Кіріспе
Бельгиядағы тарихи аймақ. Оңтүстік Нидерланды, name=foreign names сонымен қатар Католик Нидерланды деп те аталады, Киелі Рим империясына қарасты Төмен елдердің бір бөлігі болды. Алғашқыда ол Габсбург Испаниясының (Испан Нидерландысы, 1556–1714) және кейіннен Австриялық Габсбургтардың (Австрия Нидерландысы, 1714–1794) билігінде болды, содан соң Революциялық Франция (1794–1815) тарапынан басылып алынып, қосылды. Аймаққа Испания немесе Австрия ешқашан билік етпеген бірнеше кіші мемлекеттер де кірді: Лиеж князь-епископтығы, Ставелот-Малмеди императорлық аббаттығы, Буйон графтығы, Хорн графтығы және Торн князьдік аббаттығы. Оңтүстік Нидерланды қазіргі Бельгия мен Люксембургтің көп бөлігін, сондай-ақ қазіргі Нидерланды мен Германияның шағын бөліктерін (Жоғарғы Гвельдер аймағы, сонымен қатар Германиядағы Битбург аймағы, ол кезде Люксембургтің бір бөлігі болған) қамтыды. Бұған қоса, (1678 жылға дейін) қазіргі Нор-Па-де-Кале аймағының көп бөлігі және Солтүстік Франциядағы Лонгви аймағы да кірді. (Оңтүстік) Жоғарғы Гвельдер аймағы қазір Германия мен Нидерландтың Лимбург провинциясы арасында бөлінген жерлерден тұрады (1713 жылы көбінесе Пруссияға өткен).
The Southern Netherlands,name=foreign names also called the Catholic Netherlands, were the parts of the Low Countries belonging to the Holy Roman Empire which were at first largely controlled by Habsburg Spain (Spanish Netherlands, 1556–1714) and later by the Austrian Habsburgs (Austrian Netherlands, 1714–1794) until occupied and annexed by Revolutionary France (1794–1815). The region also included a number of smaller states that were never ruled by Spain or Austria: the Prince Bishopric of Liège, the Imperial Abbey of Stavelot Malmedy, the County of Bouillon, the County of Horne and the Princely Abbey of Thorn. The Southern Netherlands comprised most of modern day Belgium and Luxembourg, small parts of the modern Netherlands and Germany (the Upper Guelders region, as well as the Bitburg area in Germany, then part of Luxembourg), in addition to (until 1678) most of the present Nord Pas de Calais region, and Longwy area in northern France. The (southern) Upper Guelders region consisted of what is now divided between Germany and the modern Dutch Province of Limburg (in 1713 largely ceded to Prussia).
Үлкен Нидерландыдағы орны
Олар өте бай болғандықтан, Нидерланды жалпы алғанда Габсбургтер тағына жататын маңызды аумақ болды, ол басқа жерлермен қатар Испания мен Австрияны да басқарды. Бірақ басқа Габсбургтердің иеліктерінен айырмашылығы, оларды саудагерлер басқарды. Сауда экономикасы оларды бай етті, ал Габсбургтердің соғыстарын қаржыландыру үшін салық салуды көбейтуге жасаған тырысыстары голландиялықтардың (саудагерлердің) өздерінің артықшылықтарын қорғаудағы күш-жігерінің басты факторы болды. Бұл, Габсбург монархиясы ережені өлім жазасына кесілген қылмыс деп санайтын қылмыстық заңдарға қарсылық білдіруіне қосылып, 1570 жылға қарай Нидерландының Габсбургтер үстемдігіне қарсы жалпы көтерілісіне әкелді (наразылық білдірулер мен жаулықтар Голландияның тәуелсіздігі үшін сексен жылдық соғысын бастады, шамамен 1566–1568 жылдары). 1581 жылдан кейін Голландия мен Зеландия бастаған солтүстік жеті провинция өз тәуелсіздігін Біріккен провинциялар ретінде бекіткенмен, оңтүстік Нидерландының он провинциясын испан генералы Александр Фарнезе, Парма герцогы қайтадан басып алды. Лиеж, Ставелот-Мальмеди және Буйон өз тәуелсіздіктерін сақтады. Габсбургтер Нидерландысы 1714 жылы Испания мұрагерлігі соғысынан кейін Австрия Габсбургтеріне өтті. Австрия билігі кезінде он провинцияның өздерінің артықшылықтарын қорғау реформашы император Иосиф II-ге, Киелі Рим императорына, оның ата-бабасы Филипп II-ге екі ғасыр бұрын болғандай қиындық туғызды, бұл 1789–1790 жылдары үлкен көтеріліске әкелді. Австриялық Нидерланды ақыр соңында француз революциялық әскерлеріне жоғалып, 1794 жылы Францияға қосылды. Соғыстан кейін Австрияның аумақтарды жоғалтуы расталды және олар 1815 жылғы Вена конгресінде Оранж әулетімен бірге Солтүстік Нидерландымен біріктірілді. Люксембург провинциясының оңтүстік-шығыс үштен бірі Люксембургтің автономды Ұлы Герцогтігіне айналды, өйткені оны Нидерланд пен Пруссия да талап етті. 1830 жылы басымдықпен рим католиктерінен тұратын оңтүстік жартысы Бельгия Корольдігі ретінде тәуелсіз болды (солтүстік жартысы негізінен кальвинист). 1839 жылы Нидерландтар патшалығы мен Бельгия арасындағы соңғы шекара анықталды және Лимбургтің шығыс бөлігі Нидерландқа Лимбург провинциясы ретінде қайтарылды. Люксембургтің автономиясы 1839 жылы танылды, бірақ осыған қатысты құжатқа 1867 жылға дейін қол қойылмады. Нидерланд королі 1890 жылға дейін Люксембургтің Ұлы герцогы болды, содан кейін Вильгельм III-ті оның қызы Вильгельмина Нидерланд алмастырды, бірақ Люксембург сол кездегі саликалық заңға сәйкес келді, ол әйелге өз құқығында билік етуге тыйым салды; сондықтан голландтық және люксембургтік тәждердің одағы аяқталды. Люксембургтің солтүстік-батыс үштен екі бөлігі Бельгияның провинциясы болып қала береді.
Австрия Нидерланды
Раштат келісімі (1714 ж.) бойынша, Испания мұрагерлік соғысынан кейін Испаниялық Нидерландтың қалған бөлігі Австрияға берілді, осылайша ол Австриялық Нидерланд немесе Австриялық Бельгия деп аталды. Дегенмен, австриялықтардың өзінде бұл аймаққа қызығушылық аз болды (Император Карл VI-ның Остенд компаниясы арқылы британдық және голланд саудасымен қысқа мерзімді бәсекелесу әрекетінен басқа), ал шекарадағы бекіністер (Қорғаныс бекіністері) келісім бойынша голланд әскерлерімен гарнизонға орналастырылды. Шындығында, бұл аймақ көбінесе британдықтар мен голландтардың талабы бойынша Австрияға берілді, себебі бұл елдер аймақта француз үстемдігінен қорқып отырды. XVIII ғасырдың соңғы жартысында Габсбург билеушілерінің негізгі сыртқы саясатының мақсаты – Австриялық Нидерландты Бавариямен алмастыру болды, бұл Оңтүстік Германиядағы Габсбург иеліктерін толықтырар еді. 1757 жылғы Версаль келісімінде Австрия Оңтүстік Нидерландта тәуелсіз мемлекет құруға келісті, оған Парма герцогы Филипп басшылық ететін болды және француз әскерлерімен гарнизонға орналастырылды, бұл Силезияны қайтаруға француздық көмек алмасу шарты болды. Алайда, келісім орындалмады және Үшінші Версаль келісімінде (1785 ж.) жойылды, ал австриялық билік жалғасты. 1784 жылы оның билеушісі, император Иосиф II, Шельданың тұрақты жабылуынан бұрын гүлденген саудасы қираған Антверпеннің ұзақ жылдар бойғы наразылығын мойындады және Голландия Республикасынан өзенді кеме қатынасы үшін ашуды талап етті. Дегенмен, оның ұстанымы бейбітшіл болды және ол «Қазан соғысы» деп аталған қақтығыстан кейін жаушылықты тоқтатты, себебі оның жалғыз «зардабы» қазан болды. Иосиф 1785 жылғы Фонтенбло келісімінде аумақтың билеушілеріне Голландия Республикасы Шельданың жабылуын тоқтату үшін өтемақы төлейтінін қамтамасыз еткенімен, бұл оған көп танымалдылық әкелмеді. 1788 жылы Иосиф II-нің орталықтандыру саясатының салдарынан Австриялық Нидерланд халқы Австрияға қарсы көтерілді. Әртүрлі провинциялар Бельгия Біріккен Штаттарын құрды (1790 жылдың қаңтары). Алайда, Иосифтің бельгиялықтарға автономиясы мен құқықтарын қалпына келтіруге ниеттенген жеңілдіктеріне кедергі келтіріп, 1790 жылдың соңында Иосифтің інісі және мұрагері Леопольд II Австриялық императорлық билікті қалпына келтірді.
Француздық аннексия
Француз төңкерісі барысында бүкіл аймақ (оның ішінде Габсбургтер билігінде болмаған аумақтар, мысалы, Лиеж князь-епископтығы) 1794 жылы Спримонт шайқасында жеңіске жеткеннен кейін француз әскерлері тарапынан басылып алынды. Содан кейін аймақ Республикаға қосылды (1 қазан 1795 ж.). Халықтың аз бөлігі ғана – көбінесе жергілікті якобиндер және қалалық аймақтардағы «Азаттық пен теңдік достастарының қоғамдарының» басқа мүшелері – аннексияны қолдады. Көпшілік француз үкіметіне қарсы болды, ең алдымен, француз революционерлерінің ассигнатын енгізуі, жалпы әскерге шақыру және дінге қарсы қатыгез саясаты себеп болды. Қарсылықты алғашқыда католик дін қызметкерлері бастады, олар француз Республикасының басты жауына айналды, себебі олар монастырларды таратып, шіркеу мүлкін тәркіледі, шіркеу мен мемлекеттің бөлінуіне бұйрық берді, Лувен университеті мен басқа да католик білім ошақтарын жапты, шіркеуге баруды реттеді және ажырасуды енгізді. 1797 жылы шамамен 8000 дін қызметкері жаңадан енгізілген «патшаларға қарсы ант» («serment de haine à la royauté») беруден бас тарды және тұтқындалудан және жер аударудан қашу үшін жасырын өмір сүрді. 1799 жылы Бонапарт билікке келгеннен кейін, әсіресе дін саласындағы жағдай жеңілдеді, бірақ көп ұзамай әскерге шақырудың күшеюі, полициялық тәртіп және Остенд пен Антверпенді қиратқан Континенталдық жүйе француз үкіметіне қарсылықты қайта жақтандырды. Осы кезеңде Бельгия тоғыз департаментке бөлінді: Deux Nèthes, Dyle, Escaut, Forêts, Jemmape, Lys, Meuse Inférieure, Ourthe және Sambre et Meuse. Австрия 1797 жылы Кампо-Формио шарты арқылы өз аумақтарының жоғалғанын растады. Наполеонның 1814 жылы жеңіліске ұшырауын күтіп, Австрия билік етуші топтары арасында Оңтүстік Нидерландыны қайтару керек пе, әлде Испания мұрагерлік соғысынан алынған тәжірибелерді ескере отырып, Солтүстік Италиядағы біртінді емес аумақтық өтемақы алу керек пе деген қызу пікірталас болды. Соңғы көзқарас жеңіске жетті және Вена конгресі Оңтүстік Нидерландыны жаңа Біріккен Нидерланд Корольдігіне бөлді. 1830 жылғы Бельгия революциясынан кейін аймақ бөлініп, тәуелсіз Бельгия Корольдігіне айналды.