–1870) in New York during the American Civil War era. The Anglo African was also the name of a newspaper published in Lagos (now part of Nigeria) from 1863 to 1865. It was founded and edited by Robert Campbell (1829–1884), a Jamaican born son of a Scottish father and Mulatto mother. The term has also been used historically to describe people living in the British Empire in Africa. The Anglo African Who's Who and Biographical Sketch Book published in London in 1905 includes details of prominent British and Afrikaner people in Africa at that time.
Австралия
Австралияда "англо" сөзі "англо-австралиялық" және "англо-кельт" терминдерінің құрамына кіреді, бұл терминдер ағылшын, шотланд, уэльс және ирланд тегінен шыққан, Австралия халқының көпшілігін көрсетеді.
In Australia, Anglo is used as part of the terms Anglo Australian and Anglo Celtic, which refer to the majority of Australians, who are of English, Scottish, Welsh and Irish descent.
Канада
Канадада, әсіресе канадтық француз тілінде, ана тілі ағылшын тілі болған адамды көрсету үшін «англофон» сөзі кеңінен қолданылады. Бұл «франкофоннан» (ана тілі француз тілі болған адам) және «аллофоннан» (ана тілі ағылшын немесе француз тілінен өзге тіл болған адам) ерекшеленеді. «Anglo Métis» термині кейде белгілі бір этникалық топты атау үшін қолданылады.
In Canada, and especially in Canadian French, Anglophone is widely used to designate someone whose mother tongue is English, as opposed to Francophone, which describes someone whose mother tongue is French, and to Allophone, which describes someone whose mother tongue is a language other than English or French. Anglo Métis is also sometimes used to refer to an ethnic group.
Израиль
Израиль мемлекетіне алия жасаған еврей иммигранттарын кейде англолар деп атайды.
Jewish immigrants making Aliyah to the State of Israel are sometimes referred to as Anglos.
Шотландия
Шотландияда және оған ұқсас мәдениеттерде «англо-шот» термині, кейде «англо» немесе «англостар» деп қысқартылады, шотландтық және ағылшын тегінің әртүрлі араласуына, байланысына және/немесе тууына ие адамдарды білдіреді; мысалы, шотландтық түбірі бар ағылшыздар, ағылшын түбірі бар шотландтар, немесе ағылшын тілінде сөйлейтін, қабылданған айтылумен немесе басқа да элиталық оңтүстік акцентімен сөйлейтін және британдық жоғарғы сыныптың ағылшын өкілдерінен ешқандай айырмашылығы жоқ, шотланд аристократиясының мүшелері. Көптеген «англо-шоттар» спорт, саясат, құқық, дипломатия, Ұлыбританияның әскери тарихы, медицина, инженерия, техникалық жаңалықтар, теңіз тарихы, географиялық зерттеулер, журналистика және сахна мен экран салаларында өзінің еңбегімен көзге түсті. Лондондық жазушы Иан Флеминг осы аралас тектің бір мысалы, ал оның Джеймс Бонд кейіпкері – «англо-шоттардың» көрнекті көркемдік бейнесі. Сонымен қатар, Джон Лорн Кэмпбелл, әйелі, американдық этномузыколог Маргарет Фэй Шоумен бірге ондаған жылдар бойы жинақтаушы ретінде жұмыс істеп, әйтпесе жоғалып кетер еді, канадтық және шотландтық гэль әдебиетінің, Гебрид аңыздары мен фольклорының және шотландтық дәстүрлі музыканың көптеген туындыларын сақтап қалды, ол да «англо-шот» еді. Кэмпбелл Британ империясының гүлдену кезеңінде Аргиллширдегі жер иесі ретінде тек қана қабылданған айтылумен ағылшын тілінде сөйлеуге тәрбиеленді, бірақ жас кезінде отбасының дәстүрлі ағылшынға және империяға деген көзқарасынан бас тартып, шотландтық ұлтшылдыққа, отаршылдықтан құтылуға және шотландтық гэль тілінің жоғалу қаупінен қорғауға бейімделгені қазіргі шотланд тарихының бағытын өзгертіп жіберді деуге болады. Қазіргі заманғы гэль әдебиеті мен тілінің жаңаруы, сондай-ақ Шотландия мен Жаңа Шотландиядағы тереңдеу мектептерінің кеңінен таралуы – оның мұрасы. «Англо-шот» термині көбінесе Англияда тұратын немесе ағылшын командаларында ойнайтын шотландтық спортшыларды немесе керісінше сипаттау үшін қолданылады. Бұл әсіресе футболда және ерекше регбиде кең таралған, онда «англо-шоттар» – шотландтық емес, таңдалған провинциялық команда, Шотландияның ауданаралық чемпионатына қатысқан.
In Scotland, and in related cultures, the term Anglo Scot, sometimes shortened to Anglo or Anglos, is used to refer to people with some permutation of mixed Scottish English ancestry, association and/or birth; such as English people of Scottish descent, Scottish people of English descent, or heavily Anglicised members of the Scottish nobility who are indistinguishable from English members of the British upper class and speak with a Received Pronunciation, or other elite Southron accent. A great number of Anglo Scots have made their mark in the fields of sport, politics, law, diplomacy, the Military history of the United Kingdom, medicine, engineering, technical invention, maritime history, geographical exploration, journalism and on the stage and screen. The London born writer Ian Fleming being one such example of this mixed ancestry and his James Bond character being the preeminent fictional example of the Anglo Scot. At the same time, however, John Lorne Campbell, whose decades long work as a collector alongside his wife, American ethnomusicologist Margaret Fay Shaw, preserved countless works of Canadian Gaelic and Scottish Gaelic literature, Hebridean mythology and folklore, and Scottish traditional music that would otherwise have been lost, was also an Anglo Scot. Campbell was raised to speak only Received Pronunciation English as an Argyllshire landlord at the height of the British Empire, but his decision as a young adult to reject the traditionally pro English and pro Empire politics of his family in favor of Scottish nationalism, decolonisation, and fighting for the survival of his threatened ancestral heritage language of Scottish Gaelic, may well be said to have changed the course of modern Scottish history. The modern Gaelic literary and language revivals, as well as the growing use of immersion schools in both Scotland and Nova Scotia are his legacy. The term Anglo Scot is often used to describe Scottish sports players who are based in England or playing for English teams, or vice versa. This is especially so in football, and notably so in Rugby union, where the Anglo Scots were a Scottish non native select provincial District side that competed in the Scottish Inter District Championship.
Америка Құрама Штаттары
Америка Құрама Штаттарының көптеген аймақтарында, әсіресе латиноамерикандықтар саны көп жерлерде, "англо" термині латиноамерикандық емес ақ американдықтарды белгілеу үшін қолданылады. АҚШ-тың оңтүстік-батысында "англо", "англоамерикан" деген сөздің қысқартылған түрі, латиноамерикандық емес ақ адамдардың синонимі ретінде қолданылады; яғни, көпшілігі ағылшын тілінде сөйлейтін еуропалық американдықтар, тіпті ағылшын немесе британдық тегі жоқ адамдар да. АҚШ-тағы латиноамерикандық емес ақ адамдардың кейбіреулері, ағылшын тілінде сөйлесе де, ағылшын немесе британдық түбінен емес, "англо" терминімен өзін байланыстырмайды және оны ұнатпайды. Мысалы, Луизиананың оңтүстігіндегі кей кейундер франкофондық тегі жоқ ақ адамдарды атау үшін осы терминді пайдаланады. Ирландиялық американдықтар, неміс американдықтарынан кейін АҚШ-тағы екінші ірі этникалық топ, кейде "англо" деп аталуына наразылық білдіреді.
In many parts of the United States, especially those with high Latino populations, the term "Anglo" is applied to white Americans who are not of Latino origin. In the Southwest United States, "Anglo", short for "Anglo American", is used as a synonym for non Latino whites; that is European Americans, most of whom speak the English language, even those who are not necessarily of English or British descent. Some non Latino whites in the United States who speak English but are not of English or British ancestry do not identify with the term "Anglo" and find the term offensive. For instance, some Cajuns in southern Louisiana use the term to refer to white people who do not have Francophone backgrounds. Irish Americans, the second largest self identified ethnic group in the United States following German Americans, also sometimes take umbrage at being called "Anglo".