Кіріспе

Антоний Вуд (17 желтоқсан 1632 – 28 қараша 1695), кейінгі жазбаларында өзін Антоний а Вуд деп атаған, ағылшын ескі заттарды зерттеуші. Ол Оксон университетінің тарихы мен ежелгі заманы туралы белгілі бір еңбекке жауапты болды.

Ерте өмір

Энтони Вуд 1632 жылдың 17 желтоқсанында Оксфордта Томас Вудтың (1581–1643), Оксфорд BCL-і және оның екінші әйелі Мэридің (1602–1667), Роберт Петти мен Пенелопа Тавернердің қызы ретінде дүниеге келді. Вуд 1641 жылы Нью-колледж мектебіне жіберілді, ал он екі жасында Темедегі Лорд Уильямс ақысыз мектебіне ауыстырылды, онда оның оқуы Азамат соғысы шайқастарымен тоқтап қалды. Содан кейін ол Оксфорд Тринити колледжінің ағасы Эдвардтың (1627–1655) жетекшілігіне берілді, және ол өзі айтқандай, "осы жағдайда анасы оны шәкірттікке баруға үнемі көндіруге тырысты, бірақ ол мұны естігісі келмейтін". 1647 жылы Мертон колледжіне қабылданды және Мертонның бір түрі – почта шебері қызметін атқарды. 1652 жылы Вуд егін шалып, қоңырау соғып уақытын өткізді. "Кішкентай кезінен музыкаға ерекше құштарлық танытып", ол өздігінен скрипка ойнауды үйреніп, бакалаврға емтихан тапсырды. Ол музыка мұғалімін жалдап, Бодлей кітапханасын пайдалануға рұқсат алды, "ол бұл өмірінің бақыты деп есептеді". 1655 жылы магистр дәрежесін алды, ал келесі жылы қайтыс болған ағасы Эдвардтың уағыздарының жинағын жариялады.

Антикварлық жұмыс

Вуд жүйелі түрде монументальді жазуларды көшіріп, қала мен айналасындағы жерлерде ежелгі ескерткіштерді іздеуді бастады. Ол «Құдайдың қасиетті қасиеттерін зерттеуге кірісті» деп жазылған. Джон Уоллис, сақтаушы, 1660 жылы оған университет тізілімдеріне еркін қол жеткізуге рұқсат берді; «осы жерде ол он төрт жылдан кейін жарияланған кітаптың негізін салды, атап айтқанда, Оксфорд университетінің тарихы және ежелгілігі». Сондай-ақ, ол Брайан Твайнның Оксфордтағы жинақтарымен және табанды антиквар Ралф Шелдонның жинақтарымен танысты. Ол барлық колледждердің құжаттарын тұрақты түрде зерттеді және 1667 жылы Лондондағы алғашқы сапарына шықты, онда ол Уильям Дагдейлмен кездесті, ол оны Коттон кітапханасына таныстырды, ал Уильям Принн оған Тауэр мұрағаттары үшін де сондай сыпайылық көрсетті. 1669 жылдың 22 қазанында ол баспа өкілдерінен шақырылды, «ол Оксфорд университетінің тарихы мен ежелгілігін жазуда үлкен еңбек сіңіргендіктен, оның еңбегі үшін оған 100 фунт стерлинг жалақы төленеді, бірақ кітап латын тіліне аударылуына рұқсат беру шартымен». Ол ұсынысты қабылдап, ағылшын қолжазбасын аудармашылар Ричард Пирс пен Ричард Ривке дайындауға кірісті. 1674 жылы «e Theatro Sheldoniano» басылған Historia et antiquitates Universitatis Oxoniensis екі томдық фолиода қайта басылды, бірінші томы университеттің жалпы тарихына, екіншісі колледждерге арналған. Көшірмелер кеңінен таратылды, университет пен автор көп мақтау алды; келесі жылы тарихпен байланысты керемет иллюстрациялар сериясы Дэвид Логганның Oxonia Illustrata атты жеке басылым ретінде жарық көрді, онда Вудтың тарихындағы суреттерді қайда орналастыру туралы нұсқаулар берілген; «суреттерімен» тарихтың көшірмелері университет қонақтары үшін ерекше сыйлыққа айналды. Ол латын аудармасына көңілі толмады, ал епископ Барлоу бір тілшіге: «латын тілі ғана емес, тарихтың өзі де көп жағдайларда күлкілі түрде жалған» деді. Сынап-тексеруге қарамастан, Вудтың мұқият зерттелген мәтіні, түпнұсқа көздерге жасалған кеңінен түсіндірмелермен, Дугдейлдің еңбегіне лайықты мұрагер болып қала береді. 1678 жылы Вудтың он сегіз жыл бойы сақтаған университет тізілімдері алынып тасталды, себебі ол Папалық қастандыққа қатысы бар деген қорқыныш болды. Өзін күдіктен арылту үшін ол жоғарылыққа адалдық серт берді. Осы уақыт аралығында ол өзінің үлкен еңбегін біртіндеп аяқтады, ол 1691–1692 жылдары Лондондағы баспадан шықты, 2 томдық фолио, Athenae Oxonienses: 1500 жылдан 1690 жылға дейін Оксфорд университетінде білім алған барлық жазушылар мен епископтардың толық тарихы, сонымен қатар аталған кезеңге арналған Fasti немесе жылнамалар қосылды. Вуд «Афина» кітабының үшінші томын Нидерландыда басып шығаруды жоспарлап отырды. Үшінші басылым кейіннен «Филип Блисстің қосымшаларымен және жалғасымен жаңа басылымы» (1813–1820, 4 том) ретінде жарық көрді. Екклесиастикалық тарих қоғамы төртінші басылым шығаруды ұсынды, ол Блисстің өңдеуімен «Өмір» (1848, 8vo; см. Cent. Mag., N. S., xxix. 135, 268) кітабымен аяқталды. Блисстің аралық қойылған көшірмесі Бодлеан кітапханасында сақталады. 1693 жылдың 29 шілдесінде Вуд вице-канцлер сотында қайтыс болған Эдвард Хайд, 1-ші Кларендон графына қатысты жасаған жала жапқандығы үшін айыпталды және айыппұл төледі. Ол өзінің сөзін қайтарып алғанға дейін университеттен қуылды, ал кінәлі беттері өртеліп жазаланды. Бұл іс-шаралар 1714 жылы Эдмунд Керл баспасынан шыққан Miscellanies томында жарияланды. Вудқа епископ Бернет Личфилд және Ковентри епискобына арналған хатында (1693) шабуыл жасады, ал оны оның туысы Томас Вуд қорғады, «Тарихшыны ақтау», сонымен қатар «Тарихшының жауабы» (1693) қосылды, ол «Афина» кітабының кейінгі басылымдарында қайта жарияланды. Туысы сонымен қатар «Епископ Сет Уордтың өміріне қосымша» (1697) еңбегінде де ағасын қорғады. Ұзаққа соқпаған аурудан кейін Энтони Вуд қайтыс болды және Оксфордтағы Сент-Джон Баптист (Мертон колледжінің) сыртқы шіркеуінде жерленді, онда ол өзінің қабірін қазуын бірнеше күн бұрын бақылап өткен. Ол «күшті, денелі адам» ретінде сипатталды, әдепсіз мінез-құлық пен сыртқы келбеті, өзі айтқандай естімейтін, тыныш және қанағаттанған, ашкөз емес және құрметке құштар емес. Ол өзінің еңбегіне көп қарыз болған университеттен лауазым да, сыйақы да алмады. Ол ешқашан үйленбеген, өзін-өзі құрметтемеген, тек ежелгі нәрселерді зерттеуге ғана берілген өмір сүрді. Қоңырау соғу мен музыка оның ең басты демалысы болды. Оның әдеби стилі нашар, ал оның талғамы мен үкімі жиі көңілсіздікке ұшырайды, бірақ оның екі ұлы еңбегі мен жарияланбаған жинақтары Оксфорд және оның құрметтілері туралы құнды ақпарат көзі болып табылады. Ол әрқашан Рим католиктігіне күдікпен қарады және «Афина» кітабында Якобиттер мен папистерге диссиденттерге қарағанда жақсы қарым-қатынас жасады, бірақ ол Англия шіркеуімен келісімде қайтыс болды.

Мұра

Вудтың түпнұсқа қолжазбасын (Бодлей кітапханасы 1846 жылы сатып алған) Джон Гатч алғаш рет «Оксфорд университетінің колледждері мен залдарының тарихы мен ескілігі» деп жариялады, содан кейін оны жалғастырды (1786–1790, 2 том, 4to) және «Оксфорд университетінің тарихы мен ескілігі» (1792–1796, 3 том, 410), Вудтың портретімен бірге. Бұған, негізінен А. Вуд жинаған, ал Rev. Сэр Дж. Пешалл қосымшалар енгізген «Оксфорд қаласының ежелгі және қазіргі жағдайы» (1773, 4to; мәтін бұрмаланған және редакциялау өте нашар) кітабын да қосуға болады. Энтони Вуд 1661–1666 жылдары жазған «Оксфорд қаласының ескіліктері туралы зерттеу», Эндрю Кларк редакциялаған, Оксфорд тарихи қоғамынан шығарылды (1889–1899, 3 том, 8vo). «Modius Salium» әзіл-қалжыңдар жинағы 1751 жылы Оксфордта, 12mo форматында жарық көрді. Джон Обри мен Вуд арасындағы хаттардың бір бөлігі «Gentleman's Magazine» журналында жарияланды (3-ші серия, IX, X, XI томдар). Вуд өзінің кітапханасын (127 қолжазба және 970 басылған кітап) Ашмолеан мұражайына мұра етті, ал мұражайдың сақтаушысы Уильям Хаддесфорд 1761 жылы қолжазбалардың каталогын басып шығарды. 1858 жылы барлық жинақ Бодлей кітапханасына көшірілді, онда Вудтың 25 томдық қолжазбалары 1690 жылдан бері сақтаулы болған. «Афина» атты еңбектің жазылуына негіз болған түпнұсқа қағаздардың көп бөлігі, сондай-ақ Вудтың көп томдық хаттары мен оның барлық күнделіктері Бодлей кітапханасында сақталған.

Көркем шығармаларда

Энтони Вудтың көркемделіп суреттелген кейіпі, Иэн Пирстің 1998 жылғы "Саусақтың ізі" романындағы төрт повествоватордың бірі болып табылады, бұл роман 1660 жылдардың басындағы оқиғаларды қамтиды.