Кіріспе

Құс түрі. Үлкен сары аяқты (Tringa melanoleuca) – Scolopacidae тұқымдасына жататын ірі жағалау құсы. Ол Канаданың орталық бөлігінде және Алясканың оңтүстігінде көбейеді, ал қыстау үшін Солтүстік Американың оңтүстігіне, Орталық Америкаға, Кариб аймағына және Оңтүстік Америкаға ұшып барады.

Таксономия

Үлкен сары аяқты 1789 жылы неміс натуралисі Иоганн Фридрих Гмелин Карл Линнейдің "Жаңа табиғат жүйесі" еңбегінің қайта қаралып, кеңейтілген нұсқасында ресми түрде сипаттады. Ол оны Scolopax туысына қосты және Scolopax melanoleuca деген екі атау берді. Гмелин өзінің сипаттамасын 1785 жылы ағылшын орнитологы Джон Латэм мен уэльстік натуралист Томас Пеннант сипаттаған Лабрадордың Шато шығанағында күзде тамақтанатын "тас шұбарқұйрық" туралы мәліметке негіздеді. Үлкен сары аяқты қазір 1758 жылы швед натуралисі Карл Линней өзінің "Жаңа табиғат жүйесі" кітабының оныншы басылымында енгізген Tringa туысына жатқызылған. Tringa атауы – 1603 жылы итальяндық натуралист Улисе Альдровандидің жасыл құмқұйрыққа берген нео-латынша атауы. Melanoleuca атауы ежелгі грек тіліндегі "сары" мағынасын білдіретін melas және "ақ" мағынасын білдіретін leucos сөздерінің қосындысы. Түр монотипті: ешқандай түршесі танылмайды. Оның дауысы кішкентай сары аяқтыларға қарағанда қатаңдау, күштірек және анық естіледі. Ұшқанда үш буынды сылдырқай шақырады, үшінші буыны төменгі ырғақты.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Олардың көбейетін жері – Канада мен Алясканың солтүстік тайға аймағындағы батпақтар мен саздақ жерлер. Олар Атлантика және Тынық мұхиттарының жағалауларына, Кариб аймағына және Оңтүстік Америкаға көшіп барады. Батыс Еуропаға кездейсоқ, өте сирек соғып келеді.

Тамақ және азықтандыру

Бұл құстар сайы суларда азықтанады, кейде суды қоздыру үшін өрімшелерін пайдаланады. Олар негізінен жәндіктер мен ұсақ балықтарды, сондай-ақ қыбыршақтылар, теңіз құрттарын, бақаларды, тұқымдар мен жидектерді жейді.