Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сэр Эдвард Дайер (1543 жылдың қазаны – 1607 жылдың мамыры) – ағылшын сарайының қызметкері және ақыны.
English courtier and poet
the poet
Sir Edward Dyer (October 1543 – May 1607) was an English courtier and poet.
Өмір
Сэр Томас Дайердің ұлы, ол Сомерсет графтығының Гластонбери қаласындағы Шарфэм Паркте дүниеге келген. Энтони Вудтың сөзіне сүйенсек, ол Оксфорд университетінің Баллиол колледжінде немесе Бродгейтс Холлда (кейін Пемброк колледжі болып өзгерген) білім алған, сосын диплом алғаннан кейін оқуын аяқтаған. Біраз уақыт шетелде жүргеннен соң, ол Елизавета I патшайымның сарайына келді. Оның алғашқы демеушісі Лестер графы Роберт Дадли болды, ол оны патшайымның назарына түсу үшін сэр Кристофер Хаттонға қарсыласы ретінде ұсынуды ойлағандай көрінеді. Габриэль Харви оны сэр Филип Сиднимен бірге сарайдың көрнекті тұлғаларының бірі деп атады. Сидни өсиетімен кітаптарын Фулк Гревилл мен Дайерге теңдей бөліп қалдырды. 1570 жылы Вудстокқа басқарушы болып тағайындалды. Ол 1584 жылы Елизаветаның Төмен елдерге жіберген елшілігінде қызмет етті, ал 1589 жылы Данияға жіберілді. Батыс аймағында патшадан заңсыз алынып қойылған жерлерді тексеру комиссиясында ол патшайымды толыққанды қуанта алмады, бірақ дегенмен 1588 жылы Сомерсеттегі бірнеше тартылып алынған жерлерді иеленді. 1589 және 1593 жылдары Сомерсеттен парламент депутаты болып сайланды. 1596 жылы рыцарь атағын алып, Гартер орденінің канцлері болды. Уильям Олддис оның туралы "жанға жағымпаздық жасамайды" деген пікір білдірді, ал оның өлеңдерінің кейбіреулері сарайдағы өмірдің қысымын ұнатпағанын көрсетеді. Джеймс I патша тұсында ол 1604 жыл шамасында Вудсток басқарушысы лауазымынан шеттетілді. 1607 жылы қайтыс болды және 11 мамыр 1607 жылы (жаңа стиль бойынша 21 мамыр) Саутварк қаласындағы Сент-Сэвиор шіркеуінің ғимаратында жерленді. Оның мүлігін басқару құқығы оның қарындасы Маргаретқа берілді.
The son of Sir Thomas Dyer, Kt., he was born at Sharpham Park, Glastonbury, Somerset. He was educated, according to Anthony Wood, either at Balliol College, Oxford or at Broadgates Hall (later Pembroke College, Oxford), and left after taking a degree. After some time abroad, he appeared at Elizabeth I's court. His first patron was Robert Dudley, Earl of Leicester, who seems to have thought of putting him forward as a rival to Sir Christopher Hatton for the queen's favour. He is mentioned by Gabriel Harvey, along with Sir Philip Sidney, as one of the ornaments of the court. Sidney, in his will, bequeathed his books equally between Fulke Greville and Dyer. He was made steward of Woodstock in 1570. He was employed by Elizabeth on a mission (1584) to the Low Countries, and in 1589 was sent to Denmark. In a commission to inquire into manors unjustly alienated from the crown in the west country he did not altogether please the queen, but nevertheless received a grant of some forfeited lands in Somerset in 1588. He was returned the Member of Parliament for Somerset in 1589 and 1593. He was knighted and made Chancellor of the Order of the Garter in 1596. William Oldys said of him that he "would not stoop to fawn," and some of his verses seem to show that he disliked the pressures of life at court. Under James I he lost the stewardship of Woodstock around 1604. He died in 1607 and was buried in the chancel of St Saviour's, Southwark, on 11 May 1607 (21 May N. S.). Administration of his estate was granted to his sister Margaret.
Шығармалары
Вудтың айтуынша, көптеген адамдар Дайерді розенкрейцер деп ойлаған, ол алхимияға берілген адам болған, бірақ Дайердің өмірінде ұйымдасқан розенкрейцер қозғалысы болды дегенге күмәнді қаралады. Ол замандастары арасында ақын ретінде үлкен құрметке ие болды, алайда оның туындыларының өте аз бөлігі бізге жеткен. Джордж Путтенхэм «Англия поэзиясының өнері» еңбегінде «Мастер Эдвард Дайар, әсем, салтанатты және терең ойлы Элегия жазушы» деп сипаттайды. Бір кезде оның өлеңі деп қабылданған «Менің санамым маған патшалық» өлеңін Стивен В. Мей Эдвард де Вер, Оксфордтың 17-ші графы жазған болуы мүмкін деп санайды. Англияның «Helicon» (1600) жинағында S. E. D. деген қолтаңбамен жазылған және доктор А. Б. Гроссарттың Дайердің шығармаларының жинағына (Fuller Worthies Library Miscellanies, IV том, 1876) енген «My Phillis hath the morninge sunne» атты әдемі пасторальдық өлең Томас Лодждың «Phillis» өлеңінен алынған. Гроссарт сонымен қатар «Ешнәрсеге мақтау» (1585) атты трактатты жариялайды. Джон Пэйн Коллиер Дайердің туындыларының қатарына жатқызған Теокриттің «Алты идилиясы» оған арналған, бірақ оны Дайер жазған жоқ. 1943 жылы Олден Брукс «Уилл Шекспир және Дайердің қолы» атты кітабында сэр Эдвард Дайерді Шекспир авторлығы мәселесіндегі үміткер ретінде ұсынды. Толық ақпарат алу үшін қараңыз: Ральф Саргант, «Королева Елизаветаның сарайында: Эдвард Дайердің өмірі мен өлеңдері». OUP, 1935. Стивен Мэй, «Елизавета дәуірінің сарай ақындары: олардың өлеңдері мен контексті». Миссури университетінің баспасы, 1991.
Wood says that many thought Dyer to be a Rosicrucian, and that he was a firm believer in alchemy, although it is doubtful that an organised Rosicrucian movement existed during Dyer's lifetime. He had a great reputation as a poet among his contemporaries, but very little of his work has survived. George Puttenham, in the Arte of English Poesie speaks of "Maister Edward Dyar, for Elegie most sweete, solemne, and of high conceit." One of the poems once universally accepted as his is "My Mynde to me a kingdome is", which Steven W. May considers as possibly written by Edward de Vere, 17th Earl of Oxford. Among the poems in England's Helicon (1600), signed S. E. D., and included in Dr A. B. Grosart's collection of Dyer's works (Miscellanies of the Fuller Worthies Library, vol. iv, 1876) is the charming pastoral "My Phillis hath the morninge sunne," but this comes from the Phillis of Thomas Lodge. Grosart also prints a prose tract entitled The Prayse of Nothing (1585). The Sixe Idillia from Theocritus, reckoned by John Payne Collier among Dyer's works, were dedicated to, not written by, him. In 1943 Alden Brooks proposed Sir Edward Dyer as a candidate in the Shakespearean authorship question in his book Will Shakspere and the Dyer’s Hand. Further see: Ralph Sargant, At the Court of Queen Elizabeth: The Life and Lyrics of Edward Dyer. OUP, 1935
Steven May, The Elizabethan Courtier Poets: Their Poems and Their Contexts. University of Missouri Press, 1991.
Медиада
Британдық телесериал «Help»-тің 1-шы эпизодында Пол (Кэти Тайсон) Дайердің «Менің санама патшалықтай» өлеңін оқып береді.
Episode 1 of the British TV series Help has Poll (Cathy Tyson) reciting Dyer's "My Mind to Me a Kingdom Is".