Кіріспе

Бред өзені – Шығыс Сассекс аймағындағы Англия өзені. Ол Рок каналына (Тиллингхэм өзенінің тасқынға толатын бөлігіне) құяды, содан кейін Рай қаласында Ротер өзеніне қосылады. Өзеннің атауы Гастингс пен Тентерден қалаларының арасында жатқан Бреде ауылынан шыққан.

Этимология

Өзеннің аты Бреде ауылынан шыққан. Ауыл өзеннің солтүстік жағасында орналасқан, ал оның аты көне ағылшын тілінде "кеңдік" мағынасын білдіреді, себебі ол өзеннің кең жазығына көрінеді. Он бесінші ғасырға дейін өзен Ее немесе Ри деп аталған, бұл көне ағылшын тілінде жай ғана "өзен" дегенді білдіреді. Кейін, Долехам каналымен қосылғаннан бастап, өзен ағысының көп бөлігі үшін, Е-ден сәл солтүстікке қарай жаңа арна салынды, ол оған параллель жүрді. Бұл арна көп жылдар бойы "Арна" деп аталды, бірақ соңынан Бреде деп аталды.

Тарих

Бред өзені төмен ағысында кең аңғар арқылы ағып өтеді, төңірегінде өзенмен шамалас деңгейдегі батпақты жерлер орналасқан. Жаңа Винчелсияның кейін салынған жоғары жатқан жеріне жақыннан өткен соң, ол солтүстікке бұрылып, тарихи Cadborough Marsh аймағынан өтеді, онда 13 ғасырда тарам-тарамық су тасқыны арналары болған. 12 ғасырда батпақтың үлкен аумақтары Кадбороу жарлығының шетінен басталып, өзенге қарай оңтүстікке қарай жұмыс істеді. Осыған ұқсас жұмыстар шығысқа қарай Брумхиллде, Жюридің ішек каналының теңізге жақын жерінде жүргізілді. Брумхиллден Фэрлайтқа дейін батысқа қарай созылған үлкен шоқ жағалауы батпақтарды теңізден қорғаған болуы мүмкін. Бұл жұмыстарға екі жерде де қатысқан адамдар көп болды, және бұл жұмысты фламанд иммигранттары да атқарған көрінеді. 12 немесе 13 ғасырдың басында сулы жерлерді қайта қалпына келтіру туралы деректерге сүйенсек, бұл туралы дерек жоқ. 13 ғасырда климат жағдайлары нашарлап, көптеген дауылдар болды. Бір кезде тас жағалауы бұзылып, Ротер өзені жаңа арнамен ағып, Рай маңындағы теңізге құйылды. 1287-88 жылғы қыс өте ауыр болды, Олд Винчелси ауылы су астында қалды, сондай-ақ Кэдбороу жартасының маңындағы 15 жыл бойы су астында қалған қалпына келтірілген батпақтың көп бөлігі де су астында қалды. Осы уақытқа таман Бред аңғарының кейбір бөліктері Дамм деп аталатын қоршаумен қорғалды, ол оңтүстіктегі Иклшемнен солтүстіктегі қазіргі Флоат фермасына дейін аңғардан өтті. Ол батысын қорғады және аңғардан өтудің ыңғайлы жолын қамтамасыз етті, бірақ оны пайдалану үшін жол ақысы алынды. Ортасында көпір және су ағынын бақылауға арналған шлюз болды, оны шкивтер басқарды. Шығыс жағында флота деп аталатын кемежай салынды, одан Флоат-Ферм атауы шыққан. Кемелерге Лондон мен Еуропаға жеткізу үшін отын тиеді, ал басқа ағаш өнімдері Довер қамалы үшін кедергілерді қамтиды. Екінші бөгет ары қарай, Винчелсиядан солтүстікке қарай салынды, бірақ теңіз қабырғаларының әсері әр қайнар сумен аңғарға кіретін теңіз суының көлемін азайту, оның тазарту іс-қимылын азайту болды. Нәтижесінде өзеннің саздықтары көбейіп, 1357 жылы Уинчелсияға кемелердің жетуі қиын болды. Патша қалаға барып, аңғар бойына қабырғалар салуды және Слаугдамдағы кедергілерді жоюды тапсырды. Бұл Уинчлсидегі дамбаға немесе Даммға қарай жоғары ағыстағы бөгетке қатысты ма, белгісіз. Бұл мәселені шешу үшін өзенге екі жағынан бөгеттер салынған жаңа арна салынды. Оның ұзындығы 8 шақырымға жуық, ал құрылысы 1419 және 1442 жылдар аралығында аяқталды. Батыс шеті Долехам ордың Е-ге қосылған жерінен төмен орналасқан. Даммдағы кемежай пайдаланылмай қалды, өйткені өзен кейін Бред көпіріне кеме жүзуге жарамды болды, онда жаңа кемежай салынды. Бред көпірінен кейін кемелер Седлескомбке дейін жету үшін Бред пайдаланылды. Қорғасын Батл Аббиеге әкелінді, ал Тюдор дәуірінде Бредеде темір пеш салынды, ол 1766 жылға дейін жұмыс істеді. 1747 және 1766 жылдар аралығында қайықтар темір кенін Райдегі Странд-Уорфтан пештерге әкеліп, темірден жасалған қаруларды өзен бойымен тасымалдайтын. Өзеннің бойымен азық-түлік саудасы да жүрді. Винчелсия мен Райден теңізге шығу үнемі өзгеріп отырады, өйткені бүкіл аймақ шел және балшық жинақтауға жатады. Уинчелсияда бір кезде порт болған, бірақ 1550 жылдары ол порт ретінде тасталды. Солтүстікке қарай сәл әрі қарай орналасқан Рай портының болашағы 1600 жылы күмәнді болды, ал бір кездері Винчелсия мен Рай порттарына кіретін жерлерді қорғаған Камбер қамалы 1640 жылдары тасталды, өйткені ол өзгеріп жатқан арналарға байланысты бұл функцияны атқара алмады. Жаңа арнаны кесу идеясын алғаш рет 1593 жылы итальяндық инженер Фредерико Женебелли ұсынған, бірақ оны Рай корпорациясы қабылдамады, өйткені ол Винчелси портын Рай портынан гөрі көбірек жақсартады деп ойлады. Корольдік теңіз флотының және Троица үйінің комиссарлары 1698 жылы Рай-Харбордың одан әрі қолданылмайтындығына шешім қабылдады. Алайда 1723 жылы Парламент актісі қабылданды, ол Винчелсия маңындағы Бредеден теңізге жаңа кесуді бекітті. Жоспарлар анық түсінілмейді, өйткені порт комиссарларының жазбалары жиі шатасып, бұрмаланады. Жаңа арна қазіргі өзен солтүстікке қарай Райге қарай бұрылатын оң бұрылыстан басталып, оңтүстікке қарай, теңіз жолы мен иттер төбе жолынан кейін, бірақ шығысқа қарай сәл әрі қарай жүреді. 1903 жылы Бред өзенінің су құбыры салынып жатқанда, материалдар Бред көпірінен жоғары орналасқан кемежайға баржамен тасымалданды. 1930 жылғы Жерді мелиорациялау актісіне дейін өзендердің жерді мелиорациялау функциясы маңыздырақ болды, ал 1933 жылдан бастап өзен деңгейі төмендетілді. Бред өзенінің су құбыры шығысқа қарай сәл әрі орналасқан, солтүстік жағасында орналасқан. Ол 1900 жылдардың басында салынды, ал оның бір бөлігі II санаттағы ескертулерге енгізілген. Қызыл кірпіштен салынған двигатель бөлмесінде 1904 жылы жеткізілген Tangye үш кеңейімді бу машинасының бірі сақталған, ал 1930 жылдарға дейін салынған жаңа ғимаратта 1940 жылғы Worthington Simpson сорғыш машинасы орналасқан. Бред көпірінен бұрын, бұрынғы дренаждардан арнаға су сорған тоқтатылған сорғы станциясы бар. Батпақты жердің бір бөлігі қайтадан батпаққа айналдырылуда, су деңгейі біртіндеп көтеріліп, дәстүрлі жағалау ландшафтын қайта жаңартуда. Көпір - заманауи құрылыс, жазық бетонды декпен жабдықталған, ол екінші дүниежүзілік соғыс кезінде танктардың өтуіне мүмкіндік беру үшін дөңгелек көпірді алмастырды. Көпірден кейін Долехам ордың оңтүстіктен қосылатын жері және солтүстікке ағып өтетін ағынның аңғарымен жүрген Marshlink теміржол желісі шығысқа қарай Бред аңғарына қарай бұрылады. Аңғар едені кеңейеді, ал дренаждар желісі бұл аймақты, Brede Level деп белгілі, су басудан сақтайды. Уинчелсия теміржол станциясына жететін Station Road көпір арқылы өзенді кесіп өтеді, ал 1805 жылы қорғаныс Royal Military Canal құрамында салынған A259 Royal Military Road қаланың шығыс жағындағы Strand Bridge арқылы өтеді. Көпірден бірден кейін Royal Military Canal-дың батыс бөлігі Клифф Эндке қарай оңтүстікке қарай бағыт алады, Петт маңында. Қала сияқты, ол да ежелгі ескерткіш. Saxon Shore Way ұзақ қашықтықты жол аяқ жолы оның шығыс жағалауын бойлай өтеді және өзеннің оңтүстігіне қарай жалғасады, бірақ 1640 жылы теңіз шегіндігеннен кейін тасталды. Құрылыс және жерлер кестеленген ежелгі ескерткіштерге жатады, ал қалдықтар 1977 жылы Ұлттық мұра департаменті сатып алғаннан бері қалпына келтіріліп, жөнделді. Қамалдың солтүстігінде Castle Water Nature Reserve орналасқан. Жер ауданы 1992 жылы Sussex Wildlife Trust сатып алды. 1935 және 1970 жылдар аралығында онда құмшақыр тасылған, қазір ол құстар үшін құнды сулы-батпақты ортаны қамтамасыз етеді. Brede Sluice шындығында шлюз, ол 1760 жылдары Райдың оңтүстік жағынан кесілген Rock Channel-ге апарады. Соңғы нүктесінде өзен Ротер өзеніне құяды. 2019 жылы Бред жүйесінің су сапасы төмендегідей болды.

Бөлiм Экологиялық жағдай Химиялық жағдай Ұзындығы Су алабы
6.0 шақырым (10 км) 8.04 шаршы шақырым (21 км2)
1.4 шақырым (2 км) 1.39 шаршы шақырым (4 км2)
2.2 шақырым (4 км) 5.06 шаршы шақырым (13 км2)
2.5 шақырым (4 км) 6.31 шаршы шақырым (16 км2)
19.9 шақырым (32 км) 20.56 шаршы шақырым (53 км2)

Сапаның жақсырақ болмауының себептері: канализацияның төгілуі және River Line әсер ететін карьерлік қызмет, канализацияның төгілуі...