Кіріспе

Феликс Вейхс де Велдон (12 сәуір 1907 – 3 маусым 2003) – американдық мүсінші. Оның ең әйгілі туындылары АҚШ-тың Вирджиния штатындағы Арлингтон ұлттық зиратындағы АҚШ Теңіз корпусының соғыс ескерткіші (Иво Джима ескерткіші, 1954) және Куала-Лумпурдағы Малайзия ұлттық монументі (1966) болып табылады.

Өмірбаян

Феликс де Велдон 1907 жылдың 12 сәуірінде Австрия-Венгрия империясының Вена қаласында дүниеге келген. Алғашқы білімін Санкт-Егихин гимназиясында алған. 1925 жылы ол Маркетти колледжінен АБ (бакалавр) дәрежесін алды, бұл дайындық колледжі болған. Вена университетінің Шығармашылық өнер академиясы мен Сәулет мектебінен 1927 жылы магистр, 1929 жылы доктор ғылымының кандидаты ғылыми дәрежелерін алды. Де Велдон 17 жасында австриялық педагог және дипломат профессор Людо Хартманның мүсінімен мүсінші ретінде танымал болды. 1956 жылы президент Дуайт Эйзенхауэр оны қайтадан тағайындады, ал 1961 жылы президент Джон Ф. Кеннеди тағы да тағайындады. 1959 жылы ол Ұлыбритания тажына қызмет еткені үшін құрметті рыцарь атағын алды. 1951 жылы Де Велдон Род-Айленд штатының Ньюпорт қаласындағы тарихи Beacon Rock мүлкін сатып алды және 1996 жылға дейін онда тұрды, содан кейін қаржылық қиындықтарға байланысты мүліктің өзінен және көптеген активтерінен айырылды. Де Велдон Вашингтон өнер клубының көп жылдық мүшесі болды. Феликс де Велдон 2003 жылдың 3 маусымында Вашингтонда 96 жасында қайтыс болды және Арлингтон ұлттық зиратына жерленді. Де Велдонның ұлы Дэниел Де Велдон одан қалды. Дэниел әкесінің өмірі туралы фильм жасау үшін Барри Крост Менеджментпен бірлесіп жұмыс істеп жатыр.

Жұмыс

Жеті елде шамамен 1200 де Велдон мүсіні орналасқан. (Антарктикадағы МакМердо шығанағында Ричард Бёрдтың де Велдон ескерткіші орналасқан). 1945 жылы соғыс аяқталғаннан кейін АҚШ Конгресі де Велдонға 1945 жылғы 23 ақпанда Associated Press агенттігінің фотографы Джо Розенталь түсірген әйгілі суретіне негізделген, реалистік дәстүрде Теңізшілер корпусының соғыс мемориалы (Иво Джима мемориалы деп аталады) үшін мүсін жасауды тапсырды. Де Велдон Иво Джимадағы Сурибачи тауында АҚШ-тың жаңа туын көтеріп тұрған алты әскери қызметкердің үшеуінен (2016 жылғы 23 маусымда Джон Брэдли суретте болмаған деп есептелді) тікелей мүсіндер жасады. Ал қалған үш ту көтергіш, аралдағы шайқаста қаза болған (2016 жылғы 23 маусымда Гарольд Шульц суретте ту көтерген адам ретінде анықталды және қаза болмаған) адамдардың мүсіндері фотосуреттерден жасалды. Де Велдон осы мемориалды жасауға тоғыз жыл жұмсады, ол 1954 жылғы 10 қарашада ашылды, және оған жүздеген басқа мүсіншілер көмектесті. Нәтижесінде 100 тонналық қола мүсін пайда болды, ол Вирджиния штатының Арлингтон қаласында қойылған. Де Велдон Малайзияның Тугу Негара (Ұлттық ескерткішін) жасауға да үлес қосты, себебі елдің бірінші премьер-министрі Тунку Абдул Рахман 1960 жылғы қазан айында Америкаға сапарында Теңізшілер корпусының соғыс мемориалы мүсінін көріп, ескерткіштің дизайнын жасау үшін онымен жеке кездесті. Кейін Де Велдонға жоғары дәрежелі рыцарлық атаққа тең келетін Тан Шри атағы берілді.