Бернар Ландри: Квебектің бұрынғы премьер-министрі

Кіріспе

Квебек провинциясының премьер-министрі 2001 жылдан 2003 жылға дейін.

Бернард Лэндри (bɛʁnaʁ lɑ̃dʁi; 9 наурыз 1937 – 6 қараша 2018) – 2001 жылдан 2003 жылға дейін Квебектің 28-ші премьер-министрі қызметін атқарған канадалық саясаткер. Квебек партиясының (PQ) мүшесі, ол 2001 жылдан 2005 жылға дейін партияны жетектеді, сондай-ақ 2003 жылдан 2005 жылға дейін оппозиция жетекшісі болды.

Жеке өмір

Лэндри 1937 жылдың 9 наурызында Квебек провинциясының Сент-Жак қаласында (Жолиетт маңында) Тереза Гранжер мен Бернард Лэндридің ұлы болып дүниеге келді. Ландри алғаш рет адвокат болған, кейін Квебек сот жүйесінде судья қызметін атқарған Лорейн Лапортқа үйленді, олардан үш бала дүниеге келді. 1999 жылы әйелі қатерлі ісіктен қайтыс болғаннан кейін, 2004 жылы ол сценарийші, бұрынғы yé yé әншісі және актриса Шантал Реноға үйленді. Лэндри дін қызметкерлерінен классикалық білім алған және латын тілін меңгерген. Ана тілі француз тілі болған ол, ағылшын және испан тілдерін де еркін білген. Лэндри Монреаль университетінде заң мамандығын, ал Sciences Po Paris-те экономика және қаржы мамандығы бойынша білім алды. 2005 жылдың қыркүйегінен бастап UQAM университетінде бизнес стратегиясы кафедрасында профессор болып жұмыс істеді. 2008 жылдың 9 ақпанында Лэндри UQAM-да өткен 2008 жылғы Financial Open қаржы олимпиадасының Finance Quiz байқауының финалын өткізді. Лэндри 2018 жылдың 6 қарашасында 81 жасында өкпе фиброзының асқынуынан қайтыс болды. Оған Монреальдегі Нотр-Дам базиликасында мемлекеттік салтанатты жерлеу рәсімі өткізілді.

Саясат

Лэндри 1970 жылғы сайлауда Жолиетте және 1973 жылы Жолиетт-Монкалмда сәтсіз өтті. Ол 1976 жылы Фабреде өткен жалпы сайлауда Квебектің Ұлттық Ассамблеясына сайланған кезде адвокат және Монреальдегі Lapointe Rosenstein заң фирмасының серіктесі болды. Рене Левестің Квебек партиясы үкіметінде ол 1977 жылдың 2 ақпанынан 1981 жылдың 12 наурызына дейін экономикалық даму министрі қызметін атқарды. 1981 жылғы жалпы сайлауда Лаваль-де-Рапид округінде қайта сайланған ол 1982 жылдың 9 қыркүйегіне дейін қайтадан экономикалық даму министрі болды, содан кейін ол сыртқы сауда министрі болды. Кейін ол халықаралық қатынастар және сыртқы сауда министрі, сондай-ақ сол үкіметте қаржы министрі болды. 1988 жылғы Канададағы федералды сайлау кезінде Лэндри еркін сауда келісімін қолдады. Оның қолдауы Жак Паризомен бірге Брайан Малрунидің Квебектегі үстемдігіне сайлау кезінде үлкен рөл атқарды. 1985 жылғы жалпы сайлауда Квебек партиясының жеңілісінен кейін ол 1994 жылға дейін Монреальдегі Квебек университетінің әкімшілік ғылымдар кафедрасында сабақ берді. 1994 жылғы жалпы сайлауда PQ жеңіске жеткеннен кейін жаңа сайланған премьер Жак Паризо оны өзінің вице-премьері етіп тағайындады, ол 1994 жылдың 26 қыркүйегінен 1998 жылдың 15 желтоқсанына дейін осы лауазымға ие болды. Қаржы министрі ретінде Лэндри бюджетті теңестіру үшін бағдарлама шығыстарын қысқартты. PQ және егемендік қоғамдық қолдауды жоғалтты және содан бері бұрынғы деңгейге қайта оралған жоқ. Лэндри өзі екі әйелге өсек айтқанын да, иммигранттарға қатысты пікірлер айтқанын да жоққа шығарды. Ландри Люсьен Бушардың отставкасынан кейін 2001 жылдың 8 наурызында Квебек премьер-министрі болды. Ол Квебек пен Канаданың Еуропалық Одақ институттарынан шабыт алған, Квебек пен Канаданың ұлттық конфедерациясын жақтаған Квебек егемендігі болды. Осылайша ол Рене Левестің және басқа да егемендік қауымдастықтарының ең адал ізбасарларының бірі болды. 2001 жылы Лэндри Квебекке қосымша 1,5 миллиард доллар теңестіру төлемдерін алуды Квебектің мәртебесін төмендету деп атап, Оттаваны онжылдықтар бойы провинцияны өзгерткен деп айыптап, "40 жылдан астам уақыт бойы теңестіру төлемдерін алу орталық үкіметтің нақты байлықты қайта бөлуде сәтсіздікке ұшырағанының айқын дәлелі" деді. 2001 жылғы Parti Québécois көшбасшылық жарысында Ландри федералдық үкіметтің федералдық үкіметтік ғимараттар мен бағдарламаларда кеспе жапырағын айқын көрсету саясатын сынға алды: "Le Québec ne ferait pas le trottoir pour un bout de chiffon rouge" (Квебек қызыл мата үшін өзін жезөкше етпейді). Лэндридің агрессивті сөздері Канада туын қорлағандығы үшін кеңінен сынға түсті, әсіресе шифонды "қапшық" деп атаған ағылшын тіліндегі БАҚ-та. Кейін Лэндри кешірім сұрады, бірақ оның сөздері қате аударылғанын айтты. Лендридің қарсыластары бұл дауды оның ұлттық саяси беделін төмендету үшін пайдаланды. 2003 жылы Ландри Квебек жалпы сайлауында Жан Шаресттің Квебек либералды партиясына жеңіліске ұшырады. 2003 жылы оның сайлауға қатысты көзқарасы туралы "À hauteur d'homme" атты танымал деректі фильм түсірілді. 2004 жылғы тамыздағы Parti Québécois Ұлттық кеңесінде сайлаудан кейінгі күннен басталған ұзақ уақыт бойы ойланудан кейін ол 2004 жылғы 27 тамызда партияның президенті болып қалатынын және Квебекті тәуелсіздікке жеткізу үшін PQ-ны келесі сайлауға бастап баратынын жариялады. Алайда 2005 жылы 4 маусымда Лэндри Квебек қаласында партияның съезінде 76,2% қолдау тапқаннан кейін партия басшысы лауазымынан кететінін мәлімдеді. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Лэндри саясатта белсенді болды.

Landry ran unsuccessfully in Joliette in the 1970 election and in Joliette Montcalm in 1973. He was a practising lawyer and a partner in the Montreal law firm of Lapointe Rosenstein when he was elected to the National Assembly of Quebec in the 1976 general election in Fabre. Under the Parti Québécois government of René Lévesque, he served as Minister of State of Economic Development from February 2, 1977, to March 12, 1981. Re elected in the riding of Laval des rapides at the 1981 general election, he was again Minister of State of Economic Development until September 9, 1982, when he was made Delegate Minister to Exterior Commerce. He was later Minister of International Relations and Exterior Commerce, and Minister of Finance in the same government. During the 1988 Canadian federal election, Landry backed the Free Trade Agreement. His support, along with Jacques Parizeau played a role in Brian Mulroney's dominance in Quebec during the election. After the defeat of Parti Québécois in the 1985 general election, he taught in the Department of Administrative Sciences at the Université du Québec à Montréal until 1994. After the victory of the PQ in the 1994 general election, the newly elected Premier, Jacques Parizeau, made him his Deputy Premier, a position he held from September 26, 1994, to December 15, 1998. As finance minister, Landry reduced program expenditures to balance the budget. The PQ and sovereignty lost public support and has not been restored to previous levels since. Landry himself firmly denied having ever been either impolite to the two women, nor having ever made the comments regarding immigrants. Landry became Premier of Quebec on March 8, 2001, following the resignation of Lucien Bouchard. He was a Quebec sovereigntist advocating a supranational confederation of Quebec and Canada, inspired by the institutions of the European Union. As such, he was one of the most faithful followers of René Lévesque and the other sovereignty associationists. In 2001, Landry was critical about Quebec receiving an extra $1.5 billion in equalization payments calling it degrading Quebec status and accused Ottawa for short changing the province for decades by stating "Receiving equalization payments for more than 40 years in a row is clear evidence that the central government failed in redistributing real wealth,". During the Parti Québécois leadership race of 2001, Landry criticized the federal government's policy of prominently displaying the maple leaf on federal government buildings and programs by saying, "Le Québec ne ferait pas le trottoir pour un bout de chiffon rouge" (Quebec does not prostitute itself for a piece of red cloth). Landry's aggressive remarks were widely criticized for insulting the Canadian flag, particularly among English language media which rendered chiffon as "rag". Landry subsequently apologized but insisted that his words had been mistranslated. Landry's opponents used the controversy to undermine his national political cachet. In 2003, Landry lost the Quebec general election to Jean Charest's Quebec Liberal Party. A renowned documentary named À hauteur d'homme about his viewpoint of the election was produced in 2003. At the August 2004 Parti Québécois National Council, after a long period of reflection that began the day after the election, he announced on August 27, 2004, that he would remain president of the party, and lead the PQ to the next election in order to bring Quebec to independence. However, on June 4, 2005, Landry announced he would resign as party leader after gaining 76.2% approval in a leadership confidence vote at a party convention in Quebec City, which he did not consider sufficient support. After retirement Landry stayed active in politics as a critic and to encourage young people to be involved in politics.