Кіріспе

VII ғасырдағы франк епискобы және католик әулиесі

Арнульф Метцтік (582 – 645) – Метц қаласының франк епискобы және Аустразия Меровинг сарайының кеңесшісі. Кейін ол Ремиремонт аббаттығына зейнетке шықты. Француз тілінде оны Арноль немесе Арнольф деп те атайды. Ағылшын тілінде Арнольд деп белгілі.

Шежіресі

657 жылы шамамен жазылған «Вита Санкти Арнульфи» кітабында, қасиеттінің қайтыс болғаннан кейін жазылған, ол франк тектес, «жеткілікті жоғары және асыл тектен, сондай-ақ дүниелік иеліктерінде өте бай» болғандығы айтылады. 10 және 11 ғасырлардағы «Genealogiae Breves Regum Francorum» сияқты мәтіндер көбінесе Арнольдты Арнульфтің әкесі деп көрсетеді, бірақ бұл қиял деп есептеледі. Ортағасырлық франк тарихшылары Патрик Гирри және Ричард Гербердинг, заманауи жазбалардың жетіспеуі Арнульфтің шежіресін анықтауды мүмкінсіз ететінін атап көрсетеді. Арнульф Мецтік дәстүрлі түрде Шарль I-нің және Каролингтер әулетінің ең ерте атасы саналады. Бұл сенім Арнульфтің өлімінен кейін жазылған екі дереккөзден бастау алады. Пауль Диаконның «Liber de episcopis Mettensibus» (шамамен 784 жыл) Арнульфті Шарльдің үшінші арғы атасы ретінде көрсетеді, ал «Annales Mettenses Priores» (805 жыл) оны тек «жақын туыс» деп сипаттайды. Бұл екі мәлімет өзара қайшы болғандықтан және Арнульфтің қайтысынан кейін бір ғасыр өткен соң жазылғандықтан, ғалымдар Арнульф пен Шарльдің арасындағы туыстық байланыстың Шарльдің өзі құрастырғандығы туралы кеңінен келіседі.

Өмір

Арнульф 582 жылы Лотарингиядағы Нанси маңындағы маңызды франк отбасында дүниеге келді. Отбасы Мозель және Меза өзендері арасындағы кең алқаптарға ие болды. Ол жасөспірім кезінде Аустразия королі Теодеберт II (595–612) Меровинг сарайына шақырылды, онда оны Прованстық Гондульф оқытты. Мецтің Хлодульф олардың үлкен ұлы болса, одан да маңыздысы – оның екінші ұлы Ансегизель, ол Пепин I-нің қызы Беггаға үйленді. Арнульф Герстальдық Пепиннің әкесі, Карл Мартельдің атасы және Карл Ұлының шөбересі болып табылады. Шамамен 611 жылы ол өзінің досы Ромарикпен бірге Лерен аббатханасына қажылыққа баруды жоспарлады. Арнульф патшаның үй иесі және сарай қызметкері ретінде қызметін жалғастырды. Өмірінің барысында ол діни өмірге қызығушылық танытты және 628 жылы Вогез тауларындағы өзінің иеліктеріндегі таулы жердегі усақ монастырьға шегініп, монах болды. Оның досы Ромарик, оның ата-анасын Брунильда өлтірген, 613 жылға дейін тауларға келген еді. Ромарик пен Аматус сонда Ремиремонт аббаттығын құрған болатын. 629 жылы Хлотахар қайтыс болғаннан кейін Арнульф Хабендумға жақын жерге қоныстанды және 643-647 жылдар аралығында қайтыс болды. Ол Ремиремонт қаласына жерленді.

От туралы аңыз

Арнульф епископтық қызметтен кеткен сәтте, патша сарайының жертөлелерінде өрт шығып, Мец қаласының бәріне таралу қаупі туды. Арнульф батылдықпен, қала тұрғындарымен бірге екенін сезініп, оттың алдына тұрып: "Егер Құдай мені жаққысы келсе, мен Оның құлымын", - деді. Одан кейін ол крест жасады, сол мезетте от дереу қайтты.

Бірлік құмырасының аңызы

642 жылдың шілде айында Мец қаласының тұрғындары бұрынғы епископтарының қабір қалдықтарын қайтарып алу үшін Ремиремонға барды. Олардың ішетін суы аз еді және жер бедері қиын болды. Еңбегімен шаршаған процессия Шампиньюльден кетер алдында, қауымның бірі, Дук Нотто: "Күшті шаفاعәтімен Бақытты Арнольд бізге қажеттінің бәрін жеткізеді" деп дұға етті. Сонымен бірге, бір құмыраның түбінде қалған шамалы сыра мөлшері көбейіп, паломниктердің шөлін басып, олар Метске келгенде келесі күні ішетін сыраға да ие болды. Осы себепті ол сыра қайнатушылардың қасиетті қамқоршысы ретінде белгілі.