Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Давао-дель-Норте (; ), ресми атауы Давао-дель-Норте провинциясы (; ), Филиппиннің Минданао аймағындағы Давао өңірінде орналасқан провинция. Оның астанасы және ең ірі қаласы Тагум. Провинцияға сондай-ақ Давао шығанағындағы оңтүстікке қарай Самал аралы да кіреді. 1967 жылға дейін бес провинция – Давао-де-Оро, Давао-дель-Норте, Давао-дель-Сур, Давао-Окшидентал, Давао-Ориентал және Гипускоа Минданао және Сулу департаментінің провинциялық округі ретінде «Давао» деген жалғыз провинция болып басқарылды. Қазіргі Давао өңірі осы бұрынғы провинциямен шектеседі. Давао-дель-Норте сонымен қатар «Филиппиннің банан астанасы» деп белгілі.
Davao del Norte (; ), officially the Province of Davao del Norte (; ), is a province in the Philippines located in the Davao Region in Mindanao. Its capital and largest city is Tagum. The province also includes Samal Island to the south in Davao Gulf. Before 1967, the five provinces—Davao de Oro, Davao del Norte, Davao del Sur, Davao Occidental, Davao Oriental—and Guipuzcoa were administered as a single province named Davao, a provincial district of the Department of Mindanao and Sulu. The present day Davao Region is coterminous with this former province. Davao del Norte is also known as "The Banana Capital of the Philippines."
Тарих
Давао-дель-Норте және Давао-де-Оро (Компостела аңғары) 1998 жылғы 30 қаңтардағы Р. А. 8470, сондай-ақ 2013 жылғы 23 шілдедегі Р. А. 10360 арқылы Давао-дель-Сурдан бөлінген Давао Ориентал және Давао Оксидентал бұрын Давао аймағы деп аталатын бір провинция болған. Бұл бастапқы провинция 1967 жылғы 8 мамырда президент Фердинанд Маркос қол қойған Республикалық заң № 4867 (авторы – өкіл Лоренцо С. Сармиенто, аға) арқылы үш бөлікке бөлінді: Давао-дель-Норте, Давао-Ориентал және Давао-дель-Сур. Давао-дель-Норте бастапқыда он үш муниципалитеттен тұрды: Асунсьон, Бабак (қазір Самал), Компостела, Капалонг, Мабини, Маваб, Монкайо, Набунтуран, Панабо, Пантукан, Самал, Санто-Томас және Тагум. 1970 жылғы 6 мамырда тағы алты муниципалитет құрылды: Кармен, Капутиан (қазір Самал), Мако, Монтевиста, Жаңа Батан және Жаңа Корелла. 1972 жылғы 17 маусымда қабылданған Республикалық заң № 6430 провинцияның атауын Давао-дель-Нортеден Даваоға өзгертті. 1996 жылға қарай Даваода 1979 жылы Сан-Висенте (қазір Лаак), 1988 жылы Марагусан және 1991 жылы Талаингод құрылған жиырма екі муниципалитет болды. 1998 жылғы 31 қаңтарда президент Фидель В. Рамос Республикалық заң № 8470-ке қол қойды, ол провинцияны екіге бөліп, Давао-де-Оро (Компостела аңғары) провинциясын құрды. Осы орайда Давао қайтадан Солтүстік Давао деп аталды. Жаңа провинция құрылғанмен бірге екі қала және бір муниципалитет құрылды: Давао-дель-Норте астанасы Тагум муниципалитеті қалаға айналдырылды (Р. А. 8472); Самал, Бабак және Капутиан Самал қаласына біріктірілді (Р. А. 8471); ал Браулио Э. Дужали муниципалитеті Панабо мен Кармендегі бірнеше барангайлардан құрылды (Р. А. 8473). Ол кезде провинцияда 8 муниципалитет және 2 қала болды. 2001 жылғы 5 наурызда президент Глория Макапагал Арройо қол қойған Республикалық заң № 9015 Панабо муниципалитетін қалаға айналдырды. 2004 жылғы 15 наурызда бекітілген Республикалық заң № 9265 Асунсьон мен Капалонгтан Сан-Исидро муниципалитетін құрды.
Davao del Norte and Davao de Oro (Compostela Valley) by R. A. 8470, January 30, 1998, together with Davao Oriental, and Davao Occidental from Davao del Sur by R. A. 10360, July 23, 2013, used to be a whole province simply known as Davao Region. This original province was split into three: Davao del Norte, Davao Oriental, and Davao del Sur when Republic Act No. 4867 (authored by Representative Lorenzo S. Sarmiento, Sr.) was signed into law on May 8, 1967, by President Ferdinand Marcos. Davao del Norte originally comprised thirteen municipalities: Asuncion, Babak (now in Samal), Compostela, Kapalong, Mabini, Mawab, Monkayo, Nabunturan, Panabo, Pantukan, Samal, Santo Tomas and Tagum. On May 6, 1970, six more municipalities were created: Carmen, Kaputian (now in Samal), Maco, Montevista, New Bataan, and New Corella. The passage of Republic Act No. 6430 on June 17, 1972, changed the name of the province from Davao del Norte to Davao. By 1996, Davao had a total of twenty two municipalities with the creation of San Vicente (now Laak) in 1979, Maragusan in 1988, and Talaingod in 1991. On January 31, 1998, President Fidel V. Ramos signed Republic Act No. 8470, which split the province into two, creating the province of Davao de Oro (Compostela Valley). In the meantime, Davao was renamed back to Davao del Norte. Together with the creation of the new province, two cities and one municipality were created: the municipality of Tagum, capital of Davao del Norte, was converted into a city (R. A. 8472); Samal, Babak, and Kaputian were joined into the city of Samal (R. A. 8471); and the municipality of Braulio E. Dujali was created out of several barangays in Panabo and Carmen (R. A. 8473). The province then had 8 municipalities and 2 cities. Republic Act No. 9015, signed into law on March 5, 2001, by President Gloria Macapagal Arroyo, converted the municipality of Panabo into a city. Republic Act No. 9265, approved on March 15, 2004, created the municipality of San Isidro from Asuncion and Kapalong.
География
Давао-дель-Норте Давао аймағының солтүстік-орталық бөлігін алып жатқан жалпы аумаққа ие. Провинция солтүстікте Агусан-дель-Сурмен, батыста Букиднонмен, шығыста Давао-де-Оромен және оңтүстікте Давао қаласымен шектеседі. Самал – провинциядағы Минданао аралында орналасқан жалғыз муниципалитет немесе қала емес. Қала Давао шығанағындағы Самал және Таликуд аралдарының барлығын қамтиды.
Davao del Norte covers a total area of occupying the north central section of the Davao Region. The province borders Agusan del Sur to the north, Bukidnon to the west, Davao de Oro to the east, and Davao City to the south. Samal is the only municipality or city in the province not situated on Mindanao island. The city covers the entire Samal and Talikud Islands within Davao Gulf.
Әкімшілік бөлімшелер
Давао дель Норте сегіз муниципалитет және үш қаладан тұрады. Қала/Муниципалитет Аудан Халық саны Тығыздығы Бараңгай (бараңгайлардың жалпы саны) Координаттары км² кв.миль /км² /кв.миль Асунсьон 1 59 322 20 Браулио Э. Дуджали 2 30 104 5 Кармен 2 74 679 20 Капалонг 1 76 334 14 Жаңа Корелла 1 54 844 20 Панабо ∗ 2 184 599 40 Самал ∗ 2 104 123 46 Сан Исидро 1 26 651 13 Санто Томас 2 118 750 19 Тагум † 1 259 444 23 Талаингод 1 27 482 3 Барлығы 1 125 057 1 016 332 3 426,97 223
Davao del Norte comprises eight municipalities and three cities. City municipality District Population Area Density Barangay (Total number of barangays) Coordinates km2 sq mi /km2 /sq mi Asuncion 1st 59,322 20 Braulio E. Dujali 2nd 30,104 5 Carmen 2nd 74,679 20 Kapalong 1st 76,334 14 New Corella 1st 54,844 20 Panabo ∗ 2nd 184,599 40 Samal ∗ 2nd 104,123 46 San Isidro 1st 26,651 13 Santo Tomas 2nd 118,750 19 Tagum † 1st 259,444 23 Talaingod 1st 27,482 3 Total 1,125,057 1,016,332 3,426.97 223
Демография
Давао-дель-Норте облысының 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 1,125,057 адамды құрады. Халық тығыздығы – [мәлімет жоқ]. Басты тілдер – Себуано және Давао, сонымен қатар ағылшын және филиппин тілдері де кеңінен қолданылады.
Davao del Norte had a population of 1,125,057 in the 2020 census. The population density was The main languages spoken are Cebuano and Davawenyo while English and Filipino are also widely spoken.
Жергілікті топтар
Талаингод – Давао-дель-Нортедегі көптеген халықтардың мекені, олардың басым бөлігі – лумадтар мен аиталар.
Talaingod is the home of many Indigenous groups in Davao del Norte, with most of them Lumads and Aetas.
Экономика
Давао-дель-Норте негізінен ауыл шаруашылығымен айналысады, сонымен қатар тау-кен өндіру, орман шаруашылығы және коммерциялық балық аулау дамыған. Облыстың басты егістері: күріш, жүгері, банан, кокос, абака, рамия, кофе, әртүрлі жеміс-жидектер мен тамыр өсімдіктері. Давао-дель-Норте елдегі банан өндірушілердің алдың қатарында, көптеген плантациялар Dole және Del Monte сияқты көпұлтты компаниялармен, сондай-ақ Lapanday, TADECO және Marsman сияқты жергілікті өндірушілермен басқарылады. Давао-дель-Норте Минданао аймағындағы күріш өндірушілерінің де бірі. Облыстың оңтүстігінде орналасқан Давао шығанағы көптеген балықшылардың күнкөрісін қамтамасыз етеді. Балық өнімдеріне ағын судың сүт балығы, тилапия, креветка және краб, ал тұщы судың мысығы мен тилапиясы кіреді. Давао-дель-Норте алтынның ірі өндірушісі болып табылады, ал оның тау-кен ресурстарына кремний, күміс, мыс және элементтік күкірт жатады. Бірнеше аймақта шағын масштабты алтын өндіру белсенді түрде жүріп жатыр. Құрылыс материалдары үшін маңызды шағыл, құм және қиыршық тас өндірілетін көптеген карьерлер де бар. Туризм Давао-дель-Норте экономикасының маңызды бөлігін құрайды. Самал аралында көптеген жағажайлар бар, олардың ең танымалсы – Pearl Farm Beach Resort. Самал аралынан тыс ең танымал жағажай – Banana Beach Resort. Сауда да Давао-дель-Норте экономикасының маңызды бөлігі болып табылады. Тагум қаласында көптеген сауда орталықтары бар.
Davao del Norte is a primarily agricultural, but also engages in mining, forestry, and commercial fishing. The principal crops of the province include rice, maize, banana, coconut, abacá, ramie, coffee, and a variety of fruit and root crops. Davao del Norte is the country's leading producer of bananas, with many plantations run by multinationals Dole and Del Monte, and local producers such as Lapanday, TADECO, and Marsman. Davao del Norte is also one of Mindanao's leading producer of rice. Davao Gulf, to the south of the province, provides a living for many fisherfolk. Some of the fish products include brackish water milkfish, tilapia, shrimp, and crab; and freshwater catfish and tilapia. Davao del Norte is a major producer of gold, and its mining resources include silica, silver, copper, and elemental sulfur. Small scale gold mining activities thrive in several areas. There are also numerous active quarries of commercial quantities of gravel, sand, and pebbles for construction. Tourism is also a major part of the economy of Davao del Norte. There are a lot of beaches on Samal Island, the most famous of which is Pearl Farm Beach Resort. Banana Beach Resort is the most famous beach outside of Samal Island. Commerce is also a major part of the economy of Davao del Norte. There are lot of shopping malls in Tagum.