Кіріспе

Махаяна буддизміндегі Амитабханың таза жері – Сухавати (IAST: Sukhāvatī; "Көңілді"). Ол Бәпағат елі немесе Батыс таза жері деп те аталады және Шығыс Азияда Таза жер буддизмінің танымал болуына байланысты буддалық таза жерлердің ең белгілісі болып саналады.

Туылмалардың тоғыз деңгейі

Амитайурдхьяна сутрасының соңғы бөлігінде Гаутама Будда таза жерге туғандардың тоғыз деңгейге бөлінетінін айтады. Олар былай:

Қайта туудың ең жоғары деңгейі: терең сенімге ие және ізгі істер атқаратын Махаянаның адал ізбасарлары. Өлгеннен кейін оларды Амитабха және көптеген даналар қарсы алады. Сухаватиде дүниеге келгеннен кейін бірден Амитабханы көріп, оның үйретімдерін естиді және бірден жоғары рухани жағдайларға жетеді. Жоғары сыныптың орта деңгейі: карма заңына сенетін және Махаяна үйретімдерін түсіне алатын адамдар. Өлгеннен кейін оларды Амитабха және көптеген даналар қарсы алады. Таза жерде қайта туылғаннан кейін жеті күн өткен соң, кері қайту деңгейіне жетеді. Жоғары сыныптың төменгі деңгейі: карма заңына сенетін және бодхичитта дамытатын адамдар. Өлгеннен кейін оларды Амитабха және көптеген даналар қарсы алады. Бір күн лотос бүршігінде болады, жеті күннен кейін Амитабханы көре алады және біртіндеп ағартушылыққа жетеді. Орта сыныптың ең жоғары деңгейі: бес және басқа да ережелерді сақтайтындар. Өлгеннен кейін оларды Амитабха және көптеген даналар қарсы алады. Лотос бүршігі ашылғаннан кейін Дхарманы естиді және архаттыққа жетеді. Орта сыныптың орта деңгейі: Будданың әртүрлі ережелерін, тіпті бір күн сақтағандар. Өлгеннен кейін оларды Амитабха және көптеген даналар қарсы алады. Лотос бүршіктері жеті күннен кейін ашылып, бірден ағымға кіреді және жарты кальпадан кейін архаттыққа жетеді. Орта сыныптың төменгі деңгейі: қазіргі өмірінде жақсылық жасағандар, мысалы, ата-анасына құрмет көрсеткендер. Өлгеннен кейін оларды Амитабха және көптеген даналар қарсы алады. Лотос бүршіктері жеті күннен кейін ашылып, кішкентай кальпадан кейін архаттыққа жетеді. Төменгі сыныптың ең жоғары деңгейі: түрлі жамандықтар жасағандар, бірақ өлер алдында Махаяна сутраларын естіп, Амитабха есімін айтуға үйретеді. Өлгеннен кейін Амитабханың және бірнеше бодхисаттвалардың түрленген денелері сүйемелдейді. Жеті апта лотос бүршігінде қамалады, босағаннан кейін Амитабханың екі шақырушысы – Махастхамапрапта мен Авалокитшварадан Дхарманы естиді. Он шағын кальпадан кейін бодхисаттва ретінде бірінші бхумиге жетеді. Төменгі сыныптың орта деңгейі: Дхарма мен сангхаға қарсы қылмыстар жасаған және ережелерді бұзғандар. Өлімге кесіліп, тозақта қайта туылғанда, Амитабха туралы ізгі ұстаздан естіп біледі. Таза жерде қайта туылғаннан кейін алты кальпа лотос бүршігінде қалады, босағаннан кейін Махаяна үйретімдерін ести алады. Төменгі сыныптың ең төменгі деңгейі: шын зұлымдық жасаған және ең ауыр қылмыстар жасағандар, тозақтың ең төменгі деңгейінде қайта туылады. Өлер алдында жақсы ұстазмен кездеседі, Амитабха есімін қайталауға шақырады. Оның есімін он рет қайталағаннан кейін зұлым кармасы сөндіріледі, өлген кезде алтын лотос гүлдерін көре алады. Он екі ұзақ кальпадан кейін лотос бүршігі ашылып, Махаяна үйретімдерін ести алады.

Буддистік жерлеу рәсімі

Тибет буддизмінде, Буддалық жаназа кезінде Сухавати әлемі қайтыс болғанның жақсы бағыты ретінде тілеу тіленеді. Ең көп таралған наным бойынша, жан Батыс жұмағына (парадизіне) аттанады. Көптеген ілгіш суреттерде Батыс жұмағы бейнеленген.