Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қабырғалары тең төртбұрыш
Quadrilateral with sides of equal length
Лозанга (LOZinj; символ: ), көбінесе алмаз деп аталады, ромбтың бір түрі. Лозанганың анықтамасы қатаң түрде бекітілмеген, және бұл сөз кейде ромбтың синонимі ретінде қолданылады. Дегенмен, көбінесе лозанга – екі сүйір және екі доғал бұрышты, әсіресе 45° сүйір бұрышты жұқа ромбты білдіреді. Лозанга пішіні жиі паркеттеуде (n – 4-тен жоғары бүтін сан болғанда 360°/n сүйір бұрыштармен, себебі оларды математикада тезеллация деп аталатын плиткалау процесінің нәтижесінде, әр түрлі геометриялық өрнектермен жабуға болатын, қайта қолданылатын бірдей пішін мен өлшемдегі плиткалар жиынтығын құруға болады) және керамика, күміс заттар мен тоқыма өнімдерін безендіру үшін қолданылады. Ол сондай-ақ геральдикада және ойын карталарында да кездеседі.
A lozenge ('/l//ɒ//z//ɪ//n//dʒ/ LOZinj; symbol: ), often referred to as a diamond, is a form of rhombus. The definition of lozenge is not strictly fixed, and the word is sometimes used simply as a synonym for rhombus. Most often, though, lozenge refers to a thin rhombus—a rhombus with two acute and two obtuse angles, especially one with acute angles of 45°. The lozenge shape is often used in parquetry (with acute angles that are 360°/n with n being an integer higher than 4, because they can be used to form a set of tiles of the same shape and size, reusable to cover the plane in various geometric patterns as the result of a tiling process called tessellation in mathematics) and as decoration on ceramics, silverware and textiles. It also features in heraldry and playing cards.
Символизм
Лозанга мотиві Шығыс Еуропадағы неолит және палеолит дәуірлерінен бастау алады және егілген дала мен әйелдердің өнімділігін көрсетеді. Ежелгі лозанга үлгісі көбінесе алмаз тәрізді күмбездер архитектурасында, славян халықтарының дәстүрлі киімдерінде және дәстүрлі украин кестелерінде кездеседі. Лозанга үлгісі кельт өнерінде, Осман империясының өнерінде және ежелгі Фригия өнерінде де кеңінен таралған. Бербер кілемдерінде лозанга символы әйелдердің маңызды белгісінің бірі болып табылады. Алжирдегі Аурес таулары мен Кабилия аймағындағы бербер әшекейлері де әйелдердің өнімділігін білдіретін белгі ретінде осы үлгіні пайдаланады. 1658 жылы ағылшын философы сэр Томас Браун "Кирдің бағы" атты еңбегін жариялады, оның қосымша тақырыбы "Квинкунциал лозангасы" немесе "Ежелгілердің желілік егістіктері" болды. Онда ол өнер, табиғат және ғаламның мистикалық байланысын квинкункс үлгісі арқылы түсіндірді. Сондай-ақ, ол ежелгі егістіктер лозанга үлгісімен салынғанын айтты. Лозангалар ежелгі классикалық элементтер жүйелерінде, амулеттерде және діни символизмде символ ретінде қолданылады. Қағаз ойындарында алмаз нысанының символы – лозанга.
The lozenge motif dates from the Neolithic and Paleolithic period in Eastern Europe and represents a sown field and female fertility. The ancient lozenge pattern often shows up in Diamond vault architecture, in traditional dress patterns of Slavic peoples, and in traditional Ukrainian embroidery. The lozenge pattern also appears extensively in Celtic art, art from the Ottoman Empire, and ancient Phrygian art. The lozenge symbolism is one of the main symbols for women in Berber carpets. Common Berber jewelry from the Aurès Mountains or Kabylie in Algeria also uses this pattern as a female fertility sign. In 1658, the English philosopher Sir Thomas Browne published The Garden of Cyrus, subtitled The Quincunciall Lozenge, or Network Plantations of the Ancients, in which he outlined the mystical interconnection of art, nature and the universe via the quincunx pattern. He also suggested therein that ancient plantations were laid out in a lozenge pattern. Lozenges appear as symbols in ancient classic element systems, in amulets, and in religious symbolism. In playing cards, the symbol for the suit of diamonds is a lozenge.
Калькулятор
Құралдарда, әсіресе калькуляторларда, ромб жиынтық қосындысы түймесін белгілеу үшін қолданылады. Ол ISO 7000 стандартында ISO 7000 0650 ("Subtotal") символы ретінде бекітілген. Сол сияқты, BCDIC таңбалар жиынтығының құрамындағы төртбұрышты ромб (⌑) 1960 жылдары банктердегі есептеу машиналарының тізімдерінде екінші деңгейдегі қосындыларды көрсету үшін жиі қолданылған.
On equipment, especially calculators, the lozenge is used to mark the subtotal key. It is standardized in ISO 7000 as symbol ISO 7000 0650 ("Subtotal"). In a similar fashion, the square lozenge (⌑), part of the BCDIC character set, was often used on tabulation listings to indicate second level totals in banking installations in the 1960s.
Есептеу
APL бағдарламалау тілі мәлімдемелерді бөлу үшін алмаз деп аталатын ромбты пайдаланады.
The APL programming language uses the lozenge, called diamond, as statement separator.
Камуфляж
Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде немістер лозангалық камуфляж (немісше: Lozenge Tarnung) жасады. Бұл маскировка төрт немесе бес түсті көпбұрыштардан тұрды. Үлгілер қайталану кезінде көбінесе дұрыс емес төрт, бес және алты жақты көпбұрыштарды қолданды, бірақ кейбіреулерінде ромб немесе алтыбұрыштар да кездесті. Мұндай өрнекті бояу өте көп уақыт алғандықтан және бояу ұшақтың салмағын арттырғандықтан, өрнек матаға басылды. Осылай алдын ала басылған мата 1916 жылдан соғыс аяқталғанға дейін түрлі формада және түсте пайдаланылды.
During the First World War, the Germans developed lozenge camouflage (German: Lozenge Tarnung). This camouflage was made up of colored polygons of four or five colors. The repeating patterns often used irregular four , five and six sided polygons, but some contained regular rhombi or hexagons. Because painting such a pattern was very time consuming, and the paint added considerably to the weight of the aircraft, the pattern was printed on fabric. This pre printed fabric was used from 1916 until the end of the war, in various forms and colours.
Тулар мен эмблемалар
Бірнеше жалауда ромбтар кездеседі, оның ішінде Бразилияның жалауында ортасында сары ромб бар. Баварияның бір ресми туы толығымен көк және ақ ромбтардан құралған. Бірнеше эмблемада ромбтар бейнеленген, соның ішінде Үндістанның жиырма сегіз штатының бірі – Уттаракхандтың эмблемасы.
Several flags feature lozenges, including the Flag of Brazil, which contains a yellow lozenge at the center. One official flag of Bavaria is entirely made of blue and white lozenges. Several emblems feature lozenges, including the Emblem of Uttarakhand, one of the twenty eight states of India.
Геральдика
Геральдикадағы лозанга – бұл алмаз тәрізді бейне, көбінесе биіктігінен әлдеқайда тар болады. Маскл – ішкі жағы бос лозанга, яғни ортасында алмаз пішіндес тесігі бар лозанга, ал сирек кездесетін рюстр – дөңгелек тесігі бар лозанга. Лозангалармен жабылған фон lozengy деп сипатталады; масклдармен жабылған фон masculy деп аталады.
The lozenge in heraldry is a diamond shaped charge, usually somewhat narrower than it is tall. A mascle is a voided lozenge—that is, a lozenge with a lozenge shaped hole in the middle—and the rarer rustre is a lozenge containing a circular hole. A field covered in a pattern of lozenges is described as lozengy; a similar field of mascles is masculy.
Математика
Аксиомалық жиын теориясында, ромб алмаз принципі деп белгілі принциптер жиынтығын көрсетеді.
In axiomatic set theory, the lozenge refers to the principles known collectively as the diamond principle.
Медицина
Жөтелге арналған таблеткалар бастапқы пішініне байланысты "пальцетка" деп аталатын болды. Оксфорд ағылшын сөздігінде бұл мағынадағы алғашқы қолданылуы 1530 жылға дейін жетеді. Финляндияда пальцетка салмиакпен байланысты, "Аптекин Салмиакки" арқылы. Сондықтан пальцетканы көбінесе "сальмиаккикувио" – "салмиак пішіні" деп атайды. Бұл өрнек тіпті қант кондыты пальцетка пішінде болмаса да қолданылады.
Cough tablets have taken the name lozenge, based on their original shape. According to the Oxford English Dictionary the first use of this sense was in 1530. In Finland, the lozenge is associated with salmiak, through Apteekin Salmiakki. Thus, the lozenge is commonly called salmiakkikuvio "salmiak shape". The pattern is often used even if the candy is not actually lozenge shaped.
Финляндия
Финляндия әскери шендерінде ромб пішіндес белгі офицерлік курсанттардың (бір ромб) және офицерлік үміткерлердің (екі ромб) таңбаларында қолданылады.
In Finnish military ranks, the lozenge is found in the insignia of conscript officer students (one lozenge) and conscript officer candidates (two lozenges).
Америка Құрама Штаттары
10 АҚШ Кодексінің 773-бабын іске асыру үшін Әскери-теңіз күштерінің хатшысы құрметті түрде зейнеткерлікке шығарылған офицерлер мен қатардағы әскери қызметшілерден толығымен құралған, немесе тиісінше ұйымдастырылған кадет корпусының инструкторлары мен мүшелері киюге арналған ерекше белгіні белгіледі. "Бұл белгі кез келген матадан жасалған, ұзындығы 3 1/2 дюйм, ені 2 дюйм болатын ромб пішіндес болады. Көк, жасыл немесе хаки түсті киімге ақ белгі, ал ақ киімге көк белгі тағылады." "Бұл белгі барлық сыртқы киімге оң жақ жеңде, иықтың тігісінде, ромбтың жоғарғы ұшы иық тігісінен 1/4 дюйм төмен орналастырылады." Ромб пішіндес белгі Армияда, Теңіз корпусында және Әуе күштерінде олардың аға сержанттарының таңбаларында қолданылады. Сондай-ақ ол Армия ROTC, Армия және Теңіз жаяу әскерлерінің Жас ROTC бағдарламаларында және Азаматтық әуе патрулінде кадет офицерлерінің шені ретінде қолданылады, бұл шендер әскери жалақы деңгейлеріне O 4-тен O 6-ға дейін сәйкес келеді (Кадет майоры, Кадет подполковнигі және Кадет полковнигі).
To implement 10 U. S. C 773, the Secretary of the Navy has prescribed the following distinctive mark for wear by members of military societies which are composed entirely of honorably discharged officers and enlisted personnel, or by the instructors and members of duly organized cadet corps. "The distinctive mark will be a diamond, 3 1/2 inches long by 2 inches wide, of any cloth material. A white distinctive mark will be worn on blue, green, or khaki clothing; and a blue distinctive mark will be worn on white clothing." "The distinctive mark will be worn on all outer clothing on the right sleeve, at the point of the shoulder, the upper tip of the diamond to be 1/4 inch below the shoulder seam." The lozenge is used in the Army, Marine Corps, and Air Force on the insignia of their respective first sergeants. It is also used in the cadet programs of Army ROTC, Army and Marine Corps Junior ROTC, and the Civil Air Patrol as rank insignia of cadet officers corresponding to the military pay grades of O 4 to O 6 (Cadet Major, Cadet Lieutenant Colonel, and Cadet Colonel).
Модальдық логика
Модальдық логикада ромб "мүмкіндік" дегенді білдіреді. Мысалы, өрнегі тура екені мүмкін екенін көрсетеді.
In modal logic, the lozenge expresses that there is "possibility". For example, the expression expresses that it is possible that is true.
Жол белгілері
Лозанга (техникалық тұрғыдан маска) АҚШ және Канададағы қоғамдық жолдарда белгілі бір мақсаттағы жолақты көрсету үшін қолданылуы мүмкін. Жолға әдетте бір-бірінен тең аралықта лозанга бояу салынады, ал жолақты пайдалану шектеулерін көрсететін белгілер орнатылады. Бұл белгілеу көбінесе артық көліктік құралдарға немесе автобустарға арналған жолақтарды көрсету үшін қолданылады, олармен бірге "◊ HOV LANE" немесе "◊ BUS LANE" деген жазулар және көлік құралының талаптарға сай болу шарттары көрсетіледі. 2006 жылдың 17 қаңтарына дейін лозангалар велосипед жолақтарын белгілеу үшін де қолданылған, көбінесе велосипед белгісімен бірге. Жапония мен Оңтүстік Кореяда жолға ақ бояумен салынған лозанга жақын жерде бақыланбайтын жаяу өткелдің бар екенін көрсетеді. Сол сияқты, Жаңа Зеландияда да жаяу өткелді көрсету үшін жолға ақ бояумен салынған лозанга қойылуы мүмкін. Ұлыбританияда лозангалар трамвай табельдерінде қолданылады. Мысалы, жылдамдық шегі ақ фонда қара лозанга түрінде көрсетіледі, онда жылдамдық шегі сағатына километрмен көрсетілген. Еуропаның көптеген аймақтарында, егер басқаша көрсетілмесе, оң жақтан келетін көліктер барлық қиылыстарда басымдыққа ие. Сары лозанга (әдетте маңызды бағыттарда) бұл ереженің ағымдағы бағытқа қолданылмайтынын көрсету үшін қолданылады. Су жолдарындағы қауіпті аймақтарды көрсету үшін ішкі қуыс лозанга қолданылады. Лозанганың ішіне төрт бөлікке бөлетін крест салынып, шектеулі аймақ белгіленеді.
The lozenge (technically a mascle) can be used on public roadways in the United States and Canada to mark a specific lane for a particular use. The lane will usually be painted with a lozenge at a regular interval, and signage will be installed to indicate the restrictions on using the lane. This marking is most often used to denote high occupancy vehicle lanes or bus lanes, with accompanying signage reading "◊ HOV LANE" or "◊ BUS LANE" and giving the requirements for a vehicle to be accepted. Prior to 17 January 2006, lozenges could also be used to mark bicycle only lanes, often in conjunction with a bicycle icon. In Japan and South Korea, a lozenge marked in white paint on the road indicates an upcoming uncontrolled pedestrian crossing. Similarly, in New Zealand a lozenge marked in white paint on the road may be placed to indicate an upcoming pedestrian crossing. In the United Kingdom, lozenges are used on tramway signs. For instance, speed limits are shown as a black lozenge on a white background, containing the speed limit in kilometres per hour. In many parts of Europe, traffic from the right has right of way at all junctions, unless otherwise stipulated. A yellow lozenge is used (typically on major routes) to indicate that the rule does not apply to the current route. A hollow lozenge is also used in the signage of waterways to identify a hazard. A cross is placed in the lozenge, dividing it in four, to mark a restricted area.