Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапон шогуны (1579–1632)
Japanese shogun (1579–1632)
Токугава Хидетада (徳川 秀忠) – Токугава әулетінің екінші шогуны, 1605 жылдан 1623 жылы тақтан бас тарғанға дейін билік етті. Ол Токугава шогунатының алғашқы шогуны Токугава Иэясудың үшінші ұлы болған.
Tokugawa Hidetada (徳川 秀忠) was the second shōgun of the Tokugawa dynasty, who ruled from 1605 until his abdication in 1623. He was the third son of Tokugawa Ieyasu, the first shōgun of the Tokugawa shogunate.
Ерте өмір (15791593)
Токугава Хидетада 1579 жылдың 2 мамырында Токугава Иэясу мен Сайго ханымнан туды. Бұл оқиға Тсукияма ханым, Иэясудың ресми әйелі және олардың ұлы Токугава Нобуясу, Нобуясудың қарындасының күйеуі және Иэясудың одақтасы Ода Нобунаганы өлтіруге сөз байласты деген күдікпен жазаланғанға дейін болды. Иэясу әйелі мен ұлын өлтіру арқылы Нобунагаға адал екенін көрсетті. 1589 жылы Хидетаданың анасы ауыр сырқатқа шалдығып, денсаулығы тез нашарлап, Сунпу қамалында қайтыс болды. Кейін Хидетада мен оның інісі Мацудайра Тадаёши Иэясудың кәнизактарының бірі Ача ханымның тәрбиесінде өсті. Бала кезінде Чомару (長丸) деп аталған, кейін Такечиё (竹千代) атанды. Токугава әулетінің дәстүрлі билік ошағы Микава болды. 1590 жылы Жапонияның жаңа билеушісі Тойотоми Хидэёси Токугава Иэясу мен басқаларын Ходзё доменіне шабуыл жасауға шақырды, бұл шабуыл Одавара қамалының қоршауы (1590) ретімен танылды. Хидэёси Иэясуды осы жорыққа Иэясудың бақылауындағы бес провинцияны Кантоның сегіз провинциясына, соның ішінде Эдо қаласына айырбастауға уәде беріп шақырды. Иэясудың Ходзё жағына кетіп қалуын болдырмау үшін (өйткені Ходзё мен Токугава бұрын достық қарым-қатынаста болған), Хидэёси он бір жасар Хидетаданы кепіл ретінде ұстады. 1592 жылы Хидэёси Хидетаданың ересек болу салтанатына төрағалық етті; сол кезде Иэясудың ұлы балалық атын Такечиё (竹千代) тастап, Хидетада есімін қабылдады. Ол Иэясудың ең үлкен және тірі қалған ұлы болғандықтан, сондай-ақ оның сүйіктісі болды (өйткені Иэясудың үлкен ұлы бұрын-соңда жазаланған, ал екінші ұлын Хидэёси нәресте кезінде асырап алған). 1593 жылы Хидетада әкесінің жанына оралды. 1590 жылы Хидетада Ода Нобукацудың қызы О Химеге (1585–1591) үйленді. О Химе 1591 жылы қайтыс болды және буддалық Шуншоин есімімен аталып, соңғы демалысын тапты. 1595 жылы Хидетада Азай Нагамасаның қызы Оёоға үйленді, ол Тойотоми Хидэёси асыраған қыз еді. Олардың үйлену тойы Фушими қамалында өтті.
Tokugawa Hidetada was born to Tokugawa Ieyasu and the Lady Saigō on May 2, 1579. This was shortly before Lady Tsukiyama, Ieyasu's official wife, and their son Tokugawa Nobuyasu were executed on suspicion of plotting to assassinate Oda Nobunaga, who was Nobuyasu's father in law and Ieyasu's ally. By killing his wife and son, Ieyasu declared his loyalty to Nobunaga. In 1589, Hidetada's mother fell ill, her health rapidly deteriorated, and she died at Sunpu Castle. Later Hidetada with his brother, Matsudaira Tadayoshi, was raised by Lady Acha, one of Ieyasu's concubines. His childhood name was Chomaru (長丸), later becoming Takechiyo (竹千代). The traditional power base of the Tokugawa clan was Mikawa. In 1590, the new ruler of Japan, Toyotomi Hideyoshi enlisted Tokugawa Ieyasu and others in attacking the domain of the Hōjō in what became known as the Siege of Odawara (1590). Hideyoshi enlisted Ieyasu for this campaign by promising to exchange the five provinces under Ieyasu's control for the eight Kantō provinces, including the city of Edo. In order to keep Ieyasu from defecting to the Hōjō side (since the Hōjō and the Tokugawa were formerly on friendly terms), Hideyoshi took the eleven year old Hidetada as a hostage. In 1592 Hideyoshi presided over Hidetada's coming of age ceremony; it was then that Ieyasu's son dropped his childhood name, Takechiyo (竹千代), and assumed the name Hidetada. He was named the heir of the Tokugawa family, being the eldest surviving son of Ieyasu, and his favorite (since Ieyasu's eldest son had been previously executed, and his second son was adopted by Hideyoshi while still an infant). In 1593, Hidetada returned to his father's side. In 1590, Hidetada married O Hime (1585–1591), daughter of Oda Nobukatsu and adopted daughter of Toyotomi Hideyoshi. O Hime died in 1591, and was given the posthumous Buddhist name Shunshoin. In 1595, Hidetada married Oeyo, daughter of Azai Nagamasa and adopted daughter of Toyotomi Hideyoshi. Their wedding was held in Fushimi Castle.
Әскери жетістіктер (15931605)
1595 жылы Хидетада Ода кланынан Оёоға үйленді және олардың Токугава Иемцу мен Токугава Таданага деген екі ұлы болды. Олардың бірнеше қызы болды, олардың бірі Сенхиме екі рет тұрмысқа шықты. Екінші қызы Кадзуко Химэ Фудзивара кланынан шыққан император Го Мизуноға үйленді. Хидэёси өзінің өлімі ұлы Тоётоми Хидэёри ересек жасқа толмаған кезде болатынын білгендіктен, оның орнына билік етуге бес регент тағайындады, олардың бірі – Хидетаданың әкесі Иэясу болды. Хидэёси регенттер арасындағы қатал бәсекелестік олардың біреуінің билікті қолға алуына бөгет жасайды деп үміттенеді. Бірақ 1598 жылы Хидэёси қайтыс болғаннан кейін және Хидэёри номиналды түрде билікке келгеннен кейін, регенттер мәңгілік адалдық туралы берген уәделерін ұмытып, ұлтты бақылау үшін жарыса бастады. Токугава Иэясу бес регенттің ең күштілерінің бірі болды және өзінің айналасына шығыс фракциясын біріктіре бастады. Батыс фракциясы Ишида Мицунаридің айналасына топтасты. Екі фракция 1600 жылы Секигахара шайқасында қақтығысты. Иэясу шешуші жеңіске жетті, бұл Токугава билігіне негіз салды. Хидетада әкесінің 16000 әскерін Шинанодағы батысқа бейім Уэсуги кланына қарсы жорыққа бастап шықты. Содан кейін Иэясу Хидетадаға батыс фракциясына қарсы шешуші шайқас күтіліп тұрған Секигахараға аттануға бұйрық берді. Бірақ Санада кланы Хидетаданың әскерін ұстап қалды, сондықтан ол әкесінің тар, бірақ шешуші жеңісіне көмектесуге кеш келді. Иэясу Хидетадаға ашуланып, кеңесшілерінің ықпалымен ғана ұлын жазаламауға көнді. 1601 жылдың 3 желтоқсанында Хидетаданың тұңғыш ұлы Чомару (長丸) Киотолық Онатсу есімді жас бойжеткеннен дүниеге келді. 1602 жылдың қыркүйегінде Чомару ауырып қайтыс болды, оның жаназасы Шибедегі Зоджо ғибадатханасында өтті. 1603 жылы император Го Йозей Иэясуға сёгун титулын берді. Осылайша Хидетада сёгунаттың мұрагері атанды.
In 1595, Hidetada married Oeyo of the Oda clan and they had two sons, Tokugawa Iemitsu and Tokugawa Tadanaga. They also had several daughters, one of whom, Senhime, married twice. The other daughter, Kazuko hime, married Emperor Go Mizunoo (of descent from the Fujiwara clan). Knowing his death would come before his son Toyotomi Hideyori came of age, Hideyoshi named five regents—one of whom was Hidetada's father, Ieyasu—to rule in his son's place. Hideyoshi hoped that the bitter rivalry among the regents would prevent any one of them from seizing power. But after Hideyoshi died in 1598 and Hideyori became nominal ruler, the regents forgot all vows of eternal loyalty and were soon vying for control of the nation. Tokugawa Ieyasu was one of the strongest of the five regents, and began to rally around himself an Eastern faction. A Western faction rallied around Ishida Mitsunari. The two factions clashed at the Battle of Sekigahara in 1600. Ieyasu won decisively, which set the stage for Tokugawa rule. Hidetada had led 16,000 of his father's men in a campaign to contain the Western aligned Uesugi clan in Shinano. Ieyasu then ordered Hidetada to march to Sekigahara in anticipation of the decisive battle against the Western faction. But the Sanada clan managed to tie down Hidetada's force, so he arrived too late to assist in his father's narrow but decisive victory. Ieyasu was incensed with Hidetada and was only convinced by his advisors not to punish his son. On 3 December 1601, Hidetada's first son, Chōmaru (長丸), was born to a young maiden from Kyoto named Onatsu. In September 1602, Chōmaru fell ill and died; his funeral was held at Zōjō ji temple in Shibe. In 1603 Emperor Go Yōzei granted Ieyasu the title of shōgun. Thus Hidetada became the heir to the shogunate.
Шогун (16051623)
Өзінің бұрынғы тақуасының тағдырынан сақтану үшін, Иэясу 1605 жылы Хидетаданың пайдасына отставкаға келіп, шогун болғаннан кейін көп ұзамай династиялық үлгі орнатты. Иэясу 1616 жылы қайтыс болғанға дейін маңызды билікті сақтап тұрды, бірақ Хидетада бакуфу бюрократиясының ресми басшысы рөлін атқарды. Иэясудың қатты наразылығына орай, 1612 жылы Хидетада Иэясудың сүйікті немересі Сэн мен Осака қаласында анасымен қарапайым адам ретінде өмір сүрген Тоётоми Хидэёридің үйленуін ұйымдастырды. Бұл Хидэёридің қастандықтарын тоқтатуға жеткіліксіз болғандықтан, Огошо Иэясу мен шогун Хидетада Осакаға әскер әкелді. 1614-1615 жылдары Осака қоршауы кезінде әке мен ұл Осакадағы Тоётоми күштеріне қарсы науқанды қалай жүргізу керектігі туралы қайтадан келіспеді. Соңғы қоршауда Хидэёри мен анасы өзіне-өзі қол жұмсауға мәжбүр болды. Тіпті Хидэёридің бір кәнизагынан туған ұлы (Куниматсу) да аман қалмады. Тек Сэн ғана аман қалды, ол кейіннен қайтадан үйленіп, жаңа отбасы құрды. 1616 жылы Иэясу қайтыс болғаннан кейін, Хидетада, әкесі сияқты, Огошо немесе зейнеткер шогун болды және іс жүзіндегі билікті сақтап қалды. Ол Иэясу тек қарастырған христиандыққа қарсы шараларды қабылдады: христиандық кітаптарға тыйым салды, христиан даймиоларын өз-өзіне қол жұмсауға мәжбүр етті, басқа христиандарға өлім жазасымен опасыздық жасауға бұйырды және 1628 жылы Нагасакиде христиандықтан бас тартудан немесе жасырынудан бас тартқан елу бес христианды (жапондықтар мен шетелдіктерді) өртеу арқылы жазалады. Огошо Хидетада Канэй жылнамасының 9-шы жылы, 1-ші айдың 24-ші күні (1632 жылдың 14 наурызы) қайтыс болды. Оның күлі Эдодағы Тайтоку мавзолейінде салтанатты түрде жерленді.
To avoid his predecessor's fate, Ieyasu established a dynastic pattern soon after becoming shogun by abdicating in favor of Hidetada in 1605. Ieyasu retained significant power until his death in 1616; but Hidetada nevertheless assumed a role as formal head of the bakufu bureaucracy. Much to the dismay of Ieyasu, in 1612, Hidetada engineered a marriage between Sen, Ieyasu's favorite granddaughter, and Toyotomi Hideyori, who was living as a commoner in Osaka Castle with his mother. When this failed to quell Hideyori's intrigues, Ōgosho Ieyasu and Shogun Hidetada brought an army to Osaka. In 1614 1615, at Siege of Osaka, father and son once again disagreed on how to conduct this campaign against the recalcitrant Toyotomi forces in Osaka. In the ensuing siege Hideyori and his mother were forced to commit suicide. Even Hideyori's infant son (Kunimatsu), that he had with a concubine, was not spared. Only Sen was spared; she later remarried and had a new family. After Ieyasu's death in 1616, Like his father before him, Hidetada became Ōgosho or retired shōgun, and retained effective power. He enacted anti Christian measures, which Ieyasu had only considered: he banned Christian books, forced Christian daimyōs to commit suicide, ordered other Christians to apostatize under penalty of death; and executed fifty five Christians (both Japanese and foreign) who refused to renounce Christianity or to go into hiding, by burning them along with their children, in Nagasaki in 1628. Ōgosho Hidetada died in Kan'ei 9, on the 24th day of the 1st month (March 14, 1632). His ashes were ceremoniously laid to rest in the Taitoku in Mausoleum in Edo.