Кіріспе

Атыс қаруының түрі, кеңейтілген ұңғысы бар.

Бландербус – 17-шы ғасырдан 19-шы ғасырдың ортасына дейінгі кезеңде жасалған, қысқа, үлкен калибрлі ұңғысы бар атыс қаруы. Оның ұңғысы көбінесе оқтарды және басқа да тиісті мөлшердегі немесе калибрлі снарядтарды салуды жеңілдету үшін кеңейтілген. Бландербус қазіргі заманғы мылтықтың ертедегі алдағысы саналады және олардың әскери қолданылуы ұқсас. Ол тек қысқа қашықтықта тиімді болды, ал ұзақ қашықтықта дәлдігі төмен болды. Бландербустың қолға ұсталатын нұсқасы "дракон" деп аталды, және осыдан "драгун" термині пайда болды.

Этимология

"Блендербус" термині голланд тілінен шыққан, голланд тіліндегі donderbus сөзінен туындаған. Donder сөзі "көктегі күн күркірі" мағынасын білдірсе, bus сөзі "контейнер, қалайы ыдыс" (орта голланд тілінде: busse – қорап, құмыра, латын тілінен – buxus, жусан ағашы) дегенді білдіреді. Оқтың бастауышы (көбінесе ұңғысы) оқтардың таралуын арттыру үшін ғана емес, сонымен қатар оқ-дәрі мен оқты қаруға салуды жеңілдету үшін кеңейтілген, бұл ат үстінде немесе қозғалатын шағын вагонда қайта зарядтауды оңайлатты. Қазіргі заманғы тәжірибелер оқтардың таралуының айтарлықтай жақсарғанын растады – түзу ұңғыдан диаметрінен орташа таралуға дейін. Блендербустар әдетте қысқа болып, ұзындығы 2 футтан (1 метрден) кем болды, ал әдеттегі мылтықтың ұзындығы 3 футтан (1 метрден) асатын. 17-18 ғасырлардағы қару-жарақтарды сипаттаған деректерде дөңгелекті құлыпты айдаһардың ұзындығы шамамен , ал блендербустің ұзындығы одан қысқа болған. Блендербустарды әскери кемелердің офицерлері, каперлер және пираттар жақын арадағы шайқастарда қолданды. Португал теңізшілері оны 17 ғасырда кеңінен пайдаланды. Қажет болған жағдайда блендербуске шағыл, құм сияқты түрлі оқ-дәрілерді салуға болады, бірақ көбінесе дәстүрлі қорғасын доптар қолданылды. 1788-1816 жылдар аралығында Британ Корольдік поштасы қолданған блендербус ұзын, кеңейтілген мыс ұңғысымен, мыс оқ сақшысымен, темір оқ және құлып механизмімен жабдықталған. Британдық пошта вагонындағы бір пошта қызметкері поштаны қарақшылардан қорғау үшін блендербус пен екі тапаншамен қаруланған. Тағы бір британдық коллекциядағы 18 ғасырлық блендербустың мыс ұңғысы ұзындығы , ал тұмсығында кеңейіп, ұзындығына дейін жеткен. Одан әрі ол серіппелі штыкпен жабдықталған, ол ұңғы бойымен бекітіліп, босатылғанда алға жылжып, орналасқан. Блендербус көбінесе 1620 жылғы Плимут колониясының паломниктерімен байланысты болғанымен, деректер американдық колонияларда блендербус салыстырмалы түрде сирек болғанын көрсетеді. 1775 жылы Лексингтон шайқасынан кейін британдық генерал Томас Гейдж Массачусетс штатының Бостон қаласын басып алды. Қалалық комитетпен келіссөздер жүргізгеннен кейін Гейдж Бостон тұрғындарына барлық қаруларын тапсырса, отбасыларымен және мүліктерімен қаладан кетуге рұқсат беруге келісті. Бостон тұрғындарының көпшілігі қаладан кетпесе де, келісім бойынша кеткендер 1778 ұзын қару, 634 тапанша, 273 штык және тек 38 блендербус тапсырды. Блендербус азаматтық қолдануда да пайдалы болды. Льюис және Кларк экспедициясы бірнеше блендербус алып жүрді, олардың кейбіреулері киіз қайықтарға кішкентай айналмалы зеңбірек ретінде орнатылды. Олар зираттар мен поместиелерде браконьерлер мен дене қайтарушыларды қорқыту үшін орнатылды, сондай-ақ күзетшіге немесе шіркеу күзетшісіне олардың бар екенін хабарлау үшін пайдаланылды. 19 ғасырдың ортасына қарай блендербус әскери қолдануда карабинмен ауыстырылды, бірақ азаматтық қолдануда қорғаныс қаруы ретінде қолданыла берді.