Мұрагерлік қасиеттері, белгілері биологияда маңызды. Генотип пен ортаның әсерінен пайда болады, түрлерді анықтауда көмектеседі. Тұқым қуалау, генофонд.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Организмнің тұқым қуалайтын ерекшелігі – биологиядағы қасиеттер.
Inherited characteristic of an organism
traits in biology
Фенотиптік қасиет, қарапайым қасиет немесе мінез-құлық жағдайы – организмнің фенотиптік белгісінің нақты бір түрі; ол тұқым қуалау арқылы немесе қоршаған ортаның әсерінен пайда болуы мүмкін, бірақ көбінесе екеуінің үйлесімі ретінде кездеседі. Мысалы, көз түсі – организмнің белгісі, ал көк, қоңыр және жасыл көз түсі – қасиеттері. «Қасиет» термині генетикада жиі қолданылады, әсіресе бір популяциядағы әртүрлі организмдердегі аллельдердің әртүрлі комбинацияларының фенотиптік көрінісін сипаттау үшін, мысалы Грегор Мендельдің бұршақ өсімдіктеріндегі әйгілі күлгін және ақ гүл түсі. Ал жүйелемеде «мінез-құлық жағдайы» термині таксондар арасындағы белгілі диагностикалық айырмашылықтарды көрсететін ерекшеліктерді сипаттау үшін қолданылады, мысалы, басқа приматтар тобына қарағанда үлкен маймылдарда құйрықтың жоқтығы.
A phenotypic trait, simply trait, or character state is a distinct variant of a phenotypic characteristic of an organism; it may be either inherited or determined environmentally, but typically occurs as a combination of the two. For example, having eye color is a character of an organism, while blue, brown and hazel versions of eye color are traits. The term trait is generally used in genetics, often to describe phenotypic expression of different combinations of alleles in different individual organisms within a single population, such as the famous purple vs. white flower coloration in Gregor Mendel's pea plants. By contrast, in systematics, the term is character state is employed to describe features that represent fixed diagnostic differences among taxa, such as the absence of tails in great apes, relative to other primate groups.
Анықтама
Фенотиптік белгі – организмнің айқын, байқалатын және өлшенетін қасиеті; ол – гендердің байқалатын түрде өрнектелуі. Фенотиптік белгіге мысал ретінде нақты бір шаштың немесе көздің түсін келтіруге болады. Генотипті құрайтын гендер шаштың түсін анықтайды, бірақ байқалатын шаштың түсі – фенотип. Фенотип организмнің генетикалық құрамына тәуелді, сонымен қатар организмнің онтогенетикалық дамуы кезіндегі, оның ішінде әртүрлі эпигенетикалық процестерге қатысты қоршаған ортаның жағдайларымен де әсерлеседі. Генотип пен ортаның әсер ету дәрежесіне қарамастан, фенотип организмнің барлық қасиеттерін қамтиды, оның ішінде биологиялық ұйымның әртүрлі деңгейлеріндегі белгілер: мінез-құлық және тіршілік қасиеттерінің эволюциялық тарихы (мысалы, төлдің саны), морфология (мысалы, дене бітімі мен құрамы), физиология (мысалы, қан қысымы), жасушалық қасиеттер (мысалы, жасуша мембранасы липидтерінің құрамы, митохондриялардың тығыздығы), биохимиялық жолдардың құрауы, тіпті иеленуші РНК.
A phenotypic trait is an obvious, observable, and measurable characteristic of an organism; it is the expression of genes in an observable way. An example of a phenotypic trait is a specific hair color or eye color. Underlying genes, that make up the genotype, determine the hair color, but the hair color observed is the phenotype. The phenotype is dependent on the genetic make up of the organism, and also influenced by the environmental conditions to that of the organism is subjected across its ontogenetic development, including various epigenetic processes. Regardless of the degree of influence of genotype versus environment, the phenotype encompasses all of the characteristics of an organism, including traits at multiple levels of biological organization, ranging from behavior and evolutionary history of life traits (e. g., litter size), through morphology (e. g., body height and composition), physiology (e. g., blood pressure), cellular characteristics (e. g., membrane lipid composition, mitochondrial densities), components of biochemical pathways, and even messenger RNA.
Диплоидты организмдердегі белгілердің генетикалық шығу тегі
Әр түрлі фенотиптік белгілер, бір жеке тұлғада мутация нәтижесінде туындайтын және келесі ұрпақтарға берілетін гендердің немесе аллельдердің әр түрлі формаларынан туындайды.
Different phenotypic traits are caused by different forms of genes, or alleles, which arise by mutation in a single individual and are passed on to successive generations.
Доминанттық биохимиясы және қасиеттерді білдірудің кеңейтулері
Аралық ақуыздардың биохимиясы олардың жасушадағы қалай өзара әрекеттесетінін анықтайды. Сондықтан биохимия, аллельдердің әртүрлі комбинацияларының әртүрлі белгілерді қалай тудыратынын болжайды. Диплоидты организмдерде көрінетін кеңейтілген экспрессия үлгілеріне толық емес доминанттылық, кодоминанттылық және көптеген аллельдер жатады. Толық емес доминанттылық – бір гетерозиготада ешбір аллель екіншісіне басымдық танытпайтын жағдай. Оның орнына, гетерозиготаларда фенотип аралық сипатқа ие болады. Осылайша, әр аллельдің гетерозиготада бар екенін анықтауға болады. Кодоминанттылық – екі аллельдің де гетерозиготада өрнектеліп, екі фенотиптің де бір уақытта көрінетін аллельдік қатынас. Көп аллельділік – белгілі бір геннің 2-ден астам кең таралған аллельдерінің болу жағдайы. Адамдардың қан тобы – классикалық мысал. АВО қан тобының ақуыздары адамдардағы қан тобын анықтауда маңызды рөл атқарады, және бұл бір локустың әртүрлі аллельдерімен анықталады.
The biochemistry of the intermediate proteins determines how they interact in the cell. Therefore, biochemistry predicts how different combinations of alleles will produce varying traits. Extended expression patterns seen in diploid organisms include facets of incomplete dominance, codominance, and multiple alleles. Incomplete dominance is the condition in which neither allele dominates the other in one heterozygote. Instead the phenotype is intermediate in heterozygotes. Thus you can tell that each allele is present in the heterozygote. Codominance refers to the allelic relationship that occurs when two alleles are both expressed in the heterozygote, and both phenotypes are seen simultaneously. Multiple alleles refers to the situation when there are more than 2 common alleles of a particular gene. Blood groups in humans is a classic example. The ABO blood group proteins are important in
determining blood type in humans, and this is determined by different alleles of the one locus.
Тұрақтылық пен категорикалық белгілер
Шизотипия – шизофрения спектрінің ауруларында кездесетін психологиялық фенотиптік белгінің мысалы. Зерттеулер гендер және жас шизотипиялық қасиеттердің көрінуіне әсер ететінін көрсетті. Мысалы, кейбір шизотипиялық белгілер жасөспірім шақта одан әрі дамиды, ал басқалары осы кезеңде өзгермейді.
Schizotypy is an example of a psychological phenotypic trait found in schizophrenia spectrum disorders. Studies have shown that gender and age influences the expression of schizotypal traits. For instance, certain schizotypal traits may develop further during adolescence, whereas others stay the same during this period.