Кіріспе

Компаниядағы акциялар санын жалпы капиталдануды өзгертпестен немесе азайтусыз арттыру

Акциялардың бөлінуі немесе акциялардың тобуы компаниядағы акциялар санын арттырады. Мысалы, 2:1 бөлінісінен кейін әрбір инвестор екі есе көп акцияға ие болады, ал әрбір акцияның құны екі есе төмендейді. Акциялардың бөлінуі жеке акциялардың нарықтық бағасын төмендетіп, бірақ компанияның жалпы нарықтық капитализациясын өзгертпейді: акциялардың сусыздануы болмайды. Компания акциялардың нарықтық бағасы өте жоғары болғанда, оларды саудалау қиын болғандықтан акцияларды бөлуге тырысады. Мұның бір себебі – акциялардың өте жоғары бағасы шағын инвесторларды акция сатып алудан тоқтатуы мүмкін. Акциялардың бөлінуі көбінесе акция бағасының күрт өсуінен кейін жүзеге асырылады.

Әсерлер

Акцияларды бөлудің негізгі әсері – акцияның сауда-саттыққа қолайлылығының артуы: 10 акцияны 10 доллардан сатып алушылар мен сатушылар, 1 акцияны 100 доллардан сатып алушыларға қарағанда көп. Кейбір компаниялар акцияларды бөлуден жалтарды, кері стратегияны қолдану үшін: акцияларды бөлуден бас тартып, бағаны жоғары ұстау арқылы, олар сауда көлемін азайтады. «Беркшир Хатауэй» осыған жарқын мысал. 2023 жылға дейін компания акцияларын ешқашан бөлмеген және 500 000 АҚШ долларынан жоғары бағамен сауда-саттық жасайды. Басқа да әсерлер психологиялық сипатта болуы мүмкін. Егер көптеген инвесторлар акцияларды бөлу акция бағасының өсуіне алып келеді деп сенсе және акцияларды сатып алса, акция бағасының өсуіне мүмкіндік туады. Басқалары компания басшылығы акцияларды бөлуді бастау арқылы, компанияның болашақ перспективаларына деген сенімін жасыра білдіреді деп санайды. Акциялардың ең төменгі саны жоғары немесе «бөлшек лоттармен» (акциялардың белгілі бір санының еселігі емес) сауда жасауға айыппұл салынған нарықта, төмендетілген акция бағасы шағын инвесторлардың назарын көбірек аударуы мүмкін. Алайда, мұндай шағын инвесторлардың жалпы бағаға тигізер әсері мардымсыз болады.

Бөлінген қатынастар

2 үшін 1, 3 үшін 1 және 3 үшін 2 арақатынастарындағы бөлістер ең көп кездеседі, бірақ кез келген арақатынас мүмкін. 4:3, 5:2 және 5:4 арақатынастарындағы бөлістер де қолданылады, бірақ олар сирек. Инвесторлар кейде үлестік акциялардың орнына ақшалай төлем алады. Жоғарыдағы мысалдарда «y үшін x» – бөліске дейін (x) және бөлістен кейін (y) акциялардың санын көрсетеді. Басқа да кең таралған есеп беру номенклатуралары: «x y» және «[=]y x» түріндегі акциялар дивиденді. Мысалы, «3 үшін 1» (немесе «1 3» және «2 акцияға акциялар дивиденді») дегеніміз, тізімдеу күнінде 100 акцияға ие акционер бөлістен кейін сол 100 акция үшін 200 жаңа акция алады.

Мысал

100 акциясы шығарылған және бір акциясы 50 доллар тұратын компанияның нарықтық капитализациясы 5000 долларға тең = 100 × 50 доллар. Егер компания акцияларын 2:1 пропорциясында бөліп жіберсе, енді 200 акция болады және әр акционер бұрынғыдан екі есе көп акцияға ие болады. Әр акцияның бағасы 25 долларға дейін төмендейді = 5000 доллар / 200. Нарықтық капитализация 200 × 25 доллар = 5000 доллар, бұл бөлінуге дейін болғандай.

Ақшалай валюта

Валютадағы аналогы – қайта құндыландыру болып табылады. Бұл валютаның құны артуымен жүзеге асады, нәтижесінде адамдар кішкентай бөлшектерді пайдалануға мәжбүр болады. Содан кейін, мысалы, доллар сияқты жаңа бірлік енгізіледі, онда ескі бірлік 10 (немесе басқа сан) жаңа бірлікке тең болады. Австралия валютасы осыған жақсы мысал. 1966 жылы Австралия фунты екі Австралия долларына бөлінді.

Тарихи карталарға әсері

Акция бөлінген кезде көптеген кестелер оны дивиденд төлеміне ұқсас көрсетеді, сондықтан бағаның күрт құлауын көрсетпейді. Жоғарыдағы мысалға жүгінелік, 100 акциясы бар компанияның акциясы бір акциясына 50 доллар бағаланады. Компания акцияларын 2:1 қатынабымен бөледі. Енді 200 акция бар, және әр акционер бұрынғыдан екі есе көп акцияға ие болады. Әр акцияның бағасы 25 долларға түзетіледі. Осының салдарынан, тарихи кестеге қарағанда, акция бағасы 50 доллардан 25 долларға төмендегендей көрінуі мүмкін. Мұндай үзілістерді болдырмау үшін көптеген кестелер түзетілген акция бағасын қолданады; яғни, бөліске дейінгі барлық жабылу бағаларын бөлу коэффициентіне бөледі. Осылайша, кестелерде баға әрқашан 25 доллар болғандай көрінеді. Yahoo! және Google-дың тарихи баға кестелерінің екеуі де түзетілген жабылу бағасын көрсетеді.