Кіріспе
Американдық саяси қайраткер Дуглас Джей Фейт (/'f/aɪ/θ/; 1953 жылғы 16 шілдеде туған) 2001 жылғы шілдеден 2005 жылғы тамызға дейін АҚШ президенті Джордж Буштің саясат жөніндегі қорғаныс министрінің орынбасары қызметін атқарды. Қазір ол консервативті саяси зерттеу орталығы – Хадсон институтының аға ғылыми қызметкері. Фейт Ирак соғысының архитекторларының бірі деп есептеледі. Соғысқа дейін ол Саддам Хусейн режимінің «Аль-Каидамен операциялық байланыста болды» деген пікірді таратуда маңызды рөл атқарды (сол кезде мұндай байланыстың сенімді дәлелдері өте аз болғанмен). Пентагонның Бас инспекторының баяндамасында Фейттің кеңсесі «Ирак пен «Аль-Каида» арақатынасы туралы альтернативті барлау бағалауларын жасап, өндіріп, содан кейін жоғары деңгейдегі шешім қабылдаушыларға таратқан, оның ішінде барлау қауымдастығының консенсусына қайшы келетін тұжырымдар да болды» деп көрсетілген.
Douglas Jay Feith (/'//f//aɪ//θ/; born July 16, 1953) served as the under secretary of Defense for Policy for United States president George W. Bush, from July 2001 until August 2005. He is a senior fellow at the Hudson Institute, a conservative think tank. Feith has been described as an architect of the Iraq War. In the lead up to the war, he played a key role in promoting the claim that the Saddam Hussein regime had an operational relationship with al Qaeda (even though there was scant credible evidence of such a relationship at the time). A Pentagon Inspector General report found that Feith's office had "developed, produced, and then disseminated alternative intelligence assessments on the Iraq and al Qaida relationship, which included some conclusions that were inconsistent with the consensus of the Intelligence Community, to senior decision makers."
Жеке
Фейт Пенсильвания штатындағы Филадельфияда еврей отбасында дүниеге келді, Розаның (қызметтік аты Банкель) және Дальк Фейттің үш баласының бірі. Оның әкесі Польшадағы Бетардың мүшесі болды, бұл – ревизионисттік сионистік жастар ұйымы. Ол Холокосттан аман қалған және нацилік концлагерлерде ата-анасы мен жеті бауырын жоғалтқан. Дальк Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ-қа келіп, бизнесмен, қайырымдылық шараларын қолдаушы және Республикалық партияға қаржылай көмек беруші болды. Фейт Филадельфияның маңындағы Челтенхэм қалашығының бір бөлігі – Элькинс Паркте өсті. Ол Филадельфияның Орталық орта мектебінде оқыды, содан кейін Гарвард университетіне түсіп, 1975 жылы үздік дипломмен бакалавр дәрежесін алды. Оқуын Джорджтаун университетінің құқық орталығында жалғастырып, 1978 жылы J. D. magna cum laude дәрежесін алды. Бітіргеннен кейін үш жыл Fried, Frank, Harris, Shriver & Jacobson LLP заң фирмасында адвокат болып жұмыс істеді.
Демократ ретінде жұмыс істеу
Фейт 1975 жылы сенатор Генри М. Джексонның штабында жұмыс істеді, содан кейін Эльмо Цумвальттың сегрегацияшыл сенатор Гарри Бердке қарсы науқанында жұмыс істеді. 1970 жылдан бері тәуелсіз саяхатшы болған Берд демократ Цумвальтты 57 пайызға 38 пайызбен жеңді.
Рейган әкімшілігі
Гарвардта Фейт 1981 жылы Ричард Пайпспен бірге оқыды, ол сол жылы Рейган әкімшілігінің Ұлттық қауіпсіздік кеңесіне (ҰҚК) қосылды. Пайпс пен оның студенттері жасаған "Б тобы" деп аталатын жеке барлау жобасын іске асыруға ол көмектесті. Фейт сол жылы Пайпс басшылығымен ҰҚК-ға Таяу Шығыс жөніндегі маман ретінде кірді. 1982 жылы ол ҰҚК қызметкерінен Пентагонға ауысты, онда сол кезде АҚШ Қорғаныс министрінің көмекшісі болған Ричард Перлдің арнайы кеңесшісі болып жұмыс істеді. 1984 жылы Қорғаныс министрі Каспар Вайнбергер Фейтті келіссөздер саясаты жөніндегі қорғаныс министрінің орынбасары етіп тағайындады. 1986 жылы Фейт Пентагоннан кеткен кезде Вайнбергер оған Қорғаныс министрлігінің Ең жоғары мемлекеттік қызметі үшін медалін табыс етті, бұл ведомствоның ең жоғары азаматтық наградасы. Рейган әкімшілігінде Пентагонда жұмыс істеген кезінде Фейт Біріккен штабтардың басшыларын, Вайнбергерді және Мемлекеттік хатшы Джордж Шульцті Женева конвенциясына енгізілетін өзгерістерге қарсы ұсыным жасауға көндірді. "Қосымша хаттамалар" деп аталатын бұл өзгерістер, қарулы емес ұйымдарға, олар азаматтық халықтан жоғары келісімшарт тараптың қарулы күштерінің мүшелерінен айқын ерекшеленбесе де, белгілі бір жағдайларда соғыс тұтқыны мәртебесін береді. 1987 жылы Рейган АҚШ Сенатына 1-қосымша хаттаманы ратификацияламау туралы хабарлады. Сол кезде The Washington Post және The New York Times газеттері Рейганның террористерді қорғайтын гуманитарлық құқықтың қайта қаралуы ретінде І қосымша хаттаманы қабылдамау шешімін қолдады.
Жеке практика
Фейт өзінің жеке практикадағы адвокаттық карьерасын 3 жыл бойы Fried, Frank, Harris, Shriver & Jacobson LLP заң фирмасында бастады, содан кейін ол Рейган әкімшілігіне қосылды (алдыңғы бөлімді қараңыз). Пентагоннан кеткеннен кейін Фейт Марк Зеллмен бірге Вашингтондағы "Feith & Zell" заң фирмасын құрды. Фирма, басқалармен қатар, Түркия, Израиль және Босния үкіметтері үшін лоббилік жұмыстар жүргізді, сонымен қатар Lockheed Martin және Northrop Grumman қорғаныс корпорацияларын өкілдік етті. Фейт 2001 жылы Қорғаныс саясаты жөніндегі орынбасар қызметіне ұсынылғаннан кейін фирмадан кетті.
Буш әкімшілігі
Фейт 2001 жылы президент Джордж Буштың саясаты бойынша Қорғаныс министрінің орынбасары болып тағайындалды. Оның тағайындалуына Ричард Перл мен Пол Вольфовиц сияқты басқа неоконсерваторлармен байланыстары көмектесті. Жаңа тағайындалғаннан кейін Фейт Ричард Перлді Қорғаныс саясаты кеңесінің төрағасы етіп таңдауға ықпал етті. Фейт Буш әкімшілігінің бірінші мерзімінде Стратегиялық ықпал ету кеңсесін құрғаны үшін сынға ілікті. Бұл кеңсе Терроризмге қарсы соғысты қолдау мақсатымен құрылды. Кеңсенің міндеті – шетелдерде жасырын емес ықпал ету операцияларын жүргізу болды. Алайда, OSI-нің қызметіне қатысты БАҚ өкілдерінің тексерулерінен кейін, Қорғаныс министрі Дональд Рамсфелд Фейтке кеңсесін жабуды бұйырды, ал оның функцияларын Қорғаныс министрлігінің басқа бөлімдеріне жүктеді. Фейт Ирак соғысына дайындық кезеңінде маңызды рөл атқарды. Фейт Ирак соғысының архитекторларының бірі ретінде танылды. Ол Лоренс Франклинді жұмысқа алуға жауапты болды, кейіннен ол AIPAC қызметкерлері Стивен Дж. Розен және Кит Вайсманмен бірге Израиль дипломаты Наор Гилонға ұлттық қорғанысқа қатысты құпия ақпаратты өткізгені үшін сотталды. Ақырында таратылған кеңсе кейіннен Конгресс пен БАҚ-та сыналып, Иракқа басып кіргеннен кейін ЦРУ жүргізген талдаулар мен тергеулерге қайшы келетін талдаулар жасады. Фейттің арнайы жоспарлар кеңсесінің нашар жұмысы туралы сынға ұшырағанда, 2001 жылы Ауғанстанға басып кірген және Ирак соғысын басқарған генерал Томми Фрэнкс Фейтті "планетадағы ең ақымақ адам" деп атады. Фейт 2003 жылдың 16 мамырында күшіне енген Коалициялық Уақытша Әкімшілігінің (CPA) 1-ші бұйрығында жарияланған дебаатификация саясатына жауапты болды. 2007 жылдың ақпан айында Пентагонның бас инспекторы Фейттің кеңсесі "Ирак пен Әл-Қаида арасындағы қарым-қатынас туралы балама барлау бағалауларын әзірледі, жасады және жоғары деңгейдегі шешім қабылдаушыларға таратты, оның ішінде барлау қауымдастығының консенсусына сәйкес келмейтін қорытындылар бар" деген қорытындыға келген есеп жариялады. Бұл Фейттің аспирантурада оқып жүрген кезінде "Team B"-ға қатысқандығын еске түсірді, онда АҚШ-қа төнген қауіптерді асыра бағалаған балама барлау бағалауларының барлығы дерлік қате болып шықты. Есепте бұл әрекеттердің "заңсыз" емес, бірақ "жеткіліксіз" екені айтылды. Сенаттың Қарулы Күштер комитетінің төрағасы сенатор Карл Левин: "Иракқа шабуыл жасау туралы әкімшіліктің шешімін қолдау үшін Қорғаныс министрлігінің жоғары лауазымды шенеуніктері Ирактағы Әл-Қаидамен байланысқа қатысты барлық ақпаратты манипуляциялады. Бас инспектордың есебі – осы елді соғысқа алып келген Қорғаныс министрлігінің саясатты басқару кеңсесіндегі орынсыз әрекеттердің қатты айыптамасы" деді. Сенатор Левиннің талап етуімен 2007 жылдың 6 сәуірінде Пентагонның Бас инспекторының есебі құпиясынан ажыратылып, жұртшылыққа жарияланды. Саддам Хусейннің Ирактағы билігімен Аль-Каиданы байланыстырған есепті сынаған Фейт кеңсесінің есебін ЦРУ барлау қызметіне қатысты қажет сын деп атады. "ЦРУ барлау қызметін сынға алу пайдалы", - деді Фейт. "Пентагон қызметкерлері дұрыс істеді. Бұл жақсы басқару болды". Фейт сондай-ақ Иракты Әл-Қаидамен ресми қарым-қатынасқа тырысқан деген айыптауларды жоққа шығарды. "Менің кеңсемде ешкім операциялық қарым-қатынас бар демеді", - деді Фейт. "Олар қарым-қатынаста болды". Фейт Пентагонның бас инспекторының есебінен "өзін ақтағандай сезінгенін" айтты. The Washington Post газетіне берген сұхбатында кеңсесі "барлау қауымдастығының консенсусына қатысты сынды жасады және оны ұсынғанда оның мазмұнын қолдамадым" деді.
Мемлекеттік қызметтен кейінгі мансап
Үкіметтік қызметтен кейін Фейт Джорджтаун университетінің Эдмунд А. Уолш атындағы Сыртқы істер мектебінде жұмыс істеді, онда ол Буш әкімшілігінің терроризмге қарсы саясаты бойынша курс оқыды. Ол Стэнфордтың Гувер институтынан кеткен соң Джорджтаунның Сыртқы істер мектебіне келді және Сыртқы істер мектебінің деканы Роберт Галлуччи оны тағайындады. Бірақ, оның жұмысқа алынуы "Сыртқы істер мектебінің профессорлары арасында наразылық тудырды". Екі жыл өткен соң Фейттің келісімшарты жаңартылмады, бұл Джорджтаун құқық орталығының профессорлары мен түлектері мен Сыртқы істер мектебінің профессорлары арасындағы алауыздықты күшейтті. 2008 жылы Фейт Хадсон институтының аға ғылыми қызметкері болды, онда ол Ұлттық қауіпсіздік стратегиялары орталығының директоры қызметін атқарады.
Пікірлер мен жарияланымдар
Фейт – республикашыл, және жылдар бойы әртүрлі партиялық кандидаттарға қаржылай көмек көрсеткен. Ол неоконсерватор ретінде танымал. Фейттің даулы пікірлерінің бірі – саяси тағайындамалардың санын арттыру демократияны күшейтумен тең екендігі туралы болды, бұл жаңадан сайланған Израиль премьер-министрі Бенжамин Нетаньяхуға арналған саяси ұсынымдар жиынтығы еді. Бұл есепті Стратегиялық және саяси зерттеулер институты жеке авторды көрсетпей жариялады. Есепте айтылғандай, Фейт осы есептегі идеяларды қалыптастырған дөңгелек үстел талқылауларына қатысқандардың бірі болды. Фейт 2004 жылғы 16 қыркүйекте The Washington Post газетінің редакторына жолдаған хатында, өзінің есептің тең авторы емес екенін және соңғы мәтінімен келіспегенін мәлімдеді. Ол: «Есептегі кез келген идеяны, тіпті барлығын да бір ғана қатысушыға жатқызуға ешқандай негіз жоқ» деп жазды. Фейт АҚШ пен Израиль арасындағы әскери және стратегиялық одақты қолдайтын Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі еврей институтының (JINSA) кеңесінде отырды. Фейт 2008 жылғы 6 сәуірде CBS телеарнасының 60 минуттық жаңалық бағдарламасында сұхбат берді. Сұхбат барысында ол жаңадан жарық көрген «Соғыс және шешім» атты естеліктерін таныстырып, 2003 жылы АҚШ-тың Иракқа басып кіруіне әкелген шешімдерді қорғады.
Соғыс және шешім
2008 жылдың 8 сәуірінде Фейттің "Соғыс және шешім: Терроризмге қарсы соғыстың басындағы Пентагон" атты естеліктері HarperCollins баспасынан шықты.
Соғыс қылмыстарын тергеу
2009 жылы Фейт, Балтасар Гарсон басқарған Испания сотында жалпы юрисдикция негізінде болуы мүмкін соғыс қылмыстарын тергеуге қатысты Буш әкімшілігінің бірнеше лауазымды тұлғаларының бірі ретінде қарастырылды. 2011 жылға дейін бұл іс әлі де ашық екені хабарланды.
Жеке өмір
Фейт үйленген және төрт баласы бар. Оның үлкен ұлы, Дэниел Фейт, Гарвард колледжін және Йель құқық мектебін бітіріп, АҚШ Әділет министрлігінің Тұтынушыларды қорғау бөлімінің Бас прокурорының орынбасары болып қызмет еткен. Оның екінші ұлы, Дэвид Фейт, Колумбия университетін бітіріп, «The Wall Street Journal» газетінде редактуралық мақалалар жазушысы және «Foreign Affairs» журналында редактордың көмекшісі болып жұмыс істеді. 2020 жылдың шілдесінен 2021 жылдың қаңтарына дейін ол АҚШ Мемлекеттік департаментінде Шығыс Азия және Тынық мұхиты істері жөніндегі мемлекеттік хатшының орынбасары болып қызмет атқарды.