Кіріспе

16 ғасырдың соңында пайда болған сенімге саятын алаялықтың бір түрі, осы терминге негізделген фильм – «Испан тұтқыны». «Испан тұтқыны» алаялығы кем дегенде 19 ғасырдың басынан белгілі, оны Евгений Франсуа Видок өзінің естеліктерінде сипаттаған.

Қалпына келтіру

Бастапқыда, сенімді алдаушы құрбанға (маркаға) Испанияда жалған есіммен түрмеге қамалған бай және жоғары мәртебелі адам екенін (немесе осы адаммен хат алмасып тұрғанын) айтады. Кейбір нұсқаларда түрмедегі адам марканың белгісіз немесе алыс туысы болып келеді. Түрмедегі адам өзінің кім екенін ашса, қатты жазаға ұшырайтынын айтып, ақша жинау үшін досына (алдамшыға) сеніп тапсырады, осылайша босатылуға қол жеткізеді. Марка ақшаны бергеннен кейін, жаңа қиындықтар туындағаны және одан да көп ақша қажет екені туралы хабар береді. Осылайша алдамшы құрбанның бар ақшасын алып бітіргенше немесе марка одан әрі ақша беруден бас тартқанша ақша сұрауын жалғастырады.

Сипаттамалары

Испан тұтқынының басты ерекшеліктері – құпиялылыққа ерекше мән беру және алдаушының құрбандыға тұтқынның кім екенін немесе оның жағдайын жарияламауына сенім танытуы. Алдаушы әдетте, құрбандыны оның адалдығы мен тура мінезіне байланысты мұқият таңдағанын айтады, сондай-ақ келісімді осылай құрастырады, құрбанды оның соңғы сыйақы үлесін өз еркімен беруіне мүмкіндік береді.

Қазіргі нұсқалары

Қазіргі заманғы испандық тұтқын алаяқтығының түрлері алдын ала төлем алаяқтығын, әсіресе Нигериялық ақша аудару (немесе 419) алаяқтығын қамтиды.