Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық философ (1916–2013)
British philosopher (1916–2013)
Питер Томас Гейч (29 наурыз 1916 – 21 желтоқсан 2013) – британдық философ, Лидс университетінің логика профессоры. Оның ғылыми қызығушылықтары философиялық логика, этика, философия тарихы, дін философиясы және сәйкестік теориясы салаларын қамтыды.
Peter Thomas Geach (29 March 1916 – 21 December 2013) was a British philosopher who was Professor of Logic at the University of Leeds. His areas of interest were philosophical logic, ethics, history of philosophy, philosophy of religion and the theory of identity.
Ерте өмір
Питер Гич 1916 жылғы 29 наурызда Лондондағы Челсиде дүниеге келді. Ол Джордж Хендер Гич пен оның әйелі Элеонора Фредерика Адольфинаның жалғыз ұлы болды. Оның әкесі Үндістан білім беру қызметінде қызмет етіп, кейін Лахорда философия профессоры, ал Пешавардағы мұғалімдер даярлау колледжінің директоры болып жұмыс істеді. Оның ата-анасының некесі бақытсыз болды және тез арада ажырасып кетті. Төрт жасқа дейін ол Кардиффте поляк иммигранттары болған анасының ата-анасымен бірге тұрды. Осыдан кейін ол қамқоршыға берілді (әкесі Ұлыбританияға оралғанға дейін) және анасымен және оның ата-анасымен байланысы үзілді. Ол Кардиффтегі Лландафф кафедралық мектебінде, содан кейін Клифтон колледжінде оқыды. Кембриджде Бертран Рассел мен Г. Э. Мурмен бірге оқыған әкесі оған логикадан бастап философияны үйретті. 1934 жылы Гич Оксфордтағы Баллиол колледжіне стипендия алып, 1938 жылы literae humaniores саласы бойынша үздік дипломмен бітірді.
Peter Geach was born in Chelsea, London, on 29 March 1916. He was the only son of George Hender Geach and his wife Eleonora Frederyka Adolfina née Sgonina. His father, who was employed in the Indian Educational Service, would go on to work as a professor of philosophy in Lahore and later as the principal of a teacher training college in Peshawar. His parents' marriage was unhappy and quickly broke up. Until the age of four, he lived with his maternal grandparents, who were Polish immigrants, in Cardiff. After this time he was placed in the care of a guardian (until his father returned to Britain) and contact with his mother and her parents ceased. He attended Llandaff Cathedral School in Cardiff and, later, Clifton College. His father, who had studied with Bertrand Russell and G. E. Moore at Cambridge, taught him philosophy starting with logic. In 1934 Geach won a scholarship to Balliol College, Oxford, graduating in 1938 with first class honours in literae humaniores.
Академиялық мансап
Гейх бір жыл (1938–39) өткізді. Дегенмен, Гейх өзі кейінірек Польшаның бос армиясына қосылуға әрекеттенгенін, бірақ сәтті болмағанын айтады. 1945 жылы соғыс аяқталғаннан кейін ол Кембридждегі зерттеулерін жалғастырды. 1951 жылы Гейх алғаш рет маңызды академиялық қызметке тағайындалды – Бирмингем университетінде көмекші лектор, кейіннен логика бойынша оқырман болды. 1966 жылы Гейх университеттің қазіргі мәдениет институтын құру туралы шешіміне наразылық білдіріп, қызметтен кетті. Өтінімінде ол "логикадан гөрі поп-артты бағалайтын" университетте қалуға ниеті жоқ екенін жазды. Сол жылы ол Лидс университетінің философия факультетіндегі логика профессоры болып тағайындалды. Әртүрлі уақыттарда Гейх Корнелл, Чикаго, Мичиган, Пенсильвания және Варшава университеттерінде қонақ профессор болып жұмыс істеді.
Geach spent a year (1938–39) Though Geach himself recounts that he did later try, unsuccessfully, to join the Free Polish Army. Following the end of the war in 1945, he undertook further research at Cambridge. In 1951, Geach was appointed to his first substantive academic post, as assistant lecturer at the University of Birmingham, going on to become Reader in Logic. In 1966 Geach resigned in protest at the University’s decision to create an Institute of Contemporary Culture. In his resignation letter he said he had no wish to stay at a university which "preferred Pop Art to Logic". In the same year he was appointed Professor of Logic in the Department of Philosophy at the University of Leeds. At various times Geach held visiting professorships at the universities of Cornell, Chicago, Michigan, Pennsylvania, and Warsaw.
Философиялық еңбектері
Оның ертедегі еңбектеріне «Ақыл-ой актілері» және «Анықтама және жалпылық» атты классикалық мәтіндер кіреді, соңғысы ортағасырлық болжам теорияларына қарсы негізінен қазіргі заманғы анықтама ұғымын қорғайды. Оның католик көзқарасы оның философиясының ажырамас бөлігі болды. Ол аналитикалық томизмнің негізін қалаушы болуы мүмкін (бірақ оның және Элизабет Анскомбтың еңбектері арқылы қазірге дейін жалғасып келе жатқан ой ағыны қырық жылдан кейін Джон Холдейн тарапынан осылай аталды), оның мақсаты томистік және аналитикалық тәсілдерді біріктіру. Геах Кембридж университетінде оқыған кезінде Людвиг Витгенштейннің шәкірті және ертедегі жақтасы болды. Геах адам баласының негізінен ұғымды жануарлар екенін, олардың әрқайсысы керемет жаратылған деген томистік ұстанымды қорғайды. Ол Дарвиннің адамзат үшін ақылдылықтың маңызсыздығы туралы пікірін «жалған сөздер, күлкілі немесе өкінішті» деп бағалады. Ол жануарлардың тілдік қабілетін «заттармен немесе іс-әрекеттермен қол белгілерін байланыстыру» деп қарастырмады. Геах ақиқаттың прагматикалық және эпистемологиялық тұжырымдамаларын жоққа шығарып, Томас Аквин ұсынған сәйкестік теориясының нұсқасын жоғары бағалады. Оның пікірінше, шындықтың бастауы – Құдайдың Өзі, ол – шындықтың жоғары жаратушысы. Геахтың сөзіне қарағанда, Құдай – шындық. Олар тірі болғанда, ол В. В. Квин мен Артур Приорды өзінің одақтастары деп санайтын, себебі олар үш шындыққа сенеді: болмаған нәрселер жоқ; пікір дискурста айтылмастан-ақ болуы мүмкін; және терминнің мағынасы оның қолданылған пікірдің дұрыстығына байланысты емес. Ол «ұңғымадағы адам» (stuck potholer) атты белгілі этикалық мысалды ойлап тапқан делінеді.
His early work includes the classic texts Mental Acts and Reference and Generality, the latter defending an essentially modern conception of reference against medieval theories of supposition. His Catholic perspective was integral to his philosophy. He was perhaps the founder of analytical Thomism (though the current of thought running through his and Elizabeth Anscombe's work to the present day was only ostensibly so named forty years later by John Haldane), the aim of which is to synthesise Thomistic and analytic approaches. Geach was a student and an early follower of Ludwig Wittgenstein whilst at the University of Cambridge. Geach defends the Thomistic position that human beings are essentially rational animals, each one miraculously created. He dismissed Darwinistic attempts to regard reason as inessential to humanity, as "mere sophistry, laughable, or pitiable." He repudiated any capacity for language in animals as mere "association of manual signs with things or performances." Geach dismissed both pragmatic and epistemic conceptions of truth, commending a version of the correspondence theory proposed by Thomas Aquinas. He argues that there is one reality rooted in God himself, who is the ultimate truthmaker. God, according to Geach, is truth. While they lived, he saw W. V. Quine and Arthur Prior as his allies, in that they held three truths: that there are no non existent beings; that a proposition can occur in discourse without being there asserted; and that the sense of a term does not depend on the truth of the proposition in which it occurs. He is said to have invented the famous ethical example of the stuck potholer,
Құрметтер
1965 жылы Гич Британ академиясының мүшесі болып сайланды. 1979 жылы ол Балиол колледжінің құрметті мүшесі болып сайланды. 1999 жылы философиялық еңбегі үшін Ватиканның «Pro Ecclesia et Pontifice» паптық орденімен марапатталды.
Geach was elected a Fellow of the British Academy (FBA) in 1965. He was elected an honorary fellow of Balliol College in 1979. He was awarded the papal cross Pro Ecclesia et Pontifice by the Holy See in 1999 for his philosophical work.
Неке және балалар
Оның әйелі және кейде бірлескен жұмысында болған философ Элизабет Анскомб еді.
His wife and occasional collaborator was the philosopher Elizabeth Anscombe.
Белгілі қағаздар
Льюис, Гарри А., ред. (1991). Питер Гич: Философиялық кездесулер. Дордрехт.
Lewis, Harry A., ed. (1991). Peter Geach: Philosophical Encounters. Dordrecht.