Кіріспе
Сомерсеттегі өзен, Англия. Жапониядағы өзен.
the river in Japan
Тоун өзені – Англияның Сомерсет графтығындағы өзен. Өзеннің ұзындығы шамамен. Оның бастауы Брендон тауларындағы Хьюш Чампфлауэр маңындағы Бевертон тоғанында, ал Клатворти суқоймасында бөгеттелген. Суқоймадан шығатын су Таунтон және Керри және Хей Мурс арқылы ағып өтеді, бұл жерлер ерекше ғылыми маңызы бар деп белгіленген. Соңында, ол Бэрроубриджде Паррет өзеніне құяды. 1699 жылы Парламент қабылдаған заң өзенді Таунтонға дейін кеме жүзе алатын етіп жасайтын жұмыстарға рұқсат берді. Заңда түскен табыс Таунтонның кедей халқына жұмсалуы керек екені көрсетілген, бірақ меншік иелері 1843 жылға дейін міндеттемелерін орындаудан жалтарды. Содан кейін олар кеме жүру құқығын сатудан түскен қаражатты Таунтон мен Сомерсет ауруханасының бір бөлігін салуға және Таунтон нарығы трестіне көмектесуге жұмсады. 1827 жылы Бриджвотер мен Таунтон каналы ашылды, ол өзенге қарағанда оңай бағытты ұсынды, содан кейін өзен мен су құқықтарына қатысты ұзаққа созылған сот даулары болды. Бұл мәселе 1832 жылға дейін толық шешілмеді, ол кезде Канал компаниясы ресми түрде өзендегі кеме қатынасын өз мойнына алды. Өзенде кеме жүру мүмкіндігі біртіндеп нашарлады, оған 1878 жылы Паррет өзенін кеме жүруге жарамсыз деп жариялауы да себеп болды. 1960 жылы Таунтонда су тасқыны болғаннан кейін, өзеннің көп бөлігі түзетілді, ал кеме қатынасы үшін пайдаланылатын шлюздер алынып тасталды. Хэмдегі шлюзді Аумақтық армия жарып тастады. 1967 жылы кеме қатынасы құқығы жойылды.
Курс
Өзеннің ұзындығы шамамен. Оның бастауы Бевертон көлінде. Алғашқы 4.8 км-де (3 миль) оңтүстік-шығыс бағытпен ағып, шамамен 149 метрге (490 фут) төмендеп, Клатворси су қоймасына құяды. Бұл су қоймасы тағы 5 арнадан су жинайды. Өзен су қоймасының бас бөгетінен ағып, Клатворти ауылының батысынан, Хуиш Чампфлауэрдің шығысынан оңтүстікке қарай өтеді. Уошбатл көпірінде өзен қалың ормандардан өтеді. Вивелискомбтен B3227 тас жолы Уотерроу көпірі арқылы аңғардың шығысынан батысына қарай өтеді. Стаули көпіріне жеткенде оңтүстік-шығысқа бұрылатын кезде, өзен Гринхэм, Тоун және Найнехедтегі бөгеттерден өтеді, содан кейін Бристоль және Эксетер темір жолы одан өтеді. 1817 жылы салынған қолданысқа жарамсыз көпір Найнехедте өзен үстінен көпірдей тартылған. Өзен Брэдфорд-он-Тонға жақын солтүстік-шығысқа бұрылады, онда тізімдегі екі көпірі бар, оның ішінде 15 ғасырда салынған Брэдфорд көпірі, содан кейін Апкотт көпіріне жақын шығысқа қарай бұрылады, онда екі диірмен болған. Роугмурда оның бағыты Silk Mills Road арқылы кесіп өтеді. Қала орталығына дейін өзенді кеме жүруге қолайлы ету жоспары бар, бұл экологиялық зиянды азайта отырып, көлікті дамытуға көмектеседі. Таунтондағы француздық бөгет кемелердің осы нүктеден жоғары көтерілуіне мүмкіндік бермейді, сондықтан кеме қатынасының бастапқы нүктесі болып табылады. Қала орталығынан Файрпул бөгетіне және Бриджвотер мен Таунтон каналының тоғысына қарай ағып, 1895 жылы салынған Солтүстік көпір мен Приори көпір жолынан өтеді. Брюхаус театр және өнер орталығы өзен жағасына жақын орналасқан, сондай-ақ Сомерсет округінің крикет клубының үйі – округтік алаң да жақын жерде. Одан кейін A358 Обридж виадугы, A38 Батпул көпірі және M5 автожолының көпірі орналасқан. Firepool бөгеті 1967 жылы қала орталығы арқылы өзенді түзулету және Батпулға дейін су тасқынынан қорғануды жақсарту мақсатында қайта жаңартылды. Бұл жұмыстар бастапқы кеме қатынасының қалдықтарын жойды. Крик Сент-Майкл қаласында 1863 жылы салынған бес аркалы, қолданысқа жарамсыз теміржол көпірі бар. Жақын жерде 1842 жылдан 1866 жылға дейін Шард каналын өзен үстінен өткізген су құбыры орналасқан. Хам бөгеті сол жерде болған шлюзді еске түсіреді. Кнап көпірінен кейін Ньюбридждегі шлюз өзеннің жоғарғы тасқын шегін көрсетеді. Кэрри мен Хей Моорс, өзенге жақын орналасқан, жазық далалы аймақ, ерекше ғылыми маңызы бар жер болып табылады.
The river passes over weirs at Greenham, Tone and Nynehead, after which it is crossed by the Bristol and Exeter Railway. A disused bridge, constructed in 1817, spans the river at Nynehead. The river turns to the north east near Bradford on Tone, with its two listed bridges, including the Bradford Bridge which was originally built by the 15th century, and then to the east near Upcott bridge, where there were two mills. At Roughmoor its course is crossed by Silk Mills Road. There is a scheme to make the river navigable from here to the town centre as a way of encouraging transport with less environmental impact. The French weir in Taunton is the head of navigation as boats can not be taken upstream of this point. As it makes its way through the town centre to Firepool weir and the junction with the Bridgwater and Taunton Canal, it passes under the North Bridge, which was constructed in 1895, and Priory Bridge Road. The Brewhouse Theatre & Arts Centre, is close to the riverside., as is the County Ground, home of Somerset County Cricket Club. Next comes the A358 Obridge viaduct, the A38 Bathpool Bridge and the M5 motorway bridge. Firepool weir was reconstructed in 1967 as part of the plans to straighten the river through the town centre and down to Bathpool in order to provide better flood defences. These works swept away the remains of the original navigation. There is a disused five arched railway bridge built in 1863 at Creech St Michael. Nearby is the aqueduct that carried the Chard Canal over the river from 1842 until 1866. Ham weir stands as a reminder of the location of the lock there. After Knapp bridge, the sluice at Newbridge marks the upper tidal limit of the river. Curry and Hay Moors, an area of low lying fenland close to the river, are a Site of Special Scientific Interest.
География және геология
Өзеннің су жиналатын алабы шамамен және бүкіл су жиналатын алаптың орташа тәуліктік ағыны деп бағаланады. Hillfarrance Brook, Halse Water, Haywards Water, Three Bridges Stream, Sherford Stream және Broughton Brook сияқты салалар өзенді сумен қамтамасыз етеді, бірақ құрғақшылық кезеңдерінде Clatworthy және Luxhay суқоймаларынан бақыланатын су жіберулермен толықтырылады. Tone өзеніне оңтүстіктен құятын салалар Blackdown Hills-тен су әкеледі. Өзеннің бастауы Brendon Hills-те, ол Exmoor ұлттық паркінің құрамына кіреді. Бұл таулар Exmoor және Quantock Hills-тің көршілес биік жерлерінен айырмашылығы, интенсивті түрде өңделген. Brendon Hills негізінен девон кезеңіне жататын шөгінді тау жыныстарының қалың, жарылған және бүктеліген тізбегі – Morte Slates-тен тұрады. Содан кейін өзен Mercia Mudstone Group тау жыныстарымен жатқан аллювиалды тасқын жазық арқылы ағып өтеді. Тасқын жазықтың биіктігі теңіз деңгейінен (ординарлық нүкте) аралығында және жоғары. Айналасындағы жерлер ылғалды шалғындықтар мен жылынақ ағаштарды қоса алғанда, орманды алқаптармен ерекшеленеді. Өзен суының сапасына дән салу жұмыстары әсер етуі мүмкін.
Тарих
Өзен Бриджвотерден Таунтонға дейінгі кеме жүруді жеңілдету үшін ұзақ жылдар бойы жақсартылып келген, сонымен қатар оның бойындағы диірмендерді қуаттандыруға да пайдаланылған. Бұл екі мақсат көбінесе бір-біріне қарсы келеді, және Тоне өзенінде де осы жағдай болды. Өзенге жасалған ең ерте жақсарту туралы жазба 1325 жылғы Уэллс соборының деканы мен тарауының құжатында кездеседі, онда Хам Милл мен Кнаппте салынатын жаңа диірмен арасында өзенді кеңейту ұсынылған. Декан мен тарау Ательни бөгетіне дейінгі өзенге иелік еткен, бұл, болжам бойынша, балық аулауға арналған бөгет болған, себебі өзен жергілікті тұрғындар үшін балықтың маңызды көзі еді. 1494 жылғы жазбаларда Солтүстік Каррида жаңа диірмен салу туралы ниет тіркелген, ол 1504 жылы іске қосылып, 1505 жылы су тасқынына себеп болды, нәтижесінде Винчестер епископы Уэллс деканы мен тарауына шағымдандыруға мәжбүр болды. Сондай-ақ, сол кезде өзенді пайдаланған қайықтар туралы да мәлімет бар, олардың қолданылуы Хамдағы жаңа диірменнің салынуымен шектелген.
Өзендерді жақсарту
Бэрроубриджтен Хэм Миллге дейінгі алғашқы 7 мильдік (11 км) қашықтықтағы кеме жүзу Таунтонға дейінгі соңғы бөлікке қарағанда әлдеқайда оңай болды. 1638 жылы Сомерсет шерифі және Баттың парламент мүшесі Джон Маллетт король Карл II-ден Ұлы мөрмен расталған комиссия алды. Бұл комиссия оған және оның мұрагерлеріне Бриджвотерден Хэм Миллге дейінгі кеме жүзу құқығын толығымен берді және өзенді өз қаражатында жақсартуға рұқсат берді. Ол бұл әрекетті қайырымдылық деп есептеді, себебі бұл Таунтонның кедей халқына көмір бағасын төмендетті, сондай-ақ көлік инфрақұрылымын жақсартты. Маллетт және оның ұлы қайтыс болғаннан кейін өзенді күтіп ұстау жұмыстары тоқтатылды, және оның жағдайы нашарлады. 1697 жылы саудаға қауіп туды, сол себепті 34 саудагер мен кәсіпкер парламентке кеме жүзуді өз басқаруына алу үшін өкілеттік беру туралы петиция жіберді. 1699 жылдың 24 наурызындағы парламент актісі Тоун өзенінің сақтаушыларын құрды, оларға "Сомерсет графтығында Бриджвотерден Таунтонға дейін Тоун өзенін кеме жүзуге жарамды ету және оны күтіп ұстау" өкілеттіктері берілді. Бұл актіге Малетттен Бриджвотерден Хэм Миллге дейінгі кеме жүзу құқықтарын сатып алу да кірді, олар үшін 330 фунт стерлинг келісімге қол жеткізілді. Кеме жүзудегі шлюздердің саны жылдар бойы өзгеріп отырды, ал 1804 жылға қарай Хэм, Крич Сент-Майкл, Батпул және Обриджде орналасқан төрт толық немесе фунт шлюз болды. Сонымен қатар, кем дегенде төрт жартылай шлюз де болды. Керри Мур қақпалары өзендегі ең төменгі қақпалар еді, одан кейін Ньюбриджден төмен, өзен ағысымен жоғарырақ орналасқан екінші жартылай қақпа келді. Үшінші қақпа Хам шлюзінің төмен жағында, ал төртіншісі Батпулдағы шлюздің төмен жағында орналасқан еді.
Пайда
1699 жылғы парламент актісі консерваторларға, олар жобаға салған ақшадан капитал өтелгенге дейін алты проценттік дивиденд алуға құқық бергенін, ал содан кейін жол төлемі азайтылып, пайда "Таунтон қаласының кедейлерінің игілігі үшін" жұмсалуы тиіс екенін, әсіресе ауруханалар салуға бағытталатынын белгіледі. Алайда, 1708 жылы Таунтонға дейінгі су жолын аяқтауға рұқсат беру үшін тағы бір акт қабылданды. Консерваторлар салған 5697 фунт стерлингке алты проценттік дивиденд төлеуге бастапқы түсімдер жеткіліксіз болғандықтан, олар осы айырманы капиталға қосты, нәтижесінде қарыз үнемі өсті. Бұл жағдай 1735 жылы сынға ілікті, онда бастапқы капитал өтелгендігі және кедейлердің енді пайда көруі керек деген шешім қабылданды, бірақ 1738 жылы апелляциялық сотта бұл шешім күшін жойды. Жобаның табысы өзенді күтіп ұстаудің төмен құнының арқасында тұрақты түрде өсті. Жол төлемінен түскен табыс 1712 жылы 321 фунт стерлингтен 1802 жылы 1137 фунт стерлингке дейін өсті. Осы кезде тасымал көлемінің 14000 тоннасының 11500 тоннасын Бриджуотерден жоғары ағысқа көміртегі құрады. 1797 жылғы дивидендтер 11,5% құрады, бірақ 1800 жылға қарай капиталдық қарыз 85 466 фунтқа дейін өсті, сол себепті аудиторлар есептерді тексеруден бас тартты, өйткені су жолынан кедейлердің пайда көру мүмкіндігі азайып барады. Көптеген келіссөздерден кейін капиталдық қарыз 13000 фунтқа дейін төмендетілді. 14 шілде 1804 жылғы парламент актісі осы жағдайды бекітіп, проценттік ставканы алты процентке дейін шектеді, ал табыс қарызды төлеуге жұмсалды. 1828 жылға қарай қарыз сомасы 4426 фунтқа дейін азайды.
Canal Company компаниясын сатып алу
1827 жылы ашылған Бриджвотер және Таунтон каналының салынуы Тоун өзенінің кеме жүруіне тікелей әсер етті, себебі ол Таунтон мен Бриджвотер арасында тікелей маршрутты қамтамасыз етті. Өзенді сақтаушылар (Консерваторлар) өзеннен каналға берілетін су мөлшерін шектеуге тырысты, ал канал компаниясы кемелердің канал арқылы Таунтон көпіріне (wharf) жетуін қамтамасыз ету үшін Файрпул шлюзінің жанындағы өзен жағалауын бұзды. Каналмен бәсекелесу үшін олар жол төлемін төмендетуді шешті, бірақ осы әрекеттің заңдылығына көзі жетпеді, себебі олардың үстінде қарыздар тұрды. Канал компаниясы жол төлемін төмендету құқығын сотта даулады, бірақ сот ісінде жеңіліске ұшырады және жол төлемі төменгі деңгейде қалды. 1827 жылдың 28 тамызында канал компаниясы 1811 және 1824 жылдарғы парламент актілеріне сәйкес Тоун өзенінің кеме жүруін өздеріне алуды жариялады. Олар мұны қараша айында іске асырды, сол кезде өзенді басқарушы Уильям Гудленд өз үйінен шығарылды, жол төлемі қайта көтерілді және күтім тоқтатылды. Бұл әрекет Корольдік сотта заңсыз деп танылды, себебі канал компаниясы актіде белгіленген мерзімдерді сақтамаған, бірақ канал компаниясы өзенді консерваторларға қайтару туралы сот шешіміне қарамастан өздерінде ұстап қалды. Екі тарап та мәселені Жоғары сотқа жеткізді, ол 1830 жылдың ақпанында өзенді консерваторлардың иелігіне қайтару керектігін шешті. Содан кейін бірқатар заңдық шаралар жүргізілді, одан кейін канал компаниясы Тоун өзенін міндетті түрде сатып алу үшін парламенттен жаңа акті алуға тырысты. Консерваторлар келіссөздер жүргізуді шешті, және 1832 жылдың шілдесінде қабылданған парламент актісі иеліктік құқықты беруге рұқсат берді. Акт шарттарына сәйкес, канал компаниясы консерваторлардың қарыздарын мұра етті және оларға қосымша 2000 фунт стерлинг төледі. Олар Таунтон қаласындағы Солтүстік қала көпірінің бір бөлігін қайта құруға және Тоун өзенін жақсы жағдайға келтіруге міндетті болды. Консерваторлар жыл сайын тексеру жүргізуге және егер канал дұрыс күтілмесе, өзенді қайта иеленуге құқылы болды. 2000 фунт стерлинг консерваторлардың қарауында 1838 жылға дейін болды, содан кейін оны сатуға рұқсат беру туралы өтініш білдірді, бірақ рұқсат 1843 жылға дейін берілмеді. 1000 фунт стерлинг Таунтон және Сомерсет ауруханасының жаңа қанатын салуға жұмсалды, ал 1000 фунт стерлинг 1699 жылғы актінің мақсатына сәйкес Таунтон нарық трестіне инвестицияланды.
Құлдырау
1823 жылы өзендегі тасымал көлемі 39 516 тоннаны құрады, бұл 2 194 фунт стерлинг табыс әкелді. Канал салынғаннан кейін, тасымал көлемі тұрақты түрде төмендеді, 1860 жылдардың басына қарай күтімге жұмсалатын қаражат жеткіліксіз болды. Канал компаниясы Тон борышын басқару үшін ұқсас есептеу тәсілін қолданды, оны әр жыл сайын алты пайызға арттырып, өзеннің тиімсіз екенін көрсетуге тырысты. 1878 жылдың 1 шілдесінде қабылданған Сомерсетшир дренаж заңы кеме қатынасына одан әрі әсер етті, нәтижесінде Паррет өзені Дренаж комиссарларының бақылауына өтті және кеме қатынасы ретінде тоқтатылды. Тонның төменгі ағысында шектеулі тасымал қызметі жалғасты, соңғы баржа 1929 жылы Бэрроубриджтен Хэм Миллс учаскесіне дейін жүріп өтті. 1967 жылы Сомерсет өзені басқармасы Ауыл шаруашылығы министрлігінен кеме жүру құқықтарын алып тастауға рұқсат сұрады, ал парламенттің бастапқы заңдары Жерді мелиорациялау заңының (1930) 41-бабы бойынша күштен шығарылды. Бұл Таунтон қаласынан өтетін өзенді түзуге және Таунтонның су тасқынынан қорғануын жақсарту үшін Файрпулда бөгет салуға мүмкіндік берді. Бөгеттен жоғары орналасқан өзен әлі де Френч-Вейрге дейін кеме жүруге жарамды.
Су диірмендері
Хэм Миллз орта ғасырдан бастап 1914 жылға дейін диірмен қызметінің орны болды. Диірмен өзеннің ортасындағы аралда орналасқан, солтүстігінде бөгет және айналма арна, оңтүстігінде шлюз арнасы болған. 1826 жылдың наурыз айында қараңғыда шлюзді пайдалануға тырысқан кемеші өзенге құлап, суға батып қайтыс болғаннан кейін, консерваторлар аймақты жарықтандыруға міндетті болды. Жарық орнатуды тапсырған сот дәрігері «кемелер түннің кез келген уақытында өтіп жатқанын» атап өтті. Өзендегі су деңгейі жоғары ағыста судың көп мөлшерде алынуына байланысты төмендеді, ал 1890 жылдары су доңғалақтарына диірменші орнатқан бумен жұмыс істейтін турбина көмектесті. 1914 жылы диірмен жылыспен қамтамасыз еткен қазандықты Соғыс министрлігі алып тастады, оны мина тазарту кемесіне орнату үшін. XIX ғасырдың басына қатысты сақталған диірмен үйі English Heritage ұйымымен II санаттағы ескерткіш деп танылды. Бэтпулда бірнеше ғасырлар бойы қайта салынған немесе қажеттілікке қарай бейімделген диірмен болған. 1812 жылдың наурыз айында ғимарат өртеніп кетті, «Таутон курьеры» газетінің мәліметінше, себебі «күлте тұқымын ұсақтауға қолданылатын тастардың шамадан тыс үйкелісі» болды. 2500 фунт стерлингке бағаланған ұн, дәнді және зығыр қоры жойылды. Диірмен қайта салынғаннан кейін оның иесі капитан Джордж Бидон болды. Диірмен 1889 жылы Томас Редлер сатып алды, бірақ екі жылдан кейін тағы бір өрт оның көп бөлігіне зиян келтірді. Редлер оны қауіпсіздікті ескере отырып қайта салды және Хэмдегідей бумен жұмыс істейтін турбина орнатты, өйткені су деңгейі көбінесе дөңгелектерді қуаттандыруға жеткіліксіз болды. Одан кейін тағы екі турбина орнатылды, ал су дөңгелектері алынып тасталды. Турбиналардан шыққан бу сонымен қатар нан пісіру пештерін қыздыру үшін де пайдаланылды, бұл елдегі алғашқылардың бірі болды. 1915 жылдың қыркүйегінде тағы бір өрт ғимаратты толығымен жойды, ол қайта салынбады, ал қираған үйлер 1920 жылдары бұзылды. Бастапқыда Файрпул мен Обриджде де диірмендер болған. Өзеннің диірмен тоғандарынан өту қиындықтарына байланысты, Тоун өзенінің консерваторлары 1793 жылдың желтоқсан айында Файрпулдағы диірменді «теміржолдың игілігі үшін» оны бұзу мақсатында сатып алуға шешім қабылдады және оны 32 фунтқа сатып алды. 1797 жылы олар Обридж диірменімен де осы бағытты ұстанды. Крик Сент-Майклдағы диірмен Корольдік сотта сот ісіне түсті. 1830 жылдың қазан айында диірмен тастарын ауыстырғанда диірменшілер 16 күнге су тасқыны қақпаларын ашты және өзенге бөгет салып, кеме қатынасына кедергі келтірді. Бұл іс 1831 жылы қаралып, екі тарап та суды екінші тарапқа зиян келтірмейтіндей етіп пайдалануға міндетті деген шешім қабылданды.
Су тасқынынан қорғану
Бірінші Карри Мур сорғы станциясы 1864 жылы бу машинасы мен сорғыны орналастыру үшін салынған. Сол кезде оператордың үйі де оған жақын салынған. Бұл орналым 1955 жылға дейін жұмыс істеді, содан кейін екі дизельді сорғыны орнату үшін жаңа сорғы үйі салынды. Бу машинасы тарихи маңызы бар болғандықтан сақталды және жаңа ғимараттың бір бөлігінде орналасқан. Дизельді сорғылар 1983 жылы электр сорғысымен толықтырылды, ал 2008 жылы жаңарту бағдарламасы жүргізілді, оның ішінде өзенге жаңа төгілетін құрылыс салынды. 1951 жылы қатты жаңбыр салдарынан Тоунтонның төменгі жағындағы Тоун аңғарының үлкен бөлігі суға батты. Оқиғаны талдау көрсеткендей, су батысқа қарайғы төбелерден ағып, өзенге жеткен. Арнаны кеңейтудің оңай шешімі болмады, себебі Паррет өзенімен қосылатын жерден шамамен 3 км жоғары, оңтүстік-шығыс жағалауда үйлер салынған. Су тасқынынан кейін бұл үйлер әдетте суға батпағанымен, жағалаудан судың сіңіп өтуі байқалды. Барлық үйлерді сатып алып, бұзуға жеткілікті қаражат болмады, сондықтан 1956 жылы жағалаудың ортасында бетоннан ядролар салу басталды және 1964 жылға дейін жалғасты. 1960 жылдың қазан айында жауын-шашын одан да көп болды, Сомерсет деңгейіндегі жауын-шашын мөлшері қалыпты деңгейден 249% асып кетті. Соның салдарынан Таунтонның үлкен бөлігі 1 метрге дейін су астында қалды. Су тасқынынан сақтану арнасын салу жоспарлары бастапқыда Бриджвотерден Таунтон каналына дейін, батысқа қарай сәл жоғары бағытпен жүретін, торфтық жерлерден өтпейтін каналды қарастырды, бірақ есептелген құны 1,7 миллион фунт стерлинг болды, ол тым қымбат болды. Сондықтан өзенді жаңарту жоспары, оның үштен біріне жуық құнымен жүзеге асырылды. Бұл өзеннің иректелген бөліктерін түзеуді, көпірлердің ашылуларын кеңейтуді және кеме жүруге арналған шлюздер мен бөгеттерді бұзуды қамтыды. Ньюбриджде жаңа шлюз салынды, онда су тасқыны қақпалары бар, олар су тасқынының өзенге жоғары өтуіне кедергі келтіреді. Хамдағы кеме жүру жұмыстарын жою әсіресе қиын болды және Аумақтық Корольдік инженерлер үшін оқу жаттығуы болды. 205 (Уэссекс) Далалық эскадрильясының (TA) әскери қызметкерлері жарылғыш заттарды қолданып, жартылай шлюзді және жылжытуға келмейтін лайға толы баржаны жарып тастады. Өзен жағалаулары Крич Сент-Майкл, Хэм және Руиштон ауылдарын қорғау үшін көтерілді, бірақ канал әлі де тек суды шығаруға қабілетті болды, ал Таунтон арқылы өтетін арналар суды шығаруға арналған және су ағыны Кэрри Мурға жеткенше, су ағып кетуі екіталай болды, сондықтан ол су құйылатын жер ретінде пайдаланылады және артық су кейіннен Кэрри Мур сорғы станциясымен сорғыланады, ол теміржол көпірінің астында орналасқан. Дауыл кезінде көптеген тұрғындар қоршаған ортаны қорғау агенттігінен өзенді қайтадан қазуды сұрады. 2014 жылғы 24 қаңтарда Сомерсет Моорс сумен жабылғандығын ескере отырып және 2013–2014 жылдардағы Ұлыбританиядағы қысқы дауылдардың бөлігі ретінде жаңа жауын-шашын күтілуіне байланысты, Сомерсет округтік кеңесі мен Седжмур аудандық кеңесі 2004 жылғы Төтенше жағдайлар туралы заңда айқындалғандай, ірі оқиға деп жариялады. Су тасқынының салдарынан арнаны қазу жұмыстары жүргізілді. Сонымен қатар, Тоунтондағы Тонда су тасқынынан сақталатын аймақ немесе "Супертоған" үшін жоспарлар әзірленді, оның сыйымдылығы 10 миллион куб метрді құрады. Гидроморфологияға тигізетін әсердің ықтимал әсері зерттелді. Француз бөгеті (51.017, 3.113, ST220247). Өзендегі балық түрлері: шапшаң, карп, көк шошқа, жарғақ, тенк, руд, барс және шұбар. Керри мен Хей Мурс – Тонеге жақын орналасқан ерекше ғылыми қызығушылыққа ие биологиялық орын. Сомерсет деңгейлері мен Моорс жерінің бұл бөлігі төмен жатқандықтан, Тоне өзенінен қыс айларында су тасқыны болады. Топырағы – Альткар сериясының торфты топырағы, оның үстінде өзеннің аллювиалды балшықтары жатыр. Бұл топырақ пен арықтар мен риналар қолдайтын флора мен фаунаның алуан түрлілігі оны SSSI ретінде белгілеуге әкелді. Суда өсетін және жағалаудағы тамырлы өсімдіктердің арасында: бақа (Hydrocharis morsus ranae), гүлді (Butomus umbellatus), ағаш клубты (Scirpus sylvaticus) және кіші су плантаны (Baldellia ranunculoides) бар. Ұлттық сирек кездесетін солдат шыбығы (Odontomyia ornata) және ұлттық сирек кездесетін түрлер, соның ішінде су қоңыздары Agabus uliginosus, Hydaticus transversalis және Helophorus nanus арықтарда тіршілік ететін су омыртқасыздарының қатарында. Қыста су басудан қалған далаларда бірнеше мыңдаған солтүстік қанатты су құстары, жүздеген шырша, кейбір алтын шыршалар мен дунлиндер кездеседі. Бұл жер Бевиктің қарлығаштары үшін де халықаралық маңызы бар. Қыс айларында аң аулайтын жыртқыштар, мысалы, қысқа құлақты сұңқарлар, сұңқарлар және қара құстар осы жерді аң ауру алаңы ретінде пайдаланады. Барлы жолақты жылан мен жалпы бақалармен қатар, сусарлар да осы моорда табылған. Саутлейк Мур – тағы бір биологиялық ерекше ғылыми қызығушылыққа ие орын, ол Бурроу Мамп пен Бурроубридждегі Тоне мен Паррет өзендерінің қосылған жеріне жақын 60 гектар жерді қамтиды. Саутлейк Мур – тағы бір SSSI. Батпақтар мен арықтар мал жаюға мүмкіндік береді. Жылдың белгілі бір уақыттарында шлюз қақпаларын ашып, моорды су басуға болады.