Кіріспе

Американдық саясаткер (1941–2014)

Джеймс Энтони Трафикант-младший (8 мамыр 1941 – 27 қыркүйек 2014) – американдық саясаткер және сотталған қылмыскер, Огайо штатынан АҚШ Өкілдер палатасының демократ мүшесі. Өзінің ерекше мінезімен және халыққа жақын экономикалық саясатымен танымал болған ол, жеті жылдық мерзімді өтегеннен кейін 2 қыркүйек 2009 жылы түрмеден босатылды. Трафикант 2014 жылдың 27 қыркүйегінде Огайо штатының Грин Тауншип ауданындағы шаруа қожалығында трактор апатынан көз жұмды.

Ерте өмір және білім

Огайо штатының Янгстаун қаласында жұмысшы топтық католик отбасында дүниеге келген Трафикант Агнес (құрмет есімі Фаркас) және Джеймс Энтони Трафикант ағаның ұлы болды. Оның негізгі тегі итальяндық және венгрлік. Трафикант 1959 жылы Кардинал Муни орта мектебін бітіргеннен кейін 1963 жылы Питтсбург университетінен білім беру мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Ол Питтсбург университетінің футбол командасында квотербек ретінде ойнады, оның құрамаластарының арасында Майк Дитка да болды. 1963 жылы Трафикантты Питтсбург Стиллерс командасы NFL-дің жиырмасыншы таңдауында (жалпы 276-шы) таңдады, сондай-ақ Америка футбол лигасының Стиллерс және Окленд Рейдерс командаларында өтініш білдірді, бірақ кәсіби деңгейде ойнаған жоқ. Кейіннен ол 1973 жылы Питтсбург университетінен білім беру саласындағы магистр дәрежесін және 1976 жылы Йонгстаун мемлекеттік университетінен кеңес беру саласындағы екінші магистр дәрежесін алды.

Ерте мансап

Карьерасының басында Трафикант Янгстаун қалалық әрекет бағдарламасының тұтыну қаржысы директоры болды. Ол Янгстаун мемлекеттік университетінде және Кент мемлекеттік университетінде есірткі және алкогольге тәуелділік және одан құтылу курстарын оқытты, сондай-ақ Огайо штатының шегінен тыс колледждер мен мемлекеттік мекемелерде есірткі және алкогольді теріс пайдалану туралы лекциялар оқыды. Бұған қоса, Трафикант Огайо штатындағы Полиция академиясында сабақ берді. 1971 жылдан 1981 жылға дейін Махонинг округінің есірткіге қарсы бағдарламасының атқарушы директоры, ал 1981 жылдан 1985 жылға дейін Махонинг округінің шерифі болды. Шериф қызметін атқарып жүрген кезінде Трафикант бірнеше жұмыссыз үй иелеріне қатысты сот шешімдерін орындаудан бас тартқандығы үшін ұлттық деңгейде танымал болды. Бұл оған болат өндірісі және болат өнеркәсібімен байланысты кәсіпорындардың жабылуы мен көшірілуі салдарынан экономикасы төмендеген жергілікті халықтың ықыласын тудырды. Трафиканттың Янгстаундағы мансабы Марк Смерлинг жасаған «Crooked City: Youngstown, OH» подкастының негізгі тақырыбы болды. 1983 жылы ол пара алу айыбымен сотқа тартылды. Қылмыстық істе өзінен қорғаныс жасаған Трафикант, параны сыбайлас жемқорлыққа қарсы жүргізілген құпия тергеудің бір бөлігі ретінде ғана алғанын мәлімдеді. Трафикант барлық айыптан ақталды, өзін өзі қорғаған кезде Рекеттік әсер және жемқор ұйымдар туралы заң (RICO) ісін жеңіп алған жалғыз адам атанды. RICO ісінен кейін Трафиканттың жергілікті деңгейдегі танымалдығы артты. 1984 жылы ол Огайо штатының 17-ші сайлау округінен Конгресс депутаты болып сайланды, үш мерзімдік республикалық өкіл Лайл Уильямсты жеңді. Ол қарсылықсыз сегіз рет қайта сайланды.

АҚШ-тың Өкілдер палатасы

Трафикант Конгрессте болған кезінде қысқа, мағынасыз және көбінесе өрескел сөздерімен танымал болды, ол Палатадағы отырыстарда жиі сөйлейтін. Ол әдетте өзінің басты мәселелерін, мысалы, еркін саудаға қарсылығы мен IRS-ке (Ішкі кірістер қызметіне) қарсылығын айтатын. Ол әдетте сөздерін «Жұлдызды жол» фильмінен алынған «Маған сәуле жіберіңіз» фразасымен аяқтаған. Сонымен қатар, ол ковбойлық етік, полиэстер костюмдер және шаш пердесімен әйгілі болды. Конгрессте Трафикант иммиграцияны төмендетуді қолдады. Трафиканттың Палатадағы маңызды заңнамалық жетістігі – оның ұсынған бірнеше шараларының қабылдануы болды, бұл шаралар салық төлеушілерге қатысты Ішкі кірістер қызметінің қызметін шектеуге бағытталған. Трафикант сондай-ақ шығындар туралы заң жобаларына «Америкалық өнімді сатып алу» ережелерін қосуға жиі ұсыныс жасады. 1995 жылы Республикалықтар Палатаны бақылауға алғаннан кейін Трафикант өзінің партиясынан гөрі Республикалықтарға көбірек дауыс берді. Аборт мәселесінде Трафикант 105-ші Конгресте 95%, ал 106-шы және 107-ші Конгрестерде 100% жағдайда «Өмір құқығының ұлттық комитеті» ұстанымын қолдады. Дегенмен, ол Билл Клинтонға қарсы импичмент туралы барлық төрт бапқа да қарсы дауыс берді. 2001 жылы ол Республикалық Денис Хастертке Палата спикері болып дауыс бергеннен кейін, Демократтар оны өкілеттігінен айырып, ешқандай комитетке мүшелікке жібермеді. Республикалықтар да оны ешқандай комитетке тағайындамағандықтан, Трафикант бір ғасырдан астам уақыттан бері (жоғарғы басшылықтан басқа) бірде-бір комитетке мүше болып тағайындалмаған алғашқы Палата мүшесі болды. Трафикант ФБР-ден Филип Тейлор Крамердің жоғалып кеткеніне қатысты істі тергеп беруді екі рет сұрады, ол оның отбасын білген. ФБР істі ашты, бірақ жаңа қылмыстық тергеу бастамады, бірақ бұл мәселеде Вентура округінің шериф кеңсесіне көмектесті. Трафиканттың кеңсесі де өз тергеуін жүргізді.

Джон Демянюкты қорғау

Трафикант Украинада туған, Сейвен Хиллс қаласында жұмыс істейтін Джон Демянюк ісін қорғады, бұл іс көпке ұнамаған. Ол Израильде сотталып, "Қорқынышты Иван" деген лақап атымен танылған қатыгез нацистік концлагерь күзетшісі болды деп айыпталды және асылуға кесім берілді. Шамамен он жыл бойы Трафикант пен Пэт Бьюкенен Демянюкке әділ сот болмағанын және оның жаңылыс танылғанын жақтады. 1993 жылы Израильдің Жоғарғы соты жеткілікті күмәндік тудырғандықтан бұл үкімді күштен шығарды. Кейіннен, 2009 жылдың 11 мамырында АҚШ Жоғарғы соты оның депортация бұйрығын қайта қараудан бас тартқаннан кейін Демянюк Германияға депортацияланды. Демянюк неміс қылмыстық сотында кісі өлтіруге көмектескен деп танылды, бірақ неміс апелляциялық соты оның ісін қарамай тұрып қайтыс болды, соның салдарынан үкім күшін жойды.

Артур Рудольфтің қорғанысы

Бьюкененнің бұрынғы нацист және NASA ғалымы Артур Рудольфтің операцияға қатысу үшін АҚШ-қа әкелінген азаматтығынан айыру туралы ұсынысын қарастырғаннан кейін, Трафикант Хантсвиллде (Алабама штаты) орналасқан Артур Рудольфтің достары ұйымымен сөйлесті. Ол азаматтығынан айырудың себебі Конгресске ықпал ететін "қуатты еврей лоббисі" екенін мәлімдеді. Ол тағы да өзінің қорғанысын өзі жүргізіп, соттың 1983 жылғы сотқа дейінгі өзіне қарсы кек алудың бір бөлігі екенін айтты. Екі айлық федералдық сот отырысынан кейін, 2002 жылдың 11 сәуірінде ол пара алу, рэкет және салықтан қашу сияқты он қылмыстық құқық бұзушылық жасады деп танылды. 2002 жылдың 30 шілдесінде АҚШ округтік судьясы Лесли Уэллс Трафикантты 8 жылға бас бостандығынан айырып, 10 қылмыстық құқық бұзушылық жасағаны үшін 150 000 доллар айыппұл салды. Соңында, Палатаның этика комитеті Трафикантты Конгрестен қууды ұсынды. 24 шілдеде Палата 420 дауыспен "иә", 1 дауыспен "жоқ", 9 дауыспен "қатысты" және 4 дауыс бермеді деп шешім қабылдады. Қууға қарсы жалғыз дауыс берген өкіл Гэри Кондит болды, ол сол кезде өзінің жанжалының ортасында болып, қайта сайлануда жеңіліске ұшырады. Трафикант 1980 жылы "Абскам" жанжалының нәтижесінде қуылған Майкл Майерстен кейін Өкілдер палатасынан қуылған алғашқы адам болды. Қуылғаннан кейін Трафикант АҚШ-тың Аленвуд федералдық түрмесінде жазасын өтеген кезде тағы бір мерзімге тәуелсіз кандидат ретінде түсті. Ол 28 045 дауыс немесе 15 пайыз дауыс жинады. Трафикант АҚШ тарихында түрмеде отырғанда федералдық лауазымға үміткер болған азаматтардың санаулы бірі болды. Трафиканттың бұрынғы көмекшісі Тим Райан сайлауда жеңіске жетті. Оның Федералдық түрмелер бюросының тіркеу нөмірі 31213 060. Ол алғашқы он жеті айын Аленвудта өткізді. Ол түрмеге келгеннен кейін бір күзетшіге: "Сізді ешкім естімейді. Көбірек айтыңыз" дегені үшін, бүлікке қастықтау жасады деген айыппен жеке камераға қамалды деп мәлімдеді. Жеті жылдық түрме жазасының барысында Трафикант ешқандай келушілерді қабылдаудан бас тартты, өйткені ол ешкімнің өзін осылай көргісі келмейтінін айтты. Ол 2009 жылдың 2 қыркүйегінде 68 жасында босатылды және үш жылдық бақылау мерзіміне алынды. Түрмеде Трафикант неонацист Дэвид Дьюктің қолдауын алды, ол өзінің жеке веб-сайтына келушілерді оның жеке қорына қайырымдылық жасауға шақырды. Дьюк Трафиканттың Джон Демянюкты қорғағаны және басқа да себептермен АҚШ Әділет департаментінің мақсатына айналғаны туралы хатын жариялады. Трафикант сонымен қатар, хатта "Вако, Руби Ридж, Pan Am 103 рейсі, Джимми Хоффа және Джон Ф. Кеннедиге жасалған қастандық" туралы фактілерді білетінін мәлімдеді, оларды ол болашақта ашуы мүмкін. "Target: Traficant, The Untold Story" кітабының авторы Майкл Коллинз Пайпер бастапқыда Трафиканттың хатын таратуға көмектесті, ол: "Мен Трафикант туралы жазған нәрселерім мен білмейтін жерлерде пайда болып жатыр. Қазір Интернетпен (алты) дәрежелік байланыс бар" деді және Трафиканттың Дьюкпен тікелей байланысы болмағанын жоққа шығарды.

Шығару

Трафикант 2009 жылдың 2 қыркүйегінде түрмеден босатылды. 2009 жылдың 2 қарашасында American Free Press газетінде жарияланған Трафиканттың мақаласында айыпталып отырған концентрациялық лагерь күзетшісі Джон Демянюк қорғалуына жалғасты.

2010 жылғы Конгресс сайлау науқаны

2010 жылдың қыркүйегінде Трафикант бұрынғысынан қуылғанға дейін атқарған мандатқа қайта үміткер ретінде тіркелді және оның сайлауалды бағдарламасы АҚШ Конституциясының он алтыншы түзетуін жою болады деп мәлімдеді. Трафикант сайлауда бұрынғы көмекшісі Тим Райанға есе жіберіп, 2002 жылы өткен сайлауда да осы Райанға жеңілген еді.

Түрмеден кейінгі өмір

Түрмеден босатылғаннан кейін Трафикант Огайо штатының Колумбиана қаласында өткен «Шай партиясы» наразылығында қонақ спикер ретінде сөз сөйледі. Трафикант 2014 жылдың шілдесінде «АҚШ Азаттығы жобасы» атты халықтық науқанын бастады, оның мақсаттарының бірі Конгресске қысым жасап, Салық қызметінен (IRS) құтылуға және Федералдық резервтен «айырылуға» ұмтылу болды. Ол 1987 жылы сатып алған шаруашылығында өмір сүруін жалғастырды.

Апат және қайтыс болу

Трафикант 2014 жылдың 23 қыркүйегінде Гринфордтағы (Огайо штаты) фермасында апатқа ұшырады. Ол басқарған трактор тік бұрышты сарайдың қабырғасына соғылып, аударылып, оның астында қалды. Трафикант Салемдегі Салем аймақтық медициналық орталығына жеткізілді, содан кейін Янгстаундағы Сент-Елизавета денсаулық орталығына тікұшақпен жеткізілді. 24 қыркүйек күні кешке оның әйелі оны "есінен айырылған және жағдайы нашар" деп сипаттады. 26 қыркүйек күні кешке Огайо штатының 8-ші округінен Конституциялық партиясының үміткері және "Project Freedom USA" жобасын ілгерілетуге көмектесу үшін Трафикантпен бірге саяхаттап жүрген жақын досы Джим Кондит-младший мәтіндік хабарлама жіберді. Хабарламада: "сағат 14:00-де (жұма күні) аппараттар өшірілді. Ол әлі де тыныс алып жатыр. Мыңдаған адам дұға етіп отыр" делінген. 2014 жылдың 27 қыркүйегінде Трафикант 73 жасында Огайо штатының Польша қаласындағы хосписте қайтыс болды. 29 қыркүйекке дейін Трафиканттың денесі отбасының жекелеген жерлеу рәсімінен кейін белгісіз жерге жерленді, сондай-ақ ол үшін қоғамдық жерлеу рәсімі болмайтыны жарияланды. Кейінгі медициналық сараптама көрсеткендей, Трафикант апатқа дейін жүрек ұстамасы немесе құрысуға шалдықпаған, сонымен қатар есірткі немесе алкогольдің әсері де болмаған. Одан асып, апатта қатты жарақат алған жоқ. Зерттеу жүргізген сот-медициналық сарапшы Трафиканттың өлімін трактордың салмағынан туындаған тыныс алудың қиындығына байланыстырды.