Кіріспе
Американдық спорт басшысы (1937 жылы туған)
Питер Виктор Уэберрот (/juː//b//ər//ɒ//θ/; 2 қыркүйек 1937 жылы туған) – американдық спорт және бизнес басшысы, Олимпиада ойындарымен және Басты лига бейсболымен байланысы үшін танымал. Лос-Анджелесте тұратын кәсіпкер, ол 1984 жылы Лос-Анджелеске Олимпиада ойындарын өткізген Лос-Анджелес Олимпиадалық ұйымдастыру комитетінің төрағасы болды. Уэберрот Олимпиада ойындарын ұйымдастырудағы табысы үшін 1984 жылы «Time» журналының «Жыл адамы» деп танылды. Ойындар аяқталғаннан кейін ол 1984 жылдан 1989 жылға дейін бейсболдың алтыншы комиссары болып тағайындалды. Кейін ол 2004 жылдан 2008 жылға дейін АҚШ Олимпиадалық және Паралимпиадалық комитетінің төрағасы қызметін атқарды.
Ерте өмір
Уэберрот Иллинойс штатының Эванстон қаласында Лора (Ларсон) мен Виктор Уэберроттың ұлы болып дүниеге келді. Оның әкесі неміс және австриялық текті, ал анасы швед және ирланд тегінен еді. Ол Иллинойс штатының Нортфилд қаласындағы "Сансет Ридж" гольф клубында кэди болды. Ол Солтүстік Калифорнияда өсті. Фримонт орта мектебінде оқыған кезде Уэберрот футбол, бейсбол және жүзу спортында өте жақсы нәтижелер көрсетті. Орта мектепті бітіргеннен кейін Уэберрот спорттық стипендиямен Сан-Хосе мемлекеттік университетіне түсті. Сан-Хосе мемлекеттік университетінде оқыған кезінде ол Delta Upsilon студенттік ұйымына қосылды. Ол 1956 жылы АҚШ-тың Олимпиадалық су поло командасына іріктеу сынақтарына қатысты, бірақ командаға іліге алмады. Уэберрот 1959 жылы Сан-Хосе мемлекеттік университетін бизнес мамандығы бойынша бітірді.
Trans International Airlines әуе компаниясы
Колледжді бітіргеннен кейін Уэберрот Trans International Airlines компаниясының вице-президенті және үлескорі болды (сол кезде ол 22 жаста болған). Уэберрот 1963 жылға дейін Trans International компаниясында жұмыс істеді, содан кейін өзінің жеке саяхат агенттігін құрды, ол First Travel Corporation болып өсті. 1980 жылы ол First Travel компаниясын сатқанда, ол Солтүстік Америкадағы екінші ірі саяхат бизнесіне айналған еді.
1984 жылғы Олимпиада ойындары
Уберрот бес жыл бойы 1984 жылы Лос-Анджелесте өткен жазғы Олимпиада ойындарын ұйымдастырушы болып қызмет етті. Ол ойындардың көрнекті тұлғасы болды және Халықаралық Олимпиада комитеті (ХОК) олар аяқталғаннан кейін оған алтын орденін табыс етті. Ойындардың сәтті өтуіне байланысты ол 1984 жылы "Time" журналының "Жыл адамы" атанды. Уберроттың басшылығы мен басқаруымен тарихтағы алғашқы жеке қаржыландырылған Олимпиада ойындары шамамен 250 миллион АҚШ доллары көлемінде табыс әкелді және болашақ ойындар үшін үлгі болды. Бұл қаражат АҚШ бойынша жастар мен спорттық іс-шараларды қолдауға жұмсалды. Қызығы, ол қазіргі Олимпиада ойындарының негізін қалаушы Барон Пьер де Кубертен қайтыс болған күні дүниеге келген. Уберрот 150-ден астам мүшеден (көбінесе бизнесмендер мен кәсіпкерлер) тұратын комитет құрды, олар идеяларды жасауға, мүмкіндіктерді іздеуге және мәселелерді шешуге атсалысты. 1984 жылғы Олимпиадаға демеушілерді белсенді түрде тартуы қазіргі Олимпиада демеушілік бағдарламасының бастауы деп саналады. Лос-Анджелес Олимпиада комитеті мен АҚШ Олимпиада комитеті (USOC) арасында демеушілерді тартудағы бәсекелестікке байланысты, 1984 жылдан кейін АҚШ-та өткен барлық Олимпиада ойындарының жергілікті ұйымдастыру комитеттері демеушілерді бірлесіп іздеу және кірістерді бөлісу үшін USOC-мен келісімдер жасады.
Бейсбол жөніндегі комиссар
Уэберрот 1984 жылғы 3 наурызда Боуи Кунның орнын басуға сайланды және сол жылдың 1 қазанында қызметке кірісті. Жұмысқа орналасу шарты ретінде Уберрот комиссардың айыппұл салу құқығын 5000 доллардан 250 000 долларға дейін арттырды. Оның жалақысы 450 000 долларға дейін көтерілді, бұл Кунның жалақысынан шамамен екі есеге жоғары. Уберрот қызметке кіріскен кезде, Басты Лига төрешілерінің кәсіби одағы маусымнан кейінгі кезеңде ереуілдеуі мүмкін екенін мәлімдеді. Уберрот келіспеушілікті татуластыруға қол жеткізіп, Лига Чемпионаты сериясы аяқталғанға дейін төрешілерді жұмысына қайтарды. Келесі жазда Уберрот ойыншылар қауымдастығымен жаңа еңбек келісімін жасасу алдында ойыншылардың ереуілін бір күнге дейін шектеу үшін жасырын жұмыс істеді. Комиссар ретіндегі қызметінің барысында Уберрот Кунның Басты Лига бейсболында жұмыс істеуге тыйым салған Вилли Мейс пен Микки Мантл есімді екі әйгілі ойыншыны қызметке қайта алды. Сонымен қатар, Уберрот кокаин қолдану фактісіне байланысты көптеген ойыншыларды шұғыл түрде қызметтен шеттетуге мәжбүр болды, CBS телеарнасымен 1,8 миллиард долларлық келісімге келді және Пит Роуздың тікелей ставка жасауына қатысты тергеуді бастады. 1985 жылы, Уберроттың комиссар ретіндегі толық алғашқы жылы, Лига Чемпионаты сериясы бес ойыннан жеңіске жеткен команданы анықтаудан жеті ойыннан жеңіске жеткен команданы анықтауға дейін ұзартылды. Оның ықпалымен Чикаго Кабс Wrigley Field стадионына шамдар орнатуды таңдады, осылайша түнгі ойындардан түсетін кірістен айырылмады. Уберрот ірі корпорацияларды Басты Лига бейсболының өнімдерін жарнамалау құқығы үшін төлем жасауға көндіріп, жаңа кіріс көзін тапты. Алайда, Уберрот, иелердің көмегімен, лиганың ойыншылармен жасасқан ұжымдық келісімін бұза отырып, иелер арасындағы келісімді жеңілдетті. 1985, 1986 және 1987 жылғы маусымдардан кейін бос агенттерге айналған ойыншылардың көпшілігі, аздаған ерекшеліктерді қоспағанда, осы кезеңде әділ шарттарға қол қоюдан және өздері таңдаған командаларға қосылудан айырылды. Бұл келісімнің тамыры Уберроттың комиссар ретіндегі алғашқы иелер жиналысында жатыр, онда ол әлем сериясінде жеңіске жету үшін ақша жоғалтуға дайын болған иелерді "надан" деп атады. Кейін ол бас менеджерлерге ұзақ мерзімді келісімдерге қол қоймаудың "ақылға қонымсыз" екенін айтты. Басты Лига бейсболшыларының бұрынғы президенті Марвин Миллер бұл жағдайды "тек ойындарды ғана емес, бүкіл чемпионатты, соның ішінде барлық маусымнан кейінгі серияларды түзетумен тең" деп сипаттады. МЛБПА, Миллердің ізбасары Дон Фердің басшылығымен, келісімді бұзу туралы шағымдама берді және барлық жағдайда жеңіске жетті, нәтижесінде "екінші қара" бос агенттер пайда болды және 280 миллион доллардан астам айыппұл төленді. Уберроттың орнын басып қызметке келген Фей Винсент 1990-шы жылдардың басындағы (соның ішінде 1994-95 жылғы ереуіл) еңбек проблемаларын тікелей Уберрот пен иелердің келісіміне байланысты деп мәлімдеді, келісім жылдары ойыншылардан ұрлық жасады деп санайды. Уберроттың басшылығымен Басты Лига бейсболы "көрермендер санының артуына (төрт маусым қатарынан рекордтық көрсеткіштер), стадиондардағы тәртіпті сақтау және алкогольді басқару туралы хабардарлықтың артуына, есірткіге қарсы сәтті және қатаң кампанияға, жұмыспен қамту саласындағы маңызды жақсартуларға және индустрияның қаржылық жағдайының айтарлықтай жақсаруына" қол жеткізді. Уберрот қызметке келген кезде 26 клубтың 21-і ақша жоғалтып жатты; Уберроттың соңғы толық маусымында – 1988 жылы – барлық клубтар табыс тапты немесе шығынсыз жұмыс істеді. Мысалы, 1987 жылы бейсбол индустриясы 21,3 миллион доллар таза пайда тапты, бұл 1973 жылдан бері алғашқы табысты жыл болды. Дегенмен, келісімді бұзу туралы алғашқы үш үлкен сыйлық жарияланғаннан кейін, Уберрот 1989 жылғы тұрақты маусым басталғанға дейін комиссарлық қызметінен кетті; оның келісімшарты маусым соңына дейін күшінде болуы керек еді. Оның орнын Ұлттық лиганың президенті А. Бартлетт Джиаматти иеленді. 1989 жылы Уберрот Техас әуе компаниясының ереуілі мен банкроттығынан кейін Eastern Air Lines компаниясын сатып алуды қарастырды. Алайда, Texas Air компаниясының бас директоры Франк Лоренцомен болған келіспеушілік келісімнің бұзылуына әкелді. 1990 жылы Уберрот ағасы Джон және бизнес-серігі Дж. Томас Талботпен бірге Hawaiian Airlines компаниясының бақылау үлесін сатып алды. Ол 1992 жылғы Лос-Анджелес көтерілісінен кейін Лос-Анджелесті қайта құру жобасын басқарды. 1999 жылы Уберрот Арнольд Палмермен және Клинт Иствудпен бірге Пеббл Бич гольф алаңын сатып алды. Уберрот 2003 жылы Калифорнияда өткен сайлауда тәуелсіз кандидат ретінде Калифорния губернаторына кандидат болды, бірақ ол тіркелген республикашыл болды. Оның сайлауалды науқаны Калифорнияның экономикалық және бюджеттік дағдарысына бағытталды, әлеуметтік мәселелерден қашып өтті. Сауалнамалар төмен деңгейдегі қолдауды көрсеткендіктен, ол 2003 жылдың 9 қыркүйегінде сайлаудан бас тартты, бірақ оның аты бюллетеньде болды және шамалы, бірақ маңызды дауыстарды алды. Ол 135 кандидаттың ішінде 6-орынды иеленді. Уберрот Ambassadors International, Inc. компаниясының төрағасы болды, бірақ 2006 жылдың сәуір айында оның ұлы Джозеф Уберрот онымен ауыстырды. Уберрот 2008 жылдың қараша айында директорлар кеңесінен кетті. Уберрот 2004 жылдан 2008 жылға дейін АҚШ Ұлттық Олимпиада комитетінің директорлар кеңесінің төрағасы болды. Уберрот 2010 жылы АҚШ су полосының Даңқ залына енгізілді. Уберрот Оңтүстік Калифорния университетінің өмір бойы сенімді мүшесі болып табылады. Уберрот пен оның әйелі Джинни Sage Hill мектебінің негіздеушілерінің бірі болды. Ол сонымен қатар мектептің Атлетикалық кеңесшілер кеңесінде қысқа мерзімге жұмыс істеді. Уберрот Pro Football Даңқ залының қорғаушысы Ронни Лоттың есімімен аталатын Lott IMPACT Trophy-дің мүшесі болып табылады және жыл сайын колледж футболының қорғанысқа ең үлкен әсер еткен ойыншысына беріледі.