Кіріспе
Пуэрто-Риколық бейсболшы (1972 жылы туған)
Карлос Хуан Дельгадо Эрнандес (25 маусым 1972 жылы туған) – Пуэрто-Риконың бұрынғы кәсіби бейсболшысы және жаттықтырушысы. Ол 1993 жылдан 2009 жылға дейін Басты Лига бейсболында, негізінен бірінші базада ойнады. Ең танымал Торонто Блю Джейс командасының мүшесі болды, ол 1993 жылғы Әлем сериясінде жеңіске жеткен команданың құрамында болды, 2000 жылы Америка Лигасының (AL) Хэнк Аарон сыйлығын жеңіп алды және 2003 жылы AL RBI бойынша көшбасшы атанды. Ол екі рет AL All-Star ойыншысы және үш рет Silver Slugger Award жүлдесінің иегері болды. Дельгадо Басты Лига бейсболында Пуэрто-Риколық ойыншының 473 хоум-ран соғу бойынша карьералық рекордын ұстап тұр. Ол тарихында үздіксіз он маусым бойы 30 хоум-ран соққан алты ойыншының бірі және төртінші ойыншы. Торонто Блю Джейс командасында өткізген он екі жылында Дельгадо көптеген командалық рекордтарды орнатты, оның ішінде хоум-ран (336), RBI (1,058), базаға шығу (827), соққы пайызы (.556), базада болу және соққы көрсеткіші (.949), ұпай (889), жалпы база (2,786), екі базалық соққы (343), ұпай жасау (1,077), қосымша базалық соққы (690), базада болу уақыты (2,362), соққы алу (122), қасақана базаға шығу (128) және хоум-ранға шайқас саны (14.9). Дельгадо сонымен қатар Флорида Марлинс және Нью-Йорк Метс командаларында ойнады. 2006 жылы ол беделді Роберто Клементе сыйлығының иегері атанды. 2015 жылдың 4 ақпанында Дельгадо Канада Бейсбол Даңқы залына сайланды.
Ерте өмір
Дельгадо Пуэрто-Риконың Агуадилла қаласында Карлос "Као" Дельгадо мен Кармен Дигна Эрнандестің отбасында дүниеге келді. Ол Агуадилланың Эль-Прадо ауданында өсті. Ол үш бауырымен бірге бастауыш мектепке барды. Сол маусымда ол USA Today кіші лигасының жыл ойыншысы атанды. 1993 жылғы маусымға дейін ол Baseball America бойынша кіші лигалардың 4-ші перспективалы ойыншысы деп танылды және Double-A Knoxville Smokies командасына көтерілді. 1993 жылдың 1 қазанында ол өзінің үлкен лигасындағы дебютін жасады, алғашқы ойын кезегінде таяқ соққысымен жүрді. 1993 жылғы плей-оффта ол ойнамаса да, «Көк жаяулар» әлем сериясін жеңіп алды, оған әлем сериясінің жүзігі сыйланды. Бастапқыда қақпашы болған Дельгадо 1994 және 1995 жылдары «Көк жаяулар» үшін сол жақта ойнады, содан кейін бірінші базаға ауысты, онда ол үлкен лигадағы ең өнімді соққы берушілердің бірі болды. 1997 жылдан бастап, ол қатарынан он маусым бойы кем дегенде 30 хоум-ран соқты. 2003 жылғы маусымда Дельгадо 42 хоум-ран соғып, 145 RBI көрсеткішімен лига көшбасшысы болды, сонымен қатар .302-ге дейін шабуылдады; ол AL MVP сыйлығы үшін Алекс Родригеске екінші орынды иеленді. 2003 жылдың 30 қыркүйегінде және 2004 жылдың 7 қыркүйегінде ол AL аптасының үздік ойыншысы атанды. 2004 жылғы маусымнан кейін Дельгадо бос агентке айналды және оны Балтимор Ориолс, Флорида Марлинс, Нью-Йорк Метс, Сиэтл Маринерс және Техас Рейнджерс командалары қуып жетеді. «Көк жаяулар» оны қайтадан шарттыққа алуға қызығушылық танытпады, себебі жалақы төлеуге шектеулер болды.
Флорида Марлинс
2005 жылғы 25 қаңтарда Дельгадо «Марлинс» клубымен келісімшартқа отырды. Бұл келісімшарт төрт жылға шамамен 52 миллион долларлық құнмен бағаланды. Ол Ұлттық лигаға сәтті бейімделді, 2005 жылы .301 соққы орташасы, .399 базаға шығу көрсеткіші, 33 хоум-ран және 115 RBI көрсетті. Сонымен қатар, ол бірінші база ойыншылары арасындағы қателіктер саны бойынша көшбасшылықты 14 қателікпен бөлісті. 2005 жылғы маусымнан кейін «Марлинс» клубы жалақыны қысқарту шараларын жүзеге асырды. «Нарықты түзету» барысында олар жоғары жалақы алатын ойыншыларының бір бөлігімен қоштасты. 2005 жылғы 23 қарашада «Марлинс» клубы Дельгадоны және 7 миллион долларды «Нью-Йорк Метс» клубына Майк Джейкобс, Юсмейро Петит және Грант Псомаспен айырбастады.
2006 жылғы маусым
Дельгадо Mets командасы үшін қорқынышты «тазалаушы» ретінде өте жақсы өнер көрсетті, 2006 жылы 38 хоум-ран соғып, 114 ұпай (RBI) әкелді. Дельгадо, отандасы пуэрторикалық Карлос Белтран мен жұлдызды үшінші базалық Дэвид Райт арасында ойнағанда, Mets 2006 жылы Ұлттық лигада ең жақсы нәтиже көрсетті, бірақ Ұлттық лига чемпионатының финалында Сент-Луис Кардиналдарына 4:3 есебімен жеңіліп қалды. Маусым соңында 407 хоум-ран соққан Дельгадо, мансаптық хоум-рандар тізімінде 41-орынды Дьюк Снайдермен бөлісті. 2006 жылға дейін Дельгадо лигааралық ойындарда 131 RBI көрсетіп, барлық уақыттағы көшбасшы атанды, ал хоум-рандар саны бойынша 43 соғып, екінші орынды иеленді.
2007 жылғы маусым
Карлос Дельгадо 2007 жылғы маусымның басында қиындықтарға тап болды, оның соққылау орташа көрсеткіші сәуір айында .200-ден төмен түсті, бірақ маусым өркендеген сайын оның көрсеткіштері жақсарды. 2007 жылғы 9 мамырда Сан-Франциско "Гиганттарына" қарсы өткен ойында ол МакКови Ковына хоум-ран соқты, AT&T паркінде үш рет суға түскен алғашқы келуші ойыншы атанды. Дельгадо маусымды Кал Рипкен-күллімен бірге 431 хоум-ран соғып, барлық уақыттағы карьералық хоум-ран тізімінде 37-орынды бөлісті.
2008 жылғы маусым
2008 жылы көктемгі жаттығулар барысында Дельгадоға жамбас буынының зақымдануы (импинджмент) диагнозы қойылды, бірақ «Метс» клубы оны активті құрамда қалдыруға шешім қабылдады. Өткен жылғыдай, Дельгадо маусымды наурыз айында .204 орташа көрсеткішпен және үш хоум-ранмен бастады, бірақ маусымға қарай көрсеткіштері жақсарды. Мамыр айында оның орташа көрсеткіші .235-ке дейін өсті, бес хоум-ран соқты. 2008 жылдың 15 маусымында Дельгадо пуэрторикалық ойыншылар арасында ең көп ұпай жинаған Хуан Гонсалес рекордты жаңартты. 27 маусымда «Нью-Йорк Янкис» командасына қарсы өткен лига аралық ойында Дельгадо 9 RBI (екі ұпайлық дабл, гранд-слем және үш ұпайлық хоум-ран) жинап, Дейв Кингменнің 8 ұпайлық клубтық рекордын бұзып, жаңа рекорд орнатты. Жұлдыздарға дейінгі соңғы ойында Дельгадо маусымдағы 17-ші хоум-ранын соқты. Маусым мен шілде аралығында оның орташа көрсеткіші жақсарып, .260-қа дейін көтерілді, 19 хоум-ран соқты. 23-31 шілде аралығында Дельгадо төрт хоум-ран соқты. 2008 жылдың 21 тамызында «Атланта Брейвс» командасына қарсы Дельгадо 5 соққыдан 5 соққы жасады (3 сингл, 3 RBI, дабл және 9-шы иннингте Омар Инфанте қолғабынан секіріп түскен Дэвид Райтқа жеңіс сыйлаған соққы). Ол соңғы 10 жылда алғаш рет мұндай көрсеткіштерге қол жеткізді. «Метс» үш ойынды жеңіп алды. 2008 жылдың 25 тамызында «Хьюстон Астрос» командасына қарсы Дельгадо екі 3 ұпайлық хоум-ран соқты, нәтижесінде «Метс» командасы серияның финалында 9:1 есебімен жеңіске жетті. 7 қыркүйекте ол маусымда 65 ойындық кезеңде кем дегенде 65 RBI жинаған үшінші «Метс» ойыншысы болды. 9 қыркүйекте Дельгадо «Метс» сапындағы маусымда ең көп хоум-ран соққан ойыншылар тізімінде Дейв Кингменнің 7 рекордын теңестірді. Дельгадо 2008 жылдың 21 қыркүйегінде «Атланта Брейвс» командасына қарсы карьерасындағы 2000-шы соққысын жасады. 31 қазанда «Метс» клубы Дельгадоның 12 миллион долларлық опциясын пайдаланды. Дельгадо 2008 жылғы Ұлттық лиганың ең құнды ойыншысы сыйлығы үшін дауыс беруде 9-шы орынды иеленді, одан жоғары Альберт Пухольс, Райан Ховард, Райан Браун, Мэнни Рамирес, Лэнс Беркман, КК Сабатия, Дэвид Райт және Брэд Лидж орналасты.
2009 жылғы маусым
Дельгадо 2009 жылғы 8 сәуірде «Сити Филд» стадионындағы «Пепси Порч» аймағына допты соғып шығарған алғашқы жоғары лига ойыншысы болды. Ол өзінің соңғы жоғары лига ойынын 2009 жылғы 10 мамырда «Питтсбург Пайретс» командасына қарсы өткізді. Сегіз күннен кейін, 18 мамырда «Метс» командасы Дельгадоның жамбасында сүйек өсіндісі және жыртылған лабрум анықталғанын, оған операция жасалуы қажет екенін хабарлады. «Метс» келесі күні операция сәтті аяқталғанын және Дельгадоның шамамен он аптаға жарыстан шығатынын, бұл оның 500-ші хоум-ран соғу мақсатына қол жеткізуін кешіктіретінін мәлімдеді. Алайда, ол 2009 жылы тағы ойнаған жоқ. Дельгадо 5 қарашада бос агент ретінде тіркелді. Дельгадо 2009 жылғы маусымда Пуэрто-Рико бейсбол лигасына (PRBL) оралды, алғашқы үш ойында .364 орташа көрсеткішпен және бір хоум-ран соқты.
2010 жылғы еркін агенттік
2010 жылдың ақпан айында Дельгадо тағы бір жамбас операциясын жасады, бұл жолы оң жамбасының лабрумын қайта жаңарту үшін; сондай-ақ, жамбас ойығына микрожарақат салу процедурасынан өтті. Дельгадоға негізгі лига клубтарынан (Метс және Флорида Марлинс сияқты) қызығушылық білдірілгеніне қарамастан, ол жамбасында ауырсыну сезінді және келесі маусымға жақсырақ дайындалу үшін екінші операция жасауды шешті. Оның агенті Дэвид Слоанның сөзінше, Дельгадо "уақыт кетсе де, ескі Карлос Дельгадо болып қалудың, қартайған Карлос Дельгадо болудан жақсырақ деп ойлады".
Паутукет Ред Сокс
2010 жылдың 7 тамызында «Бостон Ред Сокс» клубы Дельгадомен екінші лига келісімшартына қол қойды. Ол 9 және 15 тамыз аралығында «Pawtucket Red Sox» командасымен 5 ойын өткізіп, 13 соққыда 3 сингл соқты (.231, 0 HR, 2 RBI). Дельгадоның хирургиялық түрде жазылған жамбасының күйі нашарлағаннан кейін, осымен 2010 жылғы маусымы аяқталды.
Зейнеткерлік
2011 жылдың 13 сәуірінде Дельгадо Сан-Хуан қаласында, Пуэрто-Рикода, 17 жылдық үлкен бейсбол мансабынан кейін кәсіби бейсболдан зейнеткерлікке шыққандығын ресми түрде жариялады. 2012 жылдың 7 желтоқсанында Торонто "Көк жаяулары" клубы Дельгадоның клубтың "Үздіктер қатарына" енгізілген 10-шы адам болатынын жариялады. Салтанатты шара 2013 жылдың 21 шілдесінде Торонтодағы Роджерс орталығында өтті. Дельгадо сондай-ақ сол күнгі ойынның салтанатты алғашқы допты лақтырды, онда Торонто "Көк жаяулары" "Тампа Бей Рейс" командасымен ойнады.
Мансап статистикасы
17 маусымдық 2035 ойында Дельгадо .280 (7283-тен 2038) соққы орташасын, 1241 ұпай, 483 қос, 18 үштік, 473 хоум-ран, 1512 ұпай (RBI), 1109 базаға шығу, .383 базаға шығу көрсеткіші және .546 соққылау көрсеткішімен көрсетті. Ол мансабын .992 пайыздық қорғаныс көрсеткішімен, көбінесе бірінші базада ойнап аяқтады. Плей-оффтың он ойынында ол .351 (37-ден 13) соққы орташасын, сегіз ұпай, үш қос, төрт хоум-ран, 11 RBI және алты базаға шығумен аяқтады.
Зейнетақыдан кейінгі еңбек жолы
Дельгадо зейнетке шыққаннан кейін бейсболға тікелей қатысты мәселелерде жұмысын жалғастырды. 2013 жылдың ақпан айында ол Пуэрто-Риконың толық уақытты спортшыларын дамыту кеңесінің жаңа мүшесі болып тағайындалды. Бұл агенттік Пуэрто-Риконың Спорт және Сауықтыру департаментінің басқаруында. Сондай-ақ, 2013 жылдың наурыз айында ол 2013 жылғы Бейсбол әлем чемпионатында аралды ұсынған Пуэрто-Рико ұлттық бейсбол құрамасының соққылау жаттықтырушысы болды. Команда турнирде екінші орын алды. Дельгадо 2017 жылғы Бейсбол әлем чемпионатында да Пуэрто-Рико командасының соққылау жаттықтырушысы қызметін атқарды. 2015 жылы Бейсбол Даңқы залына үміткер ретінде алғашқы және жалғыз рет қатысқан сайлауда Дельгадо дауыстардың 3,8% ғана алды, ал болашақ сайлауларға қалу үшін кемінде 5% қажет болды. Сол жылы ол Канаданың Бейсбол Даңқы залына сайланды.
Жеке өмір
Дельгадо Пуэрто-Рикодағы туған қаласы Агуадиллада тұрады. Ол Бецаида Гарсияға үйленген, ол да Агуадилла қаласынан.
Әлеуметтік белсенділік
Өзінің құрмет тұтатын Роберто Клементе сияқты, Дельгадо да белгілі бір бейбітшілік жақтасы және саяси нанымдарын жасырмайды. 2003 жылы бомбалау тоқтағанға дейін, Дельгадо АҚШ Қорғаныс министрлігінің Пуэрто-Рикодағы Викес аралын бомбалау оқу полигоны ретінде пайдалануына белсенді түрде қарсылық көрсетті. Ол сондай-ақ Ирактың оккупациясына да қарсы болды. 2004 жылғы маусымда Дельгадо соғысқа қарсы наразылығын білдіріп, "God Bless America" әні орындалған кезде жетінші иннингте тыныш түрде дугоутта отырып алды. Дельгадо өз нанымдарын көпке жарияламайды, тіпті оның командаластары оның көзқарастары туралы 2004 жылдың шілдесінде "Toronto Star" газетінде жарияланғанға дейін білмеді. Дельгадоның сөзінше: "11 қыркүйекте болған оқиға қатты қайғылы. Ауғанстан мен Иракта болған жағдайлар да өте ауыр, мен соғыста туыстарын мен жақындарын жоғалтқан отбасыларға шын жүректен аза қайырамын. Бірақ менің ойымша, бұл – ең орынсыз соғыс". Бұл жаңалық кең медиада талқыланды, әсіресе Нью-Йоркте, 2004 жылдың 21 шілдесінде күткендей, "Yankee Stadium"-дағы ойын кезінде Дельгадоға "Yankee" жанкүйерлері наразылық білдірді. Дельгадо "God Bless America" әнінің орындалуын өзі келіспейтін соғыспен байланыстырғанын түсіндірді. "New York Times" газетіне берген сұхбатында Дельгадо осыған сенетінін айтты және "Адам өз нанымы үшін тұруы керек", - деді. Бұл сыйлық бейсболдағы гуманизм мен спорттық рухты ең жақсы көрсететін ойыншыға беріледі және 1973 жылы құрметті бейсболшы Роберто Клементе атымен аталады. 2008 жылғы Пуэрто-Рико бейсбол лигасының маусымы алдында Дельгадо "Indios de Mayagüez" командасына экономикалық көмек көрсету жобасына қатысты.