Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1386 жылы Ұлыбритания мен Португалия арасындағы одақ
1386 alliance between the UK and Portugal
Англо-португалдық одақ (немесе Aliança Luso Inglesa, "Luso English Alliance") – саяси екіжақты келісім бойынша әлі де күшінде тұрған ең көне одақ. Ол 1386 жылы Уиндзор шарты арқылы Англия Корольдігі (кейіннен Ұлыбритания) және Португалия Корольдігі (қазіргі Португалия Республикасы) арасында құрылды, бірақ елдер бұған дейін 1373 жылғы Англо-португалдық шарт арқылы одақтас болған. Уиндзор шарты жасалғаннан бері Португалия Корольдігі мен Англия Корольдігі, содан кейін қазіргі Португалия Республикасы мен Ұлыбритания бір-біріне қарсы соғыспады, сондай-ақ тәуелсіз мемлекеттер ретінде қарсы жақтарға соғысқа қатыспады (төменде сипатталған бір қысқа ғана ерекшелік болды). Португалия Иберия одағының құрамына кірген кезде, наразы португалдық топтар мен эмиграциядағы үкімет Англиядан пана және көмек іздеді. Англия 1585–1604 жылдарғы Англия-Испания соғысында Португалияның құлатылған патшалық үйінің жағынан бастама көтерді. Одақ екі елдің де әскери тарихында маңызды рөл атқарды, Ұлыбританияның Пиреней соғысына қатысуына, Наполеон соғыстарына Ұлыбританияның басты үлесіне және Португалияда англо-американдық базаның құрылуына ықпал етті. Португалия Англияға (кейіннен Ұлыбританияға) қажеттілік кезінде көмек көрсетті, мысалы, Бірінші дүниежүзілік соғыста. Бүгінде Португалия мен Ұлыбритания екеуі де НАТО мүшелері болып табылады.
The Anglo Portuguese Alliance (or Aliança Luso Inglesa, "Luso English Alliance") is the oldest alliance that is still in force by political bilateral agreement. It was established by the Treaty of Windsor in 1386, between the Kingdom of England (since succeeded by the United Kingdom) and the Kingdom of Portugal (now the Portuguese Republic), though the countries were previously allied via the Anglo Portuguese Treaty of 1373. Since the signing of the Treaty of Windsor, the Kingdom of Portugal and the Kingdom of England, and later the modern Portuguese Republic and United Kingdom, have never waged war against each other, nor have they participated in wars on opposite sides as independent states (with one brief exception as described below). While Portugal was subsumed under the Iberian Union, rebellious Portuguese factions and government in exile sought refuge and help in England. England spearheaded the Anglo Spanish War (1585–1604) on the side of the deposed Portuguese royal house. The alliance has served both countries throughout their respective military histories, influencing the participation of the United Kingdom in the Peninsular War, the UK's major land contribution to the Napoleonic Wars and the establishment of an Anglo American base in Portugal. Portugal aided England (and later the UK) in times of need, for example, in the First World War. Today, Portugal and the United Kingdom are both part of NATO.
Орта ғасырлар
Авиз әулетіне (1385 жылдан 1580 жылға дейін Португалияны басқарған) ағылшын жәрдемі Португалия мен Англияның бес жүз жылдан астам уақыт бойы Португалияның сыртқы саясатының тірегі болған ынтымақтастығының негізін қалады. Дегенмен, Португалияға ағылшын жәрдемінің тарихы 1147 жылғы Лиссабон қоршауына дейін жетеді. Онда Англия және басқа солтүстік еуропалық крестшілер, Екінші крест жорығына қатысу үшін қасиетті жерге жол тартқанда, тоқтап, Португалия королі Афонсу Энрикеске морилерден қаланы жаулап алуға көмектескен. 1386 жылдың мамыр айында Виндзор шарты осы одақты бекітті – ол 1294 жылы басталып, 1372 жылғы Тагильда шартында және 1373 жылғы ағылшын-португал шартында жаңарып, Альжубаррота шайқасында (1385) екі елдің арасындағы мәңгілік достық туралы келісіммен нығайтылды. Шартының ең маңызды бөлігі былай делінген:
English aid to the House of Aviz (which ruled Portugal from 1385 to 1580) set the stage for Portuguese cooperation with England that would become a cornerstone of Portugal's foreign policy for more than five hundred years. However, English aid to Portugal went back much further to the 1147 Siege of Lisbon, when English and other northern European crusaders – en route to the Holy Land to participate in the Second Crusade – stopped and helped Portuguese King Afonso Henriques to conquer the city from the Moors. In May 1386, the Treaty of Windsor sealed the alliance – first started in 1294, renewed in the Treaty of Tagilde in 1372 and the ensuing Anglo Portuguese Treaty of 1373 and confirmed at the Battle of Aljubarrota (1385) – with a pact of perpetual friendship between the two countries. The most important part of the treaty stated that:
Егер болашақта корольдердің біреуі немесе оның мұрагері екіншісінің қолдауына немесе көмегіне мұқтаж болса және осындай көмек алу үшін заңды жолмен одақтасына жүгінсе, одақтас, мүмкіндігі шегінде (алдаусыз, алаяқтықсыз және жалғандықсыз), одақтасының мемлекеттеріне, жерлеріне, иеліктеріне және халқына төнген қауіпке қарай, көмек беруге міндетті. Ол осы одақтармен осы міндетті орындауға бекем байланысқан. 1386 жылдың шілдесінде Англия королі Эдуард III-нің ұлы, болашақ Англия королі Генрих IV-нің әкесі, Ланкастер герцогы Джон Гонт, Португалияның көмегімен Кастилия тағына талап ету үшін Галисияға экспедициялық әскермен қонды. Ол Кастилия ақсүйектерінің қолдауын ала алмады және қарсы талапкерден ақшалай өтемақы алып Англияға қайтты. Джон Гонт өзінің қызы Филиппа Ланкастерді Португалия королі I Жоаоға үйлендіру үшін (1387 жылдың ақпанында) қалдырды, осылайша ағылшын-португал одағын нығайтты. Осы неке арқылы I Жоао ақын Луиш де Камоэнс «Дара ұрпақ» деп атаған ханзадалардың әкесі болды, олар Португалияны өркендеу дәуіріне, жаңа ашылымдар кезеңіне бастады. Филиппа сарайға аристократиялық тәрбие берудің англо-нормандық дәстүрін әкелді және балаларына жақсы білім берді. Оның жеке қасиеттері жоғары деңгейде болды, ол сарайды реформалады және қатаң моральдық мінез-құлық стандарттарын енгізді. Екінші жағынан, португалдық төзімді аристократия оның әдістерін тым дәстүрлі немесе ескірген деп санады. Филиппа Портудағы ағылшын қоймалары арқылы жүзіп келетін шарап, тығыз, тұз және майға алмасу үшін португалдықтардың балық және матаға деген сұранысын қанағаттандыруға тырысқан ағылшын сауда мүдделеріне патшалық қолдау көрсетті. Оның үлкен ұлы Дуарте моральдық еңбектер жазды және 1433 жылы король болды; Педру, көп саяхаттап, тарихқа қызығушылық танытты, 1438 жылы Дуарте обадан қайтыс болғаннан кейін регент болды (1439–1448); Фернанду қасиетті ханзада (1402–1443), крестшілерге қатысып, 1437 жылы Танжерге шабуылға қатысты; ал Энрике, сонымен қатар Навигатор ханзадасы (1394–1460) – Христиан орденінің магистрі және Португалияның алғашқы теңіз сапарларын бастап, ұйымдастырды.
It is cordially agreed that if, in time to come, one of the kings or his heir shall need the support of the other, or his help, and in order to get such assistance applies to his ally in lawful manner, the ally shall be bound to give aid and succour to the other, so far as he is able (without any deceit, fraud, or pretence) to the extent required by the danger to his ally’s realms, lands, domains, and subjects; and he shall be firmly bound by these present alliances to do this. In July 1386, John of Gaunt, Duke of Lancaster, son of the late king Edward III of England and father of the future King Henry IV of England, landed in Galicia with an expeditionary force to press his claim to the Crown of Castile with Portuguese aid. He failed to win the support of the Castilian nobility and returned to England with a cash compensation from the rival claimant. John of Gaunt left behind his daughter, Philippa of Lancaster, to marry King John I of Portugal (February 1387) in order to seal the Anglo Portuguese alliance. By this marriage, John I became the father of a generation of princes called by the poet Luís de Camões the "Illustrious Generation", which led Portugal into its golden age, during the period of the Discoveries. Philippa brought to the court the Anglo Norman tradition of an aristocratic upbringing and gave her children good educations. Her personal qualities were of the highest standard, and she reformed the court and imposed rigid standards of moral behaviour. On the other hand, the more tolerant Portuguese aristocracy saw her methods as too traditional or outdated. Philippa provided royal patronage for English commercial interests that sought to meet the Portuguese desire for cod and cloth in return for wine, cork, salt, and oil shipped through the English warehouses at Porto. Her eldest son, Duarte, authored moral works and became king in 1433; Pedro, who travelled widely and had an interest in history, became regent (1439–1448) after Duarte died of the plague in 1438; Ferdinand the Saint Prince (1402–1443), who became a crusader, participated in the attack on Tangiers in 1437; and Henrique – also known as Prince Henry the Navigator (1394–1460) – became the master of the Order of Christ and the instigator and organiser of Portugal's early voyages of discovery.
Тоқтату және жаңарту
Иберия одағы (1580–1640 жж.), Португалия мен Испания арасындағы 60 жылдық династиялық одақ, бұл одақты тоқтатты. XVI ғасырда Англияның Елизавета I-нің Испанияның Филипп II-ге қарсы күресі Португалия мен Англияны Англия-Испания соғысының (1585–1604) және Голландия-Португалия соғысының қарама-қарсы жақтарына қойды. Португалияның сыртқы саясаты Испанияның Англияға деген қарсылығымен байланысты болды. 1622 жылы Англия Парсыдағы португалдық Ормуз гарнизонын басып алды. Бірақ 1640 жылы Англия Португалия мен Испания арасындағы 60 жылдық династиялық одақты аяқтау үшін Габсбургтер үйінің орнына Португалияның Браганса үйін билікке көтеруді қолдады. Англияның Португалияға Реставрация соғысы кезінде көрсеткен қолдауы одақтың қайта жаңартылуын растады. Бұл Англиядағы монархияның қайта орнатылуынан және Брагансаның Екатеринасы мен Англияның Карл II-нің некесінен кейін одан әрі нығайтылды. Португалия Танжер мен Бомбейді құдалық сыйы ретінде берді. Англия, жердегі әскери қолдаудан өзге, Жерорта теңізіндегі, сондай-ақ Лиссабон мен Порто жағалауларындағы португалдық жүктерді қорғауға міндеттенді. Испания соғыста жеңілгеннен кейін Англия 1668 жылы Лиссабон шартты жасастырды, ол Португалияның тәуелсіздігін және Педро II-нің король ретінде мойындалуын қамтамасыз етті. Ағылшын одағы Португалияның тәуелсіздігін бекітуде және Педроның басшылығында шешуші рөл атқарды. Қарсылығында Португалия голландтардан қайтарып алынған жерлердің көп бөлігін ағылшыздарға беруге, даршын саудасының кірісінің жартысын бөлісуге және Гоа, Кочин, Диу, Баия, Пернамбуко және Рио-де-Жанейродағы португал отбасыларымен бірдей құқықтарға ие болуға ағылшын отбасыларын орналастыруға уәде берді.
The Iberian Union (1580–1640), a 60 year dynastic union between Portugal and Spain, interrupted the alliance. The struggle of Elizabeth I of England against Philip II of Spain in the sixteenth century meant that Portugal and England were on opposite sides of the Anglo Spanish War (1585–1604) and the Dutch–Portuguese War. Portuguese foreign policy became tied to Spanish hostility to England. England also captured the Portuguese garrison of Ormuz in Persia in 1622. However, in 1640, England supported the Portuguese House of Braganza to take power in Portugal replacing the House of Habsburg, putting an end to a 60 year dynastic union between Portugal and Spain. England's support for Portugal during their Restoration War was confirmation of the renewal of the alliance. This was solidified further after the English Restoration and the marriage of Catherine of Braganza and Charles II of England. Portugal ceded Tangier and Bombay as part of the dowry. England in addition to military support on the ground would protect Portuguese shipments in the Mediterranean and the coasts of Lisbon and Porto. Following the defeat of Spain in the war, England mediated the Treaty of Lisbon in 1668 which saw the independence of Portugal and the recognition of Pedro II as King. The English alliance was decisive in the consolidation of the independence of Portugal, and in Pedro's leadership. In return Portugal promised to transfer to the English the majority of the places recovered from the Dutch, to share in half the commerce of cinnamon and to install English families with the same privileges as Portuguese families in Goa, Cochin, Diu, Bahia, Pernambuco and Rio de Janeiro.
17-19 ғасырлар
Альянс Иберия одағының ыдырауынан кейін қайта расталды, негізінен екі елдің Испания, Нидерланды және Франциямен болған бәсекелестігіне байланысты, Еуропада да, теңіз артында да. Осы кезеңде одақтағы маңызды оқиғалар:
The alliance was reconfirmed after the breakup of the Iberian Union, primarily due to both countries' respective rivalries with Spain, the Netherlands, and France, both in Europe and overseas. During this time, important episodes in the alliance were:
Испания мұрагерлік соғысы (1701–1714), онда Португалия бастапқыда Савой герцогтығымен бірге Франция жағында болды, бірақ Бленхайм шайқасынан кейін одақтасымен қайта бірікті. Жеті жылдық соғыс (1756–1763), Испания 1762 жылы Португалияға басып кірді; Ұлыбритания Португалияның одақтасы ретінде араласты. Португалия және Ұлыбритания әскерлері, португалдық жасақтары мен шаруаларының көмегімен, қарсыластарынан сандық артық болғанына қарамастан, үш дүркін шабуыл кезінде ауыр шығынға ұшыраған испан және француз әскерлерін жеңді. Наполеон соғыстары (1803–1815), онда Наполеонның толық билік еткен Еуропасында оқшауланған Португалия француз шектеулеріне қарамастан Ұлыбританиямен сауда-саттық жүргізе берді және ақырында басып алынды, бірақ британдықтардың көмегімен толық тәуелсіздік пен егемендікке қайта қол жеткізді. Сол кездегі португал королінің отбасы (соның ішінде ханзада Жоао, сол кезде анасы, қарт және денсаулығы нашар Мария I патшайымның регенті) британдық флоттың сүйемелдеуімен Бразилиядағы вице-корольдігіне қашқан болатын. Португалдықтар Рио-де-ла-Платаға жасалған британдық шабуылдардың сәтсіз аяқталуына да көмектесті. Португалия азаматтық соғысы (1828–1834), онда Ұлыбритания либералдық фракцияға маңызды қолдау көрсетті. 1890 жылғы британдық ультиматум, Сесил Родстың қысымымен британ үкіметі португал үкіметіне қазіргі Ботсвана аймағынан шығып кетуге және Португалдық Шығыс Африка колониясын одан әрі кеңейтуден бас тартуға талап қойды. Бұл Серпа Пинтоның аталған аймаққа жасаған экспедициясына жауап ретінде болды. 1890 жылғы ультиматум Португалиядағы монархияны жойған Республикалық революцияның басты себептерінің бірі болды, ол 20 жылдан кейін орын алды.
The War of the Spanish Succession (1701–1714), when Portugal together with the Duchy of Savoy initially sided with France, but after the Battle of Blenheim reunited with its ally. The Seven Years' War (1756–1763), when Spain invaded Portugal in 1762; Britain intervened as Portugal's ally. Although faced with vastly superior numbers, the Portuguese and British forces together with Portuguese militia and peasants defeated the Spanish and French forces, which suffered huge losses during their three invasion attempts. The Napoleonic Wars (1803–1815), when Portugal, isolated in a Europe wholly dominated by Napoleon, continued to trade with the United Kingdom despite French restrictions and was finally invaded, but with British help finally regained total sovereignty and independence. The Portuguese royal family at the time (including Prince John, at the time acting as regent for his mother, the aged and mentally impaired Queen Maria I) took refuge in its then vice royalty of Brazil, under escort by the British fleet. The Portuguese also helped the failed British invasions of the River Plate. The Portuguese Civil War (1828–1834), when the United Kingdom gave important support to the Liberal faction. The 1890 British Ultimatum, where under pressure by Cecil Rhodes, the British government gave an ultimatum to the Portuguese government to withdraw from the region of modern day Botswana and refrain from furthering their colony of Portuguese East Africa. This was done in response to an expedition by Serpa Pinto into the region. The 1890 ultimatum was said to be one of the main causes for the Republican Revolution, which ended the monarchy in Portugal 20 years later.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1939 жылдың қыркүйегінде соғыс жарияланғаннан кейін Португалия үкіметі 1 қыркүйекте Англо-португалдық одақтың күшінде екенін, бірақ британдықтар португалдықтардан көмек сұрамағандықтан Португалия бейтараптығын сақтайтынын мәлімдеді. 1939 жылғы 5 қыркүйектегі нотада британ үкіметі осы түсіністікті растады. Британдық стратегиялар португалдықтардың соғысқа қатыспауының «Испанияның Одақ күштерінің жағына шығуына жол бермеу үшін өте маңызды» екенін есептеді. Ұлыбритания 1940 жылдың 15 мамырында демократияға қарсы және авторитарлық премьер-министр Антониу де Оливейра Салазардың маңызды рөлін мойындады. Оксфорд университетінің тіркеушісі Дуглас Вил Салазарға университеттің кеңесінің «өткен дүйсенбідегі отырысында сізді [Салазарды] азаматтық құқық докторының құрметті атағын қабылдауға бірауыздан шақырды» деген хабарлама жіберді. 1940 жылдың шілдесінде Салазардың Англо-португалдық одаққа адал болуы Португалияның Мадейра аралының одақтастарға көмектесуіне мүмкіндік берді: сол айда Гибралтардан шамамен 2500 эвакуацияланған адам Мадейраға жеткізілді. 1940 жылдың қыркүйегінде Уинстон Черчилль Салазарға хат жазып, Португалияны соғыстан тыс ұстағаны үшін құттықтады және «көп ғасырлар бойы Англо-португалдық одақта британдық және португалдық мүдделер осы маңызды мәселеде жиі бірдей болған» деді. 1940-1944 жылдары Мадридтегі британдық елші Самуэль Хоар, Темплвуд виконты, Салазардың соғыс кезінде Иберияны бейтарап күйде ұстаудағы маңызды рөлін мойындады. Лорд Темплвуд өзінің саяси өмірінде Еуропаның көптеген жетекші мемлекет қайраткерлерімен кездескенін және Салазарды оларды әсер еткендердің қатарында жоғары бағалағанын мәлімдеді. Ол Салазардың «бір ғана идеясы болғанын – өз елінің игілігі үшін, бейтараптықтың тар жолынан кез келген қадам ұлттық жаңару жұмысына қауіп төндіретініне сенгенін» айтты. Ол сондай-ақ «Салазар Гитлерді жек көретінін», португалдық режимнің нацизм мен фашизмнен түбірінен өзгеше екенін және Салазардың нацистер жеңіліске ұшырасын тілегеніне ешқандай күмәні болмағанын мәлімдеді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Салазар Португалияны орташа жолмен басқарды, бірақ осыған қарамастан одақтастарға көмек көрсетті. Лиссабондағы британдық елші Рональд Кэмпбелл Салазардың Одаққа адал екенін көрді және «егер ол [Салазар] өте қажет болса, шақыруға жауап беретінін» айтты. 1943 жылдың тамызында британдықтар Азор аралдарында база құруды сұрап, Португалия мен Ұлыбритания арасындағы 600 жылдан астам уақыттан бері сақталған одаққа сілтеме жасағанда, Салазар оң жауап берді және дерлік бірден: Португалия Ұлыбританияға португалдық аумағындағы теңіз базаларын берді, дәстүрлі Англо-португалдық одаққа сәйкес, оларға Азор аралдарындағы Хорта (Файал аралындағы) және Понта-Дельгада (Сан-Мигель аралындағы) порттарын, Лажес (Терсейра аралындағы) және Сантана (Сан-Мигель аралындағы) әуежайларын пайдалануға рұқсат берді. 1943 жылдың қарашасында Лиссабондағы британдық елші сэр Рональд Кэмпбелл (Салазардың сөзін келтіре отырып) «қатаң бейтараптық – Португалияның бейтараптығынан одақтастар алған стратегиялық үлестің құны болды және егер оның бейтараптығы қатаң болмай, бізге көбірек көмектессе, Испания Германияның құшағына толығымен түсіп кетер еді. Егер осылай болғанда, Пиреней түбегі басылып алынар еді, содан кейін Солтүстік Африка, соғыстың барысы толығымен Одақтың пайдасына өзгерер еді» деді. 1943 жылдың қарашасынан бастап, британдықтар Азор аралдарын пайдаланғаннан бастап 1945 жылдың маусымына дейін, Лажес базасынан 8689 АҚШ ұшағы ұшып өтті, оның ішінде Атлант мұхиты арқылы тасымалданған 1200 B-17 және B-24 бомбалаушы ұшағы болды. Жүк ұшақтары маңызды персонал мен жабдықтарды Солтүстік Африкаға, Ұлыбританияға және – одақтастар Батыс Еуропаға аяқ басқаннан кейін – Парижге жақын Орли әуежайына жеткізді. Еуропадан келген ұшақтарда жарақат алған әскерилер болды. Азордағы Лажестегі медициналық қызметкерлер АҚШ-қа медициналық көмек пен оңалту үшін жолға шыққан шамамен 30 000 адамды эвакуациялады. Лажес әуежайын пайдалану арқасында АҚШ пен Солтүстік Африка арасындағы ұшу уақытын 70 сағаттан 40 сағатқа дейін қысқартуға мүмкіндік болды. Ұшу уақытының осы айтарлықтай қысқаруы ұшақтардың АҚШ пен Солтүстік Африка арасында айына екі есе көп рейс жасауына мүмкіндік берді және соғыс кезінде Азор аралдарының географиялық маңыздылығын анық көрсетті.
Upon the declaration of war in September 1939, the Portuguese government announced on 1 September that the Anglo Portuguese Alliance remained intact, but since the British did not seek Portuguese assistance, Portugal would remain neutral. In an aide mémoire of 5 September 1939, the British government confirmed the understanding. British strategists regarded Portuguese non belligerency as "essential to keep Spain from entering the war on the side of the Axis." Britain recognised the important role of the anti democratic and authoritarian prime minister António de Oliveira Salazar on May 15, 1940, when Douglas Veale, Registrar of the University of Oxford, informed Salazar that the University's Hebdomadal Council had "unanimously decided at its meeting last Monday, to invite you [Salazar] to accept the Honorary Degree of Doctor of Civil Law". July 1940: Salazar's decision to stick with the Anglo Portuguese Alliance allowed the Portuguese island of Madeira to help the Allies: that month, around 2,500 Gibraltar evacuees were shipped to Madeira. September 1940: Winston Churchill wrote to Salazar, congratulating him on his ability to keep Portugal out of the war, asserting that "as so often before during the many centuries of the Anglo Portuguese alliance, British and Portuguese interests are identical on this vital question". Samuel Hoare, 1st Viscount Templewood, the British Ambassador in Madrid from 1940 to 1944, recognised Salazar's crucial role in keeping Iberia neutral during the war. Lord Templewood asserted that in his thirty years of political life he had met most of the leading statesmen of Europe and that he placed Salazar very high on the list of those who impressed him. He stated that Salazar "being a man of one idea – the good of his country – he was convinced that the slightest step from the narrow path of neutrality would endanger the work of national regeneration to which he had devoted the whole of his public life". He also affirmed that "Salazar detested Hitler", that the Portuguese régime differed fundamentally from Nazism and Fascism, and that Salazar never left a doubt in his mind that he desired a Nazi defeat. During the Second World War, Salazar steered Portugal down a middle path, but nevertheless provided aid to the Allies. The British Ambassador in Lisbon, Ronald Campbell, saw Salazar as fundamentally loyal to the Alliance and stated that "he [Salazar] would answer the call if it were made on grounds of dire necessity". When, in August 1943, the British requested base facilities in the Azores and invoked the alliance that had existed for over 600 years between Portugal and Great Britain, Salazar responded favourably and virtually at once: Portugal granted naval bases on Portuguese territory to Britain, in keeping with the traditional Anglo Portuguese Alliance, letting them use the Azorean ports of Horta (on the island of Faial) and Ponta Delgada (on the island of São Miguel), and the airfields of Lajes Field (on Terceira Island) and Santana Field (on São Miguel Island). In November 1943, the British Ambassador in Lisbon, Sir Ronald Campbell, wrote (paraphrasing Salazar) that "strict neutrality was the price the allies paid for strategic benefits accruing from Portugal's neutrality and that if her neutrality instead of being strict had been more benevolent in our favour Spain would inevitably have thrown herself body and soul into the arms of Germany. If this had happened the Peninsula would have been occupied and then North Africa, with the result that the whole course of the war would have been altered to the advantage of the Axis." From November 1943, when the British gained the use of the Azores, to June 1945, 8,689 U. S. aircraft departed from Lajes base in the Azores, including 1,200 B 17 and B 24 bomber aircraft which were ferried across the Atlantic. Cargo aircraft carried vital personnel and equipment to North Africa, to the United Kingdom and – after the Allies gained a foothold in Western Europe – to Orly Field near Paris. Flights returning from Europe carried wounded servicemen. Medical personnel at Lajes, Azores, handled approximately 30,000 air evacuations en route to the United States for medical care and rehabilitation. By using Lajes Field, it was possible to reduce flying time between the United States and North Africa from 70 hours to 40. This considerable reduction in flying hours enabled aircraft to make almost twice as many crossings per month between the United States and North Africa and clearly demonstrated the geographic value of the Azores during the war.
Соғыстан кейінгі
Португалия мен Ұлыбритания 1949 жылы НАТО-ның құрылтайшы мүшелері болды. Еуропалық экономикалық қоғамдастық (ЕЭК) 1957 жылы құрылғаннан кейін, Еуропалық еркін сауда қауымдастығы (ЕЭАҚ) 1960 жылы құрылды. Португалия мен Ұлыбритания ЕЭАҚ-тың жеті құрылтайшы мүшесінің екеуі болды. 1973 жылы Ұлыбритания ЕЭК-ке қосылу үшін ЕЭАҚ-тан шықты. Португалия да 1986 жылы солай істеді. 1982 жылғы Фолкленд соғысы кезінде Азор аралдарындағы базалар Корольдік теңіз күштеріне қайта ұсынылды.
Portugal and the United Kingdom were two of the founding members of NATO, in 1949. The establishment of the European Free Trade Association (EFTA) took place in 1960 following the establishment of the European Economic Community (EEC) in 1957. Portugal and the UK were two of the seven founding members of EFTA. In 1973 the UK left EFTA to join the EEC. Portugal did the same in 1986. During the 1982 Falklands War, the facilities of the Azores were again offered to the Royal Navy.
21 ғасыр
2022 жылдың 13 маусымында Португалияның премьер-министрі мен Ұлыбританияның премьер-министрі Лондон қаласында екі ел арасындағы екіжақты ынтымақтастық туралы Ұлыбритания-Португалия бірлескен декларациясы деп аталатын жаңа келісімге қол қойды, осылайша ағылшын-португалдық одақты нығайтып, оның әлі де күшінде жүрген ең ұзақ мерзімді одақ екенін растады. Бірлескен декларация Тагильде шартының 650 жылдығын мерекелеу үшін де қол қойылды. 1373 жылғы ағылшын-португалдық келісімнің 650 жылдығы екі ел тарапынан 2023 жылдың 16 маусымында ресми түрде тойланды. Британ үкіметі осы кезде "қорғаныс ынтымақтастығымызды жаңа деңгейге көтеруге бағытталған жаңа екіжақты қорғаныс келісімін" жасауға ниетті екенін мәлімдеді, ол жыл соңында қол қойылмақ. Екі ел де әрі қарай НАТО әскери одағының мүшесі болып қала береді.
On 13 June 2022, the Prime Minister of Portugal and the Prime Minister of the United Kingdom signed a new agreement between the two nations in London, known as the UK Portugal Joint Declaration on Bilateral Cooperation, thereby reinforcing the Anglo Portuguese Alliance and confirming its status as the longest running alliance still in force. The Joint Declaration was also signed to celebrate the 650th anniversary of the Treaty of Tagilde. The 650th anniversary of the Anglo Portuguese Treaty of 1373 was officially commemorated by both nations on 16 June 2023. The British government stated at this time that they intend to enter into "a new bilateral Defence Agreement, due to be signed later in the year, set to take our defence cooperation to the next level." Both countries continue to be members of the wider military alliance, NATO.