Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өзін-өзі қамтамасыз ететін шаруашылық тіршілік салтына қолдау көрсететін аграрлық қозғалыс
Agrarian movement advocating a self sufficient farming lifestyle
Жерге қайту қозғалысы – әртүрлі тарихи кезеңдердегі түрлі аграрлық қозғалыстардың бірі. Олардың ортақ белгісі – адамдардың шағын шаруашылықтар ұйымдастырып, жерден азық-түлік өсіруге шақыруы, бұл ретте өзін-өзі қамтамасыз етудің, тәуелсіздіктің және жергілікті қауымдастықтың жоғары деңгейіне басымдық беріледі, мұндай жағдай қазіргі өнеркәсіптік немесе өнеркәсіптен кейінгі өмір салтында сирек кездеседі. Мұндай қозғалыстардың артында әлеуметтік реформа, жер реформасы және соғысқа азаматтық қолдау көрсету сияқты түрлі себептер жатыр. Бұл қозғалыстарға саяси реформаторлар, контрмәдениет өкілдері және діни сепаратистер кірген. Бұл идеяны 20 ғасырдың басында американдық белсенді Болтон Холл танымал етті, ол Нью-Йорк қаласында бос жатқан жерлерді шаруашылыққа айналдырып, осы тақырыпта көптеген кітаптар жазды; ал оның ізбасары Ральф Борсоди 1920 және 1930 жылдары өзін-өзі қамтамасыз етудегі тәжірибелерімен белгілі болды. Дегенмен, бұл тәжірибе осыған дейін Еуропада да кең таралған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, Ұлыбритания неміс теңізшілерінің блокадасына тап болғанда, "Жеңіс үшін еңбек ет" кампаниясы азаматтарды қолда бар жердің кез келген бөлігінде көкөніс өсіру арқылы азық-түлік тапшылығымен күресуге шақырды. АҚШ-та 1960 жылдардың ортасы мен 1970 жылдардың ортасы аралығында жерге қайту қозғалысы қайта жанданды, көптеген адамдар қалалардан ауылдық жерлерге көшіп кетті. Жерге қайту қозғалысының идеологиялық байланысы дистрибутивизммен, капитализм мен социализм арасындағы "үшінші жолды" табуға бағытталған 1920 және 1930 жылдардағы әрекеттермен байланысты.
A back to the land movement is any of various agrarian movements across different historical periods. The common thread is a call for people to take up smallholding and to grow food from the land with an emphasis on a greater degree of self sufficiency, autonomy, and local community than found in a prevailing industrial or postindustrial way of life. There have been a variety of motives behind such movements, such as social reform, land reform, and civilian war efforts. Groups involved have included political reformers, counterculture hippies, and religious separatists. The concept was popularized in the United States at the beginning of the 20th century by activist Bolton Hall, who set up vacant lot farming in New York City and wrote many books on the subject; and by his follower Ralph Borsodi, who is known for his practical experiments in self sufficient living during the 1920s and 1930s. The practice, however, was strong in Europe even before that time. During World War II, when Great Britain faced a blockade by German U boats, a "Dig for Victory" campaign urged civilians to fight food shortages by growing vegetables on any available patch of land. In the USA between the mid 1960s and mid 1970s there was a revived back to the land movement, with substantial numbers of people migrating from cities to rural areas. The back to the land movement has ideological links to distributism, a 1920s and 1930s attempt to find a "Third Way" between capitalism and socialism.
Тарих бойы
Американдық әлеуметтік сыншы және ақын Гэри Снайдер ғасырлар бойы және бүкіл әлемде, көбінесе адамдар жақсырақ өмір сүру қажеттілігін сезінген, немесе тіпті жай ғана өмір сүру үшін қиын қалалық мәселелерге байланысты жерге оралу қозғалыстары болғанын айтады. Қала құрылысы тарихшысы және философы Джейн Джейкобс Стюарт Брэндпен сұхбаттасқанда, Рим құлағаннан кейін қала тұрғындары аймақтың ауылдық жерлерін қайта мекендегенін атап көрсетті. Басқа бір тұрғыдан алғанда, И Фу Туан мұндай тенденциялар көбінесе жеңілдік пен сезімге негізделген деп санайды. "Өткенді білу – жерді сүюдің маңызды бөлігі", – деп жазады ол 1974 жылғы "Топофилия" кітабында. Туан табиғатқа құрмет көрсету байлықтан, жеңілдіктен және қалалардың қарама-қарсы құндылықтарынан туындайды деп жазады. Ол жер туралы әдебиет (содан кейін жерге қайту туралы) көбінесе сезімтал екенін айтады; "аз", – деп жазады ол, "шаруаның табиғатқа қатысты көзқарастары белгілі". Туан эллинистік, римдік, Август және романтикалық дәуірлерде өркениетті адамдардың өркениеттен қашуға ұмтылған тарихи мысалдарын, сондай-ақ ең ерте жазылған мифтердің бірі – "Гильгамеш дастанынан" табады.
The American social commentator and poet Gary Snyder has related that there have been back to the land population movements throughout the centuries, and throughout the world, largely due to the occurrence of severe urban problems where people felt a need to live a better life and/or often simply to survive. The historian and philosopher of urbanism Jane Jacobs remarked in an interview with Stewart Brand that with the Fall of Rome city dwellers re inhabited the rural areas of the region. From another point of departure, Yi Fu Tuan takes a view that such trends have often been privileged and motivated by sentiment. "Awareness of the past is an important element in the love of place," he writes, in his 1974 book Topophilia. Tuan writes that an appreciation of nature springs from wealth, privilege, and the antithetical values of cities. He argues that literature about land (and, subsequently, about going back to the land) is largely sentimental; "little," he writes, "is known about the farmer's attitudes to nature " Tuan finds historical instances of the desire of the civilized to escape civilization in the Hellenistic, Roman, Augustan, and Romantic eras, and, from one of the earliest recorded myths, the Epic of Gilgamesh.
Солтүстік Америка
Солтүстік Америкаға қатысты, көптеген адамдар мен үй шаруашылықтары әр түрлі уақытта қалалық немесе қала маңындағы өмір салтынан ауылдық жерге көшіп келді; мысалы, экономикалық теоретик және американдық тәжірибеші Ральф Борсоди (авторы «Қаладан қашу») Ұлы депрессия кезінде мыңдаған қала тұрғынын заманауи шаруашылыққа көшуге ықпал етті. Артурдейл қаласы (Батыс Вирджиния штаты), 1933 жылы сол кездегі «жерге оралу» идеяларымен салынды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ауылдық жерге қызығушылық қайта жанданды. 1947 жылы Бетти Макдональд «Мен және жұмыртқа» атты танымал кітабын жариялады, онда ол үйленгеннен кейін Вашингтон штатындағы Олимпиада түбегіндегі шағын фермаға көшкен оқиғасын баяндады. Бұл оқиға Клодетт Колберт пен Фред МакМюррейдің қатысуымен түсірілген сәтті комедиялық фильмнің негізі болды. Канадалық жазушы Фарли Моват, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін көптеген әскерлер қазіргі соғыстың қараңғы жағынан алыс, мағыналы өмірді іздегенін айтады. Канадада қалалардан, қала маңынан және кішкентай қалалардан толығымен тыс өмірді іздегендер көбінесе жартылай шөл далаға көшіп кетті. Бірақ 1960 және 1970 жылдардағы кейінгі құбылысты ерекше маңызды еткен нәрсе – ауылдық жерге көшу үрдісі американдық демографиялық статистикада анықталды. Бұл қозғалыстың тамыры Брэдфорд Анджиердің «Орманда үйімде» (1951) және «Бізге жабайы ұнайды» (1963) кітаптарында, Луиза Дикинсон Ричтің «Біз орманда болдық» (1942) және одан кейінгі кітаптарында, немесе тіпті 1954 жылы Хелен мен Скотт Нирингтің «Жақсы өмір сүру» кітабының жарық көргенінен табуға болады. Бұл кітапта Нирингтер Вермонт штатының ауылдық аймағындағы ескі үйге көшкендері және өздерін-өздерімен қамтамасыз ететін қарапайым өмір салты туралы айтылады. Нирингтердің алғашқы қадамына Ұлы депрессияның жағдайы және бұрынғы жазушылардың, әсіресе Генри Дэвид Тороның ықпалы тиді. Олардың кітабы эколог және экологиялық белсенді Алдо Леопольдтың «Сэнд-Каунти Альманахи» (1948) кітабынан алты жыл кейін жарық көрді. Бұдан бөлек, Нирингтер жоспарлап, көп жұмыс істеді, он екі тармақты жоспар бойынша өздерінің шаруашылықтарын және өмірлерін дамытты. Фил Кузиноның «Экологиялық дизайн: болашақты ойлап табу» атты деректі фильмінде Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі онжылдықтарда «әлем ғылым мен өнеркәсіптің қара көлеңкесімен бетпе-бет келді. Адам өлшемді өмірге оралуға шақыру болды» делінеді. 1960 жылдардың соңында көптеген адамдар қалалық немесе қала маңындағы өмірін тастап, тамақ көздері (мысалы, картоптың қалай өсетіні немесе сиырды қалай сауу керегі) сияқты өмірдің негізгі жақтарымен мүлдем таныс емес екенін мойындады және жалпы табиғаттан алшақ болды. Жерге оралу қозғалысы 1960 жылдардағы контрмәдениеттің тікелей бөлігі болмаса да, екі қозғалыстың қатысушыларының арасында белгілі бір ортақ нәрсе болды. Көптеген адамдар жоғарыда аталған негіздермен байланысқа түсуге ұмтылды, бірақ бұл қозғалыс қазіргі заманғы өмірдің теріс жақтарынан да туындауы мүмкін: кең таралған тұтынушылық, үкімет пен қоғамның сәтсіздіктері, соның ішінде Вьетнам соғысы және қалалық құлдырау, соның ішінде ауа мен судың ластануына қатысты қоғамдық алаңдаушылықтың өсуі. Уотергейт жанжалы және 1973 жылғы энергетикалық дағдарыс сияқты оқиғалар осы көзқарастарға ықпал етті. Кейбіреулер «компаниялық сатымен жоғары көтерілу» қиындығы мен жалықтыруын қабылдамады. Табиғатпен қайта байланысуға деген ұмтылысқа физикалық еңбекпен қайта байланысу да серпіліс берді. Фермер және жазушы Джин Логсдон мақсатын былай түсіндірді: «Мен қанша тамақ, киім, баспана және қанағат әкеле алатыныммен табыстың өлшемді анықтау, сатып ала алатыныммен емес». Қозғалыстың ішінде ауылдық өмір мен шаруашылықпен таныс, біліктілігі бар және өздерінің жерінде органикалық шаруашылықты тиімді және экономикалық тұрғыдан табысты етуге ниеттенгендер де болды. Nearings және басқа да авторлардан басқа, американдық баспа әлемінің тағы бір ықпалы – «Жер шарының толық каталогтары» болды. Стюарт Брэнд және достары мен отбасы тобы 1968 жылы бұл жұмысты бастады, өйткені Брэнд «тұрақты» деп аталатын өркениетті өзгертуге ниеттенген биологтар, дизайнерлер, инженерлер, әлеуметтанушылар, органикалық фермерлер және әлеуметтік тәжірибешілердің үлкен қозғалысы бар екеніне сенді. Брэнд және оның серіктері «құралдардың» каталогын жасады, оларға пайдалы кітаптар, дизайн көмекші құралдары, карталар, бағбандық құралдары, ағаш өңдеу және тас қалау құралдары, металл өңдеу жабдықтары және т.б. кірді. Тағы бір маңызды жарияланым – «Ана-Жер жаңалықтары», газет қағазында жарық көрген журнал, ол Каталогтан екі жыл кейін негізделді. Көптеген таралымға ие болған журнал қалай жасауға болады, сәтті және жаңадан бастаған шаруашылықтардың жеке баяндары, негізгі ойшылдармен сұхбаттар және т.б. туралы мақалаларға бағытталған. Журнал өзінің философиясы адамдарға өз өміріне көбірек бақылауды қайтаруға негізделгенін мәлімдеді. Солтүстік Американың 1960 және 1970 жылдардағы жерге оралушыларының көптеген адамдары «Ана-Жер жаңалықтарын», «Жер шарының толық каталогтарын» және олардан туындаған жарияланымдарды пайдаланды. Бірақ уақыт өте келе, қозғалыс өзіне көбірек адамдарды тартты, баспа әлемінен алынған бастамасыз.
Regarding North America, many individuals and households have moved from urban or suburban circumstances to rural ones at different times; for instance, the economic theorist and land based American experimenter Ralph Borsodi (author of Flight from the City) is said to have influenced thousands of urban living people to try a modern homesteading life during the Great Depression. The New Deal town of Arthurdale, West Virginia, was built in 1933 using the back to the land ideas current at the time. There was again a fair degree of interest in moving to rural land after World War II. In 1947, Betty MacDonald published what became a popular book, The Egg and I, telling her story of marrying and then moving to a small farm on the Olympic Peninsula in Washington state. This story was the basis of a successful comedy film starring Claudette Colbert and Fred MacMurray. The Canadian writer Farley Mowat says that many returned veterans after World War II sought a meaningful life far from the ignobility of modern warfare, regarding his own experience as typical of the pattern. In Canada, those who sought a life completely outside of the cities, suburbs, and towns frequently moved into semi wilderness environs. But what made the later phenomenon of the 1960s and 1970s especially significant was that the rural relocation trend was sizable enough that it was identified in the American demographic statistics. Roots of this movement can perhaps be traced to some of Bradford Angier's books, such as At Home in the Woods (1951) and We Like it Wild (1963), Louise Dickinson Rich's We Took to the Woods (1942) and subsequent books, or perhaps even more compellingly to the 1954 publication of Helen and Scott Nearing's book, Living the Good Life. This book chronicles the Nearings' move to an older house in a rural area of Vermont and their self sufficient and simple lifestyle. In their initial move, the Nearings were driven by the circumstances of the Great Depression and influenced by earlier writers, particularly Henry David Thoreau. Their book was published six years after A Sand County Almanac, by the ecologist and environmental activist Aldo Leopold, was published, in 1948. Influences aside, the Nearings had planned and worked hard, developing their homestead and life according to a twelve point plan they had drafted. The narrative of Phil Cousineau's documentary film Ecological Design: Inventing the Future asserts that in the decades after World War II, "The world was forced to confront the dark shadow of science and industry There was a clarion call for a return to a life of human scale." By the late 1960s, many people had recognized that, leaving their city or suburban lives, they completely lacked any familiarity with such basics of life as food sources (for instance, what a potato plant looks like, or the act of milking a cow)—and they felt out of touch with nature, in general. While the back to the land movement was not strictly part of the counterculture of the 1960s, the two movements had some overlap in participation. Many people were attracted to getting more in touch with the basics just mentioned, but the movement could also have been fueled by the negatives of modern life: rampant consumerism, the failings of government and society, including the Vietnam War, and a perceived general urban deterioration, including a growing public concern about air and water pollution. Events such as the Watergate scandal and the 1973 energy crisis contributed to these views. Some people rejected the struggle and boredom of "moving up the company ladder." Paralleling the desire for reconnection with nature was a desire to reconnect with physical work. Farmer and author Gene Logsdon expressed the aim aptly as: "the kind of independence that defines success in terms of how much food, clothing, shelter, and contentment I could produce for myself rather than how much I could buy." There was also a segment within the movement who already had a familiarity with rural life and farming, who already had skills, and who wanted land of their own on which they could demonstrate that organic farming could be made practical and economically successful. Besides the Nearings and other authors writing later along similar lines, another influence from the world of American publishing was the Whole Earth Catalogs. Stewart Brand and a circle of friends and family began the effort in 1968, because Brand believed that there was a groundswell of biologists, designers, engineers, sociologists, organic farmers, and social experimenters who wished to transform civilization along lines that might be called "sustainable". Brand and cohorts created a catalog of "tools"—defined broadly to include useful books, design aids, maps, gardening implements, carpentry and masonry tools, metalworking equipment, and more. Another important publication was The Mother Earth News, a periodical (originally on newsprint) that was founded a couple years after the Catalog. Ultimately gaining a large circulation, the magazine was focused on how to articles, personal stories of successful and budding homesteaders, interviews with key thinkers, and the like. The magazine stated its philosophy was based on returning to people a greater measure of control of their own lives. Many of the North American back to the landers of the 1960s and 1970s made use of the Mother Earth News, the Whole Earth Catalogs and derivative publications. But as time went on, the movement itself drew more people into it, more or less independently of impetus from the publishing world.