Кіріспе

Қадағалау камерасының түрі

Канадалық инди-рок тобы

Жасырын камера немесе шпиондық камера – адамдарды, көбінесе олардың білмеуімен суретке түсіру немесе жазуға қолданылатын камера. Камера түсіріліп жатқан адамға көрінбегендіктен немесе басқа заттың ішіне жасырылғандықтан "жасырын" деп есептелуі мүмкін. Жасырын камералар көбінесе қадағалау құралы ретінде қарастырылады. "Шпиондық камера" термині әдетте адамдар өздері түсіріліп жатқанын білмейтін жағдайларда қолданылады, әдетте олардың хабары мен келісімі болмайды; ал "жасырын камера" термині, әдетте, адамдар камераның бар екенін білген жағдайда түсірілуге қарсылық білдіргенде қолданылады. Керісінше, "қауіпсіздік камерасы" деген сөз тіркесі көрінетін немесе олардың бар екені туралы ескертумен бірге келген камераларды білдіреді, сондықтан адамдар камераның бар екенін және олар түсіріліп жатқанын біледі. Жасырын камераларды қолдану жеке құпиялылық мәселелерін тудырады. Оларды қолданудың заңдық жақтарын қарастыру қажет, ол қолданылатын елге байланысты.

Сипаттама

Жасырын камера сымды немесе сымсыз болуы мүмкін. Кабель арқылы немесе сымсыз түрде теледидар, компьютер, бейнекассета жазғышы, желілік бейне тіркегіш, цифрлық бейне тіркегіш, жад картасы немесе басқа да дерек сақтау құрылғысы сияқты қарау немесе жазу құрылғысына қосылған жасырын камералар. Олар өз суреттерін немесе жазбаларын онлайн режимінде, мысалы, тікелей эфир арқылы сақтай алады. Жасырын бейнекамералар дыбысты жазу мүмкіндігіне ие болуы немесе болмауы мүмкін. Жасырын камераларды қолмен, қашықтан немесе қозғалыс сенсоры арқылы қосуға болады. Жасырын камера объектіге көрінбейтін болуы мүмкін, мысалы, ол ұзақ фокус линзасымен жабдықталған және объектінің көру аумағынан тыс жерде орналасқан, немесе бір жақты айна сияқты зат арқылы жасырылған. Жасырын камералар электроникадан (теледидарлар, түтін детекторы, сағаттар, қозғалыс детекторы, ұялы телефондар, жеке компьютерлер) бастап, электроника күтпелі емес күнделікті заттарға дейін ( кеңсе тауарлары, өсімдіктер, көзілдірік, киім, көше шамдары) орнатылуы мүмкін.

Қолдану

Жасырын камераларды қолданудың кең таралған түрлері мүлікті қорғау, жеке бақылау, фотосурет түсіру немесе ойын-сауық мақсатында болып табылады, бірақ олар тыңшылық немесе қадағалау үшін құқық қорғау органдары, барлау қызметтері, корпорациялар немесе басқа да ұйымдар тарапынан да қолданылуы мүмкін. Сонымен қатар, олар қылмыстық құралдарды зерделеу, қудалау немесе жасырын бақылау сияқты заңсыз әрекеттерге пайдаланылуы мүмкін. Әкелер мен шешелер бала күтушілердің, кейде тіпті өз балаларының іс-әрекеттерін бақылау және жазу үшін үйдегі кәдігі заттарға жасырын камераларды орнатуы мүмкін. Мұндай жасырын камералар көбінесе "бала күтуші камералары" деп аталады. Бала күтуші камераларын қолдану мәселесі даулы болуы мүмкін. Мысалы, 2003 жылы Флорида штатында болған қылмыстық істе бала күтуші камерасы баласын зорлықпен шайқаған деп айыпталған бала күтуші ұсталған, бірақ 2006 жылы видео "құндылығы жоқ дәлел" деп танылғандықтан іс тоқтатылды. Алайда, бұл заңдылыққа қатысты емес, бейне сапасымен байланысты мәселелерге байланысты болды, және бұрынғы бірнеше істе бала күтуші камерасының анық түсірілімдері дәлел ретінде пайдаланылды. Кейбір жасырын камераға түсірілген телешоулар сот процесіне немесе жағымсыз деп тапқан адамдардың тұтқындалуына байланысты эпизодтардың тоқтатылуына әкеп соқты. Жасырын камералар кейде Airbnb сияқты платформаларда жарнамаланатын демалысқа арналған пәтерлерге орналастырылады. Мұндай жағдайларда демалыс жасаушылардың қауіпсіздігі мен жеке өміріне қатысты сұрақтар туындайды.

Медиада

Жасырын камералар кейде реалити-теледидар мен әлеуметтік желілерде қолданылады, онда олар қатысушыларды ерекше немесе абсурдты жағдайларда ұстау үшін пайдаланылады. Қатысушылар түсіріліп жатқанын біледі, бірақ әрқашан нақты қашан және қайда екенін білмейді; немесе олар түсірілгенін кейінірек біліп, содан кейін түсірілген материалды шоу үшін пайдалануға рұқсат береді немесе келісім жасайды. Осы соңғы, бейхабар қатысушылардың субжанры 1940 жылдары Аллен Фанттың "Candid Microphone" атты театрлық қысқаметражды фильмдерімен басталды. 1996 жылы Трэвис Драфт өзінің "Buzzkill" шоуымен жанрды жаңартты, көзілдірік камерасын енгізді. Шоу жасырын камераны жаңа деңгейге көтерді, онда орындаушы басты назарда болды.

Телевизиялық шоуларда жасырын камераны қолдану мысалдары:

Шоу аты | Арна | Өндіріс жылдары | Эпизодтар саны
------- | -------- | -------- | --------
$25 Миллиондық Алаялық | NBC | 2004 | 3
Animal Kidding | Animal Planet | 2003 | 16
Balls of Steel | Channel 4 | 2005 | 19
Beadle's About | ITV | 1986–1996 | 94
Boiling Points | MTV | 2003–2005 |
Breaking Up with Shannen Doherty | Oxygen | 2006 | 14
Burned | MTV | 2003 | 30
Buzzkill | MTV | 1995 |
Candid Camera | ABC/NBC/CBS/PAX | 1948–1954, 1960–1967, 1987–1988, 1996–2004 | 1,000+
The Carbonaro Effect | truTV | 2014 | 27
Celebrity Undercover | MTV | | 20
Cheaters | | |
Crossballs: The Debate Show | Comedy Central | |
Da Ali G Show | Channel 4 | |
Damage Control | MTV | 2005 | 16
Dirty Sexy Funny: Olivia Lee | Comedy Central UK | | 8
Faking the Video | MTV | 2004 | 7
Fire Me Please | CBS | 2005 | 4
Fool Britannia | ITV | 2012 |
Fool Canada | CBC | 2015 |
Freak Out | Freeform | 2014–2015 |
Funny Business | | |
Girls Behaving Badly | Oxygen | 2002–2007 | 72
Guys Behaving Badly | Oxygen | 2005 | 5
Hi Jinks | NIK | 2005 |
Hidden Howie: The Private Life of a Public Nuisance | BRAVO | 2005 | 6
Impractical Jokers | truTV | 2011– | 143
Infarto | Azteca América | 2005 |
Instant Recall | GSN | 2010 | 8
Invasion of the Hidden Cameras (When Hidden Cameras Attack) | FOX | | 12
I'm Spazticus | Channel 4 | 2012– | 10
Jamie Kennedy Experiment | WB | 2003 |
Just for Laughs Gags | | 2000 | 3,000+
Just Kidding | | 2012 |
Kids Behaving Badly | Oxygen | 2005 | 10
Laugh Out Loud | M Net | |
Meet the Marks | FOX | 2002 | 7
MotorMouth | VH1 | |
My Big Fat Obnoxious Boss | | |
My Big Fat Obnoxious Fiancé | | |
Naked Camera | RTÉ Two | 2005–2007 | 18
Oblivious | | |
People Traps | Animal Planet | 2002 | 1
Peter Jacobsen Plugged In | | |
Punk'd | MTV | 2003–2007, 2012 | 6
PrankStars | Disney Channel | 2011–2016 | 6
Que Locura | Venevisión | 2001 |
Rank the Prank | CBBC | 2016 |
ROOM 401 | MTV | 2007 |
The Real Wedding Crashers | NBC | 2007 | 6
Really Naked Truth | Playboy | | 22
Red Handed | UPN | 1999 |
Red Light Districts | Outdoor Life Network | 2003–2004 | 14
Scare Tactics | Syfy | 2003 |
Show Me the Funny | FOX | 1998 | 155
Skunked TV | NBC | 2004 | 13
Sledgehammer | VH1 | 2001 | 5
Spy TV | NBC | 2001 | 27
Taxicab Confessions | HBO | 1995 |
That's Funny | | 2004 | 80
Totally Hidden Extreme Magic | NBC | |
Totally Busted | PlayboyTV | 2003 |
Totally Hidden Video | FOX | 1989 |
Tourist Traps | | 2001 | 6
Trapped in TV Guide | TVG | 2006 |
Trigger Happy TV | UK 2000/US 2003 | 13
TV's Bloopers and Practical Jokes | | |
Ultimate Revenge | TNN/SPIKE | 2001 | 26
Videomatch | Telefé (Argentina) | 1991–2004 |
What Would You Do? | ABC | since 2009 |
World Shut Your Mouth | BBC | 2005 | 7
Walk the Prank | Disney XD | 2016 |
Wow Mali/Wow Mali Pa Rin! | TV5 | since 1996 |
You're On! | Nickelodeon | 1998 |
You've Got a Friend (My New Best Friend) | MTV | 2004 | 8

Оңтүстік Корея

Оңтүстік Кореяда жасырын камералар (корей тілінде Molka деп қысқартылады) 2010 жылдары кеңінен тарап, жасырын түрде түсірілген суреттер мен бейнелердің таралуына жағдай жасады. "Молка" термині нақты камераларды да, сондай-ақ онлайн-таратқан материалдарды да білдіруі мүмкін.

Ұлыбритания

Жасырын камераларды пайдалану, егер заңды жолмен және заңды мақсаттарда қолданылса, Ұлыбритания заңнамасына сәйкес рұқсат етіледі. Жеке тұлғалар өз үйлерінде, жұмыс орнында қызметкерлерді бақылау үшін, тұрғын үй немесе коммерциялық мүліктердің сыртында қауіпсіздік мақсатында және қауіпсіздік жағдайларында қажет болған кезде жасырын бақылауды пайдалана алады. Деректерді қорғау және Адам құқықтары актілеріндегі бірқатар заңдар жасырын камераларды пайдалануға әсер етуі мүмкін. Кез келген жасырын бақылау кезінде түсірілген материалдар тек олар түсірілген мақсатта ғана қолданылуы керек, ол заңды қауіпсіздік себебі болуы тиіс. Түсірілген материалдардың иесі оларды пайдалануға жауапты және оларды тек қажетті уақытқа дейін сақтауы керек. Заң бойынша қажеттілік туған жағдайда ғана үшінші тараптарға материалдарды беруге рұқсат етіледі. Ұлыбритания заңнамасына сәйкес, жеке адамдардың жеке өміріне қатысты құпиялылығы күтілетін жерлерде, мысалы, дәретханаларда, киім ауыстыратын бөлмелерде және жарақтар сақтау бөлмелерінде жасырын камераларды орналастыру заңсыз. Сондай-ақ, жасырын камераларды біреудің үйіне немесе меншігіне орналастыру да заңсыз.

Америка Құрама Штаттары

Құрама Штаттарда жасырын камералар мен бала күтімі камераларын сатып алу, иелену және пайдалану барлық 50 штатта көбінесе заңды деп есептеледі. Дегенмен, АҚШ Кодексінің 18-тарауы, 119-бөлімі, 2512-тармағы жасырын жазба құрылғысы сияқты "жасырын жолмен" ауызша сөйлесуді тыңдауға тыйым салады, сондықтан көптеген жасырын бейнекамералар аудио жазба мүмкіндігімен шығарылмайды. Бұған қоса, 13 штатта бала күтушінің жазбаша немесе тікелей келісімінсіз аудио жазу жасау заңсыз. Осыған қарамастан, Құрама Штаттарда әлі де аудио жазу мүмкіндігі бар кейбір жасырын камералар сатылады, бірақ оларды пайдалану заңсыз және олардың жазбаларын заңды түрде дәлел ретінде пайдалануға болмайды.