Кіріспе

Эквадордағы қала

Логроньо (loˈɣɾoɲo) – Испанияның Ла-Риоха автономды облысының астанасы. Иберия түбегінің солтүстігінде, негізінен Эбро өзенінің оң (оңтүстік) жағалауында орналасқан Логроньо тарихи тұрғыдан саяхатшылардың тоқтау орны болған, мысалы Сантьяго жолы (Камино де Сантьяго). Орта ғасырларда қаланың шекаралары Кастилия, Наварра және Арагон Иберия корольдықтары арасында даулы болды. 2021 жылы қаланың халқы 150 808 адамды құрады, ал агломерацияда шамамен 200 000 адам тұрды. Қала Риожа шарабының сауда орталығы болып табылады, бұл аймақ осы шараптарымен әйгілі, сонымен қатар ағаш, металл және тоқыма өнімдерін өндірумен де танымал.

Атаудың шығу тегі

Бұл топонимнің шығу тегі, көптеген басқа жерлер сияқты, белгісіз. Лукронио атауы алғаш рет 965 жылы Гарсия Санчес I Памплонаның Сан-Милан монастырына берген жер туралы құжатында қолданылған. 1095 жылғы Логрононың Фуэросында ол Логонио деп аталды, бірақ бір рет ол illo Gronio деп есімделді. Ең көп қабылданған болжамдар, бұл ескі топоним Gronio/Gronno сөзіне – кельт тілінен шыққан, «өткел» немесе «қақтығыс» деген мағына беретін сөз – «lo/illo» деген артикль қосылып, кейінірек латыншалау жасалғанын көрсетеді. Осы атаудың себебі, Эбро өзенін кесіп өту үшін бұл жердің жиі пайдаланылуынан туындаған деп саналады. Басқа тарихшылар Лукус Брун немесе Лукус Берониус ("Берон орманындағы қасиетті орын") деген сөздерден шыққан болуы мүмкін деген баламалы теорияларды ұсынды, бірақ оның этимологиясы әлі де белгісіз.

Атаулары

Иоанн II Кастилия 1431 жылдың 7 ақпанында Паленсияда "қала" атағын берді және оны 20 ақпанда Вальядолиде бекітті, осылайша бұл өзгерістің нақты себептері көрсетілмесе де, "Ауыл" деп аталу тоқтатылды. 1444 жылдың 20 шілдесінде сол король "Көрікті", lang es, және "Адал" lang es атақтарын қосты, олар бүгінгі күнге дейін қаланың мөрінде кездеседі. Мұның себебі – қала тұрғындарының Арагонның Иоанн II-ге қарсы адалдығы болды, себебі «ұзақ соғыс, жарақаттар мен өлім-жұлым, тонау, өрт, зиян және қысымға» қарамастан, қала Кастилия короліне адал қызмет етті. 1523 жылдың 5 шілдесінде король Франциск I қаланың қалқанына 1521 жылғы француз қоршауы кезіндегі қарсылығы үшін үш лилия (fleurs de lis) сыйлады. Сонымен қатар, қала 1854 жылдың 6 желтоқсанында Изабелла II-ден Корольдік жарлық арқылы "Тамаша" атағын алды, бұл қаланың холера эпидемиясы кезіндегі мінез-құлқы үшін марапаттау болды, ол қаланы қиратқан болатын.

География

Логроно Ла Риоханың солтүстік өңірінде, Эбро өзенінің бойында, теңіз деңгейінен жоғары орналасқан. Қала арқылы Сантьяго жолы өтеді. Қаланың географиялық координаттары: 42° 27′ С, 2° 29′ Б. Қала Бильбаодан, Сарагосадан, Мадридтен және Барселонадан шалқары орналасқан.

Тарих

Логроньо – ежелгі қоныс, бастапқыда римдіктердің Варея деген сауда порты ретінде, кейін кельттердің мекені болған. 10 ғасырдан бастап Логроньо иелігі Наварра және Кастилия патшалары арасында таласқа түсті; аймақ соңында Кастилияға қосылды. Аты le және Groin сөздерінің бірігіп, уақыт өте Логроньо болып қалыптасуынан пайда болған. 1095 жылы Кастилия королі Альфонсо VI Логроньоға құқықтар хартасын берді, ол басқа испан қалалары үшін үлгі болды. 1609 және 1610 жылдары Логроньо испан инквизициясының бір бөлігі болған басктардың әйелдерге жасалған сиқыршылыққа қатысты сот процестерінің басты орталығы болды. Логроньоның танымал тұлғалары: Мануэль Бретон де лос Эррерос, Фаусто Эльхуяр, Пракседс Матео Сагаста, Рафаэль Азкона, Рамон Кастровьехо, Педро Ж. Рамирес, Наваррете "Эль Мудо".

Экономика

Логроно – Ла Риоханың сауда және қаржы астанасы. Оның экономикасы шарап өндірісіне көп тәуелді, ең танымал шарабы – Риоха D. O. Логроно Дунфермлин, Дармштадт, Либурн, Дакс, Ранкагуа, Сьюдад-де-ла-Риоха, Брешия, Эль-Хагуния қалаларымен қалаластырылған. Логроно-Агонсильо әуежайы қаланы Мадридпен байланыстырады.

Тағам

Қала орталығына жақын төрт блок аймағында 50-ден астам таперия (тапас рестораны) орналасқан. Дәстүрлі тапас ресторандары көбінесе бір ғана тапа ұсынады (мысалы, сета (саңырауқұлақ), пинчо (баск тілінде пинтхо) түрінде – бір порция, немесе медиа рацион ("жартылай порция"), тапастан тұратын кішкентай тарелка, бірақ Риоха D.O. ұсынады.

Климат

Логроньодағы ауа райы, негізінен оның ерекше географиялық орналасуына байланысты – Атлантика жағалауына қатысты арақашықтығы мен Эбро өзені арнасы бойындағы жағдайы, мұхиттық қоңыржай климатқа тән мәндерден бастап, өзен аңғарының оңтүстік-шығыс Жерорта теңізі аймақтарында байқалатын жылырақ және құрғақ мәндерге дейін өзгереді. Дегенмен, метеостанцияда суық, жартылай шөлейтті климат (Кёппен: BSk) және субтропиктік әсер бар. Жылдық орташа температура – . Қыста сирек болғанымен, ең төменгі температура тіпті одан да төменге түсуі мүмкін, ал ерекше ыстық жазда күндізгі орташа температура белгілі бір шектен асып кетуі мүмкін. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері шамамен , жыл бойына тең бөлінеді: құрғақ кезеңдерде – дейін, ал жаңбырлы кезеңдерде – дейін.

Әлеуметтік өмір

Лаурель көшесі, "пілдер жолы" деп белгілі, және Сан-Хуан көшесі – Солтүстік Испаниядағы ең дәмді пинчостар мен тапастарды ұсынатын түрлі мейрамханалар мен тапас барлар орналасқан типік көшелер. Порталь көшесі – ескі қаланың басты көшесі, онда адамдар серуендеп, террасаларда отырып тамақтанып немесе шарап ішуді жақсы көреді. Маркиз де Сан-Николас көшесі (әлде Calle Mayor деп те аталады) – адамдар демалыс күндері кешкі уақытты өткізетін басты орын.

Телерадио хабарларын тарату станциялары

Логрононың оңтүстік-батысында, 42°26'34"N 2°30'43"W координаталарында 20 кВт қуатты орта толқынды хабар тарату станциясы орналасқан.

Көлік

Қала Логроно теміржол станциясымен қамтамасыз етілген.

Танымал мәдениетте

HBO телехикаясы «Ақиқат қан» сериалының 4-ші маусымында Антония сиқыршысы Логроньо қаласынан шыққан. Ол өзін Антония Гальван де Логроньо деп таныстырады. Netflix түпнұсқалық «Money Heist» (Ақша ұрлығы) сериалында, банкті тонаушылар тобы қала аттарын кодовые есімдер ретінде пайдаланса, олардың серіктесі Бенжамин Мартинеске әзіл ретінде «Логроньо» кодовые есімі беріледі.