Генри Томас Бакл: Англия тарихшысының өмірі мен еңбектері
Henry Thomas Buckle
Генри Томас Бакл (1821-1862) – ағылшын тарихшысы, «Ғылыми тарихтың әкесі» атанған, «Цивилизация тарихы» еңбегінің авторы. Өмірі мен шығармалары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын тарихшысы (1821–1862)
English historian (1821–1862)
Генри Томас Бакл (24 қараша 1821 – 29 мамыр 1862) – ағылшын тарихшысы, аяқталмаған "Мәдениет тарихы" еңбегінің авторы және шебер шахматшы-әуесқой. Оны кейде "Ғылыми тарихтың әкесі" деп атайды.
Henry Thomas Buckle (24 November 1821 – 29 May 1862) was an English historian, the author of an unfinished History of Civilization, and a strong amateur chess player. He is sometimes called "the Father of Scientific History".
Ерте өмір және білім
Бакл Томас Генри Баклдың (1779–1840), Лондонның бай саудагері және кеме иесі, мен оның әйелі Джейн Миддлтонның (1859 жылы қайтыс болған), Йоркширден шыққан ұлы ретінде 1821 жылдың 24 қарашасында Лондонның Ли қаласында (Кент округі) дүниеге келді. Оның екі қарындасы болған. Әкесі 1840 жылдың қаңтарында қайтыс болды.
Buckle, the son of Thomas Henry Buckle (1779–1840), a wealthy London merchant and shipowner, and his wife, Jane Middleton (d. 1859) of Yorkshire was born at Lee, London (Kent County) on 24 November 1821. He had two sisters. His father died in January 1840.
Білім
Бала кезінде Баклдың "нашар денсаулығы" оны орта таптың балаларына тән әдеттегі білім алуға немесе ойын-сауыққа қабілетсіз етті. Дегенмен, ол оқуды өте жақсы көретін.
As a boy, Buckle's "delicate health" rendered him unsuited for the usual formal education or games of middle class youth. However, he loved reading.
Әкемнің өлімі
Баклдың әкесі 1840 жылы қайтыс болды. Бакл 20 мың фунт стерлинг мұра алды. Бұл мұра Баклге өмірінің қалған бөлігін оқу, жазу және саяхаттаумен өткізуге мүмкіндік берді.
Buckle's father died in 1840. Buckle inherited £20,000. This inheritance allowed Buckle to live the rest of his life in reading, writing, and travel.
Анасының өлімі (1859)
1859 жылы 1 сәуірде Баклдың анасы қайтыс болды. Одан кейін, осы "қатты және қайғылы қайғының" ықпалымен, ол Джон Стюарт Миллдің "Еркіндік туралы" эссесіне жазған мақаласына өлместік туралы аргумент қосты.
On 1 April 1859, Buckle's mother died. Shortly after, under the influence of this "crushing and desolating affliction", he added an argument for immortality to a review he was writing of John Stuart Mill's essay On Liberty.
Баклдың өміріндегі басқа әйелдер
Оның өмірінде анасына деген сүйіспеншілік басым болғанмен, әйелдерге деген сүйіспеншілігі басқа да жағдайларда көрініс тапқан. Он жеті жасында ол бір туысына ғашық болып, оның құдасына шақырып соғысқа шықты. Ол тағы бір туысына ғашық болды, бірақ ата-анасы қарсылық білдірді. 1861 жылы Бакл Мысырға барғанда, ол "Елизавета Фаунчты, ағаш шеберінің жесірін, бірге келуге шақырды. Фаунч ханым оның шақыруын қабылдамады, бірақ олардың біраз уақыт бойы жақын қарым-қатынаста болғанына куәліктер бар".
Although love for his mother dominated his life, there were other instances of his love for women. At seventeen, he fell in love with a cousin and "challenged a man to whom she was engaged". He fell for another cousin, but his parents objected. In 1861, when Buckle went to Egypt, he invited "one Elizabeth Faunch, the widow of a carpenter, to join him Mrs. Faunch refused his invitation, but there is some evidence that the two had been engaged in a liaison for some time."
"Нью-Йорк таймс" газеті (1861)
"Нью-Йорк таймс" газетінде Баклдың "Англиядағы өркениет тарихының" II томына шолу жарияланды. Шолуда былай делінген: "Осы кемшіліктерге қарамастан, біз бұл тарихты қазіргі заманғы тарихи ғылымға жасалған ең маңызды үлес деп санаймыз. Бакл мырзаның тарихты қарастыру тәсіліне көптеген сыртқы шағымдар айту оңай, бірақ оның әдісінің мән-жайларын қаншалықты түсінген сайын, мұндай шағымдарға бейімділік азая түседі. Оның қазіргі заманғы ой-санаға әсері зор болмауы мүмкін емес; және егер ол осы еңбектің екі томынан артық ештеңе бермесе де, ол тарих ғылымының аталары мен негізін қалаушыларының қатарына қосылады."
There was a review of Buckle's History of Civilization in England. Vol II in The New York Times. The review concluded, "notwithstanding these imperfections, we still regard the History of Civilization as perhaps the most important contribution to modern historical science It is easy for one to make a great many very superficial objections to Mr. Buckle's mode of treating history , but the more one comes up with the grandeur of his method, the less disposition there will be to make such objections His influence on the thought of the present age cannot but be enormous; and if he gives us no more than we already have in the two volumes of the magnum opus, he will still be classed among the fathers and founders of the Science of History."
Портленд күнделікті баспасөз (1862)
Баклдың жаңадан жарияланған эсселерінің шолуы, Портленд Пресс Геральд газетінің тікелей алдыңғысы саналған басылымда 1862 жылғы 27 желтоқсанда жарияланды. Редакция Бакл туралы былай деп жазды: "Үйдегі жандардан басқа ешкім қолдау көрсетпеген, өзгелермен бәсекелесуге мүмкіндігі болмаған, бірақ білімі мол, тілі шешен және ойы терең болғандықтан, ол усақ-түйек қателіктерге және асығыс пікірлерге бой алды, олар көбінесе жалғыздыққа бейім адамдарды күтіп отырады."
A review of Buckle's newly published Essays appeared in this direct predecessor of the Portland Press Herald, on Saturday, 27 December 1862. The editors wrote of Buckle: "a solitary unremitting student, with no encouragement save from the home circle, and no opportunity of measuring himself with rivals, he naturally, with all his wealth of learning, command of language, and vigor of thinking, fell into those pitfalls of rashness and inaccuracy which lie in wait for the recluse."
Достоевскийдің "Жер астынан жазбалары" (1864)
Федор Достоевскийдің "Жер астынан жазбалар" романының параноикалық баяндаушысы Баклдың теориясын талқылайды: "Неге, адамзаттың өз ісімен айналысу арқылы қайта жаңғыруы туралы осы теорияны қолдау, менің ойымша, мысалы, Бакл айтқандай, өркениет арқылы адамзаттың жұмсарып, соған сәйкес қанға деген құмарлығы азаяды және соғысқа дайындалмайды деумен шамалы ғана ерекшеленеді. Бұл оның аргументтерінен логикалық тұрғыдан шығады. Бірақ адам жүйелерге және абстрактілі қорытындыларға соншалықты бейім, оның шындықты қасақана бұрмалауға, тіпті өзінің сезімдерін жоққа шығаруға дайын екеніне көз жеткізеді, тек өзінің логикасын дәлелдеу үшін. Осы мысалды ең айқын мысал ретінде келтірдім. Айналаңа қара: қан өзендей ағып жатыр, тіпті қуанышпен, шампан сияқты. Бакл өмір сүрген толық 19 ғасырды қарастырайық. Мысалы, Ұлы Наполеонды және қазіргі Наполеонды алайық. Солтүстік Американы алайық – мәңгілік одақ [Америка Азаматтық соғысы туралы ирониялық сілтеме]. Шлезвиг-Гольштейннің әжуасын қарастырайық. Ал, өркениет бізде нені жұмсартады? Өркениет адамзатқа сезімдердің алуан түрлілігінен басқа ештеңе бермейді".
The paranoid narrator of Fyodor Dostoevsky's Notes From Underground discusses Buckle's theories: "Why, to maintain this theory of the regeneration of mankind by means of the pursuit of his own is to my mind almost the same thing . as to affirm, for instance, following Buckle, that through civilisation mankind becomes softer, and consequently less bloodthirsty and less fitted for warfare. Logically it does seem to follow from his arguments. But man has such a predilection for systems and abstract deductions that he is ready to distort the truth intentionally, he is ready to deny the evidence of his senses only to justify his logic. I take this example because it is the most glaring instance of it. Only look about you: blood is being spilt in streams, and in the merriest way, as though it were champagne. Take the whole of the nineteenth century in which Buckle lived. Take Napoleon—the Great and also the present one. Take North America—the eternal union [an ironic reference to the ongoing American Civil War]. Take the farce of Schleswig Holstein. . And what is it that civilisation softens in us? The only gain of civilisation for mankind is the greater capacity for variety of sensations—and absolutely nothing more."
Британ энциклопедиясы (1910)
Бакл өзі жұмыс істеген жалпы ұғымдарды – мысалы, "цивилизация", "тарих", "ғылым", "заң" – анықтамаған. Сондықтан "оның аргументтері көбінесе жаңылыс болып табылады". Сонымен қатар, "кейде ол фактілерді өзгертіп, қиыстырды" және "өте жиі ол өзінің мәселелерін артық қарапайымдап түсіндірді". Дегенмен, "оның көптеген идеялары социология мен тарих саласындағы кейінгі авторлар тарапынан нақтырақ дамытылды" және оның еңбегі одан әрі зерттеулер мен пайымдауларға ықпал етуде зор құндылыққа ие болды.
Buckle did not define the general conceptions with which he worked, e. g., "civilization", "history", "science", "law". Therefore, "his arguments are often fallacies". Furthermore, "he sometimes altered and contorted the facts" and "he very often unduly simplified his problems." Nevertheless, "many of his ideas have been more precisely elaborated by later writers on sociology and history" and his work was immensely valuable in provoking further research and speculation.</blockquote>
Роберт Биерштедт (1981)
"Англиядағы өркениет тарихы" атты еңбегінде Бакл тарихшыларды биографияға, соғыс және саяси тарихқа тым көңіл бөліп, әмбебап принциптерді немесе заңдарды табуға тырыспағаны үшін сынады. Керісінше, Бакл тарихтан жасалған индукциялар негізінде қоғам туралы ғылым құру мүмкін екеніне сенді. Оның қиындығы – игеруге қажетті материалдың тым көп болуы. Герберт Спенсер Баклдің ұйымдастыра алғаннан артық ақпаратты қабылдағанын айтты.
In his History of Civilization in England, "Buckle criticized historians on the ground that they were too much interested in biography and in military and political history and failed to seek universal principle or laws." In contrast, "Buckle was confident that it was possible to construct a science of society on the basic of inductions from history." His difficulty was the "sheer quantity of materials that would have to be mastered." Herbert Spencer said that Buckle "'took in' more than he was able to organize".
"Беклдің трихотомиясы"
Бірнеше уақыт сынағынан өткен Баклге қатысты цитаталардың ішіндегі бірі. Шотландиялық дворян Чарльз Стюарт (Ачара, Аппин, Аргилшир) 1901 жылы жазған өмірбаянында Бакл былай деді: "Ерлер мен әйелдерді үш топқа немесе интеллект деңгейіне бөлуге болады; ең төменгі топты әрқашан адамдар туралы сөйлейтін әдеттерімен, келесі топты нәрселер туралы әңгімелесуге бейімділігімен, ал ең жоғары топты идеяларды талқылауға құштарлығымен тануға болады."
One a handful of quotes attributed to Buckle which has stood the test of time. Attested by Charles Stewart (of Achara, Appin, Argyllshire), a Scottish nobleman, in his 1901 autobiography, Buckle said: "Men and women range themselves into three classes or orders of intelligence ; you can tell the lowest class by their habit of always talking about persons ; the next by the fact that their habit is always to converse about things; the highest, by their preference for the discussion of ideas."