Кіріспе

1874–1889 Америкалық саяси партия

Гринбек партиясы (керек-жараққа байланысты Тәуелсіз партия, Ұлттық Тәуелсіз партия және Гринбек Еңбек партиясы деп аталатын) – 1874 жылдан 1889 жылға дейін белсенді болған, монополияға қарсы идеологиясы бар американдық саяси партия. Партия 1876, 1880 және 1884 жылдары үш президенттік сайлауға үміткерлерді ұсынды, содан кейін әрекеті тоқтап қалды. Партияның аты Америка Азамат соғысы кезінде және одан кейін Солтүстік тарап шығарған, алтынмен қамтамасыз етілмеген қағаз ақша – «гринбакқа» сілтеме жасайды. Партия өндірушілерге төленетін бағаның инфляциялық төмендеуіне қарсы болды, бұл республикалық және демократиялық партиялар қолдайтын, алтынға негізделген ақша жүйесіне қайта оралумен байланысты болды. Қамтамасыз етілмеген валютаны қолдануды жалғастыру бизнесті дамытуға және бағаларды көтеріп, қарыздарды төлеуді жеңілдету арқылы фермерлерге көмектеседі деп есептелді. Бастапқыда Гранж саясатымен байланысты аграрлық ұйым, 1878 жылы Гринбек Еңбек партиясы деп атала бастады және өзінің бағдарламасына 8 сағаттық жұмыс күнін қолдау және кәсіподақ ереуілдерін басу үшін мемлекеттік немесе жеке күш қолдануға қарсы тұру сияқты индустриалдық реформаларды қосып, фермерлер мен жұмысшылар арасында одақ құруға тырысты. 1880-жылдардың екінші жартысында ұйымның әрекеті тоқтап, оның негізгі бағдарламасы көп ұзамай «Халық партиясы» (әдетте «популистер» деп аталады) қолдауымен қайта жанданды. Кейін, 20 ғасырдың басында, екі партияның да бағдарламаларының бір бөлігін прогрессистер іске асырды.

Өмірбаян

1861-1865 жылдардағы Америка Азамат соғысы Америка Құрама Штаттарының қаржы жүйесіне зор әсер етті, соғысқа байланысты жаңа шығындарды тудырып, Оңтүстік Америка Құрама Штаттарынан түсетін салық түсімдерін тоқтатты, ол Америка Конфедерациялық Штаттары ретінде құрылған еді. Оңтүстіктің бөлінуі Солтүстікте қысқа да, ауыр да бизнес паникасын және Федералдық үкіметке деген сенімсіздік дағдарысын тудырды. Үкіметтің жылдам әскери жеңіске жететініне қатысты алғашқы іллюзиялары жалған болып шықты, ал Оңтүстік жеңістерінен кейін федералдық үкімет соғыс шығындарын қаржыландыру үшін қажетті мемлекеттік облигацияларды сатуда үлкен қиындықтарға тап болды. Конгресс 1863 жылдың қаңтарында Қазынашылық хатшысы Чейстің Ұлттық банк жоспарын қабылдады, бұл алтынмен емес, мемлекеттік облигациялармен қамтамасыз етілген және АҚШ ноталарымен төленетін валютаның тағы бір түрін құрды. Бұл алтынға негізделмеген валюта айналымдағы «жасыл долларлардың» функционалдық эквивалентіне айналды, ақша ұсынымын одан әрі кеңейтті. Ақша ұсынымын босату банктер мен бай өнеркәсіпшілердің ұлттық экономикаға қатысты басымдығын жобалау жолы ретінде қарастырылды. 1867 жылы құрылған Грандж теміржолдардың монополиялық билігімен айналысты, олар өз пайдалары үшін фермерлерге қарсы түрлі агрессивті баға белгілеу механизмдерін қолданды. Гранджерлер 1870-ші жылдардың басында саясатқа қатысқанда, теміржол бағаларын реформалау олардың күн тәртібіндегі басты мәселе болды, ал валюта реформасы борышкерлерге қарыздарын өтеуді жеңілдетуге қатысты емес. Теміржолдар құрылыс жұмыстарын қаржыландыру үшін осы үлкен жер қорының көп бөлігін ақшаға айналдыруы керек болды, себебі теміржол құрылысы қымбат кәсіп еді. Миссури өзенінің батысындағы бұрын ауыл шаруашылығының қажеттіліктеріне жарамсыз деп есептелген құнарсыз жерлерге жаңа қоныс аударушыларды тарту қажет болды, себебі топырақтың жеткіліксіздігі мен құрғақ климаты болды. Теміржол компаниялары сатуға міндетті жерлердің ауыл шаруашылық дамуын ілгерілетуге миллиондаған доллар жұмсады. Халық саны күрт өсті, маргиналды жерлер сатылып, қоныстандырылды. 1873 жылы экономикалық көпіршік жарылды. Дағдарыс кеңейтілген теміржол индустриясында басталды, онда брокерлік үй Jay Cooke & Company қаржылық міндеттемелерін орындау үшін жеткілікті Northern Pacific Railroad облигацияларын сата алмады, бұл несиелерді төлеуге кешігуге және қаржылық тізбектік реакцияға әкелді. Банктерге шабуылдар басталды, банктердің тізбесі жабылды, ал өндірушілер өндірісін тоқтатты, жұмысшыларды жұмыстан босатты. Дүркін-дүркін шағын теміржолдар банкротқа ұшырады, ал жұмыссыздық күрт өсті. 1878 жылға дейін созылған ұзақ депрессия басталды. Конгреске валютаны қайта инфляциялау арқылы бизнес дағдарысын жеңілдету үшін қысым көрсетілді, теміржол промоутерлері мен темір өнеркәсібін Шығыс банкирлері мен сауда элитасына қарсы қойды, олар тұрақты, алтынға негізделген валютаны жақтады. Ақша ұсынымын кеңейтуді жақтағандар Конгресте жеңіске жетті, ол Ұлттық банк ноталарын шығаруды 46 миллион долларға көтеруді талап ететін инфляциялық заң жобасын қабылдады, бұл қоржынсыз валютаның лимитін 400 миллион долларға дейін көтерді, бірақ президент Грант 1874 жылдың 22 сәуірінде заңға вето қойды. Жоспар бойынша үкімет алтынға пайыздық облигацияларды сату арқылы келесі бірнеше жылда жеткілікті алтын қорын жинақтайтын, жинақталған металды 1879 жылдың 1 қаңтарында «жасыл долларды» сатып алу үшін пайдаланатын. сонымен қатар бірқатар штат заң шығарушылары, бірақ ол ешқашан біріктірілген ұйым құрмады.) Индиана тәуелсіз ұйымы келесі жылы кеңірек өмір сүруге көз салды, 1874 жылдың тамызында барлық «жасыл доллар адамын» қараша айында Индианаполисте жиналып, жаңа ұлттық саяси партия құруға шақыруды жариялады. Бұл алғашқы жиналыстарға қатысқандардың көпшілігі фермерлер немесе заңгерлер болды, қаладағы жалақылы жұмысшылар немесе кәсіподақ қызметкерлері азырақ болды, себебі 1873 жылғы үрейден кейін кәсіподақ қозғалысы ыдырап, шашырап кетті. Партия өзінің алғашқы ұлттық тікелей билетін 1876 жылдың мамырында Индианаполисте өткен съезде ұсынды. Партияның платформасы 1875 жылғы «Түрлі валютаны қайта жандандыру туралы» заңды жоюға және кеңейтілген ақша ұсынысы арқылы өркендеуді қалпына келтіру мақсатында алтынға негізделмеген АҚШ ноталарын қайта пайдалануға бағытталған. Гринбек қозғалысы бұрынғы қоржынсыз валютаны пайдалану әрекеті ақшалы мүдделермен саботажделгенін, олар Конгреске ноталардың функционалдығын шектеуге ықпал еткенін – оларды салықтарды немесе ұлттық қарызды төлеуге жарамсыз деп жариялағандарын айтты. Гринбек қозғалысының пікірінше, бұл сөзсіз қоржынсыз валютаның құнын толыққанды алтынға негізделген ноталармен қатар айналымға шығарғанда кемсіртті. Алайда, жағдай 1877 жылдың жазында ел бойынша басталган ереуіл қозғалысынан кейін өзгере бастады, бұл жергілікті ереуіл әрекеттерін тоқтатуға Федералдық әскерлердің араласуына және жұмысшылардың радикалданғанына әкелді. Республикалық және Демократиялық партиялардан ғана емес, сонымен қатар жаңадан құрылған Гринбек партиясынан тәуелсіз жергілікті саяси ұйымдар ел бойынша, негізінен Огайо, Пенсильвания және Нью-Йорк штаттарында пайда болды. Қозғалыс 1874 жылғы Висконсин, Калифорния, Айова және Канзас штаттарындағы сайлауларда үлкен жетістікке жетті. Бұл Чикаго апталық Tribune газетінің «қозғалыс ел үшін бірдеңе жасауға мүмкіндік береді, тек фермерлер үшін ғана емес, сонымен қатар өз еңбегімен өмір сүретін барлығы үшін, саясатпен, спекуляциямен және таптық заңдармен өмір сүретін адамдардан өзгеше» деген мәлімдеме жасауына әкелді. Инфляциялық ақша саясатын қабылдауға Демократтарды немесе Республикалықтарды иландыра алмағандықтан, Оңтүстік және Батыс ақша реформасының көшбасшылары Индианаполисте кездесіп, валюта реформасы үшін жаңа саяси партия құруды ұсынды. Олар 1875 жылы Кливлендте Гринбек партиясын ресми түрде іске қосу үшін қайтадан кездесті. Гринбектер 1863 жылғы Ұлттық банк актісімен құрылған Ұлттық банк жүйесін, күміс долларды үйлестіруді (1873 жылғы Ақша соғу актісі Гринбек үшін шын мәнінде «73 жылғы қылмыс» болды) және 1879 жылдың 1 қаңтарында «жасыл долларды» сатып алу үшін АҚШ Қаржы министрлігіне монетаны (ақшаны немесе «қатты» валютаны) ұсынуды талап еткен 1875 жылғы қайта жандандыру актісін айыптады, осылайша елді алтын стандартына қайтарды. Барлығы бірге, бұл шаралар банктер емес, федералдық үкімет бақылаған икемсіз валютаны құрды. Гринбектер мұндай жүйенің фермерлер мен жұмысшылардың зиянына қарызкорлар мен өнеркәсіптің пайдасына әкелетініне сендірді. 1880 жылы Гринбек партиясы өзінің платформасын кіріс салығын, сегіз сағаттық жұмыс күнін және әйелдерге дауыс беру құқығын қоса кеңейтті. Грандж (Шаруалардың қамқоршылар орденінің Ұлттық Гранджы) мен Гринбек қозғалысы арасында да идеологиялық ұқсастықтар болды. Мысалы, Грандж да, GAP та ұлттық прогрессивті кіріс салығын жақтады және мемлекеттік жерлерді жер спекулянттарына сатудың орнына қоныс аударушыларға беруді ұсынды. Шамамен 1882 жылы Теннесси штатындағы Гринбек қаласы Гринбек партиясының құрметіне аталды. Партия кейбір штаттарда сәл әртүрлі ресми аттарды қолданған сияқты, ұйым 1880 жылғы қарашада Сакраменто, Калифорния қалалық сайлауда «Жасыл еңбек және социалистік партия» ретінде басталды. Оның ұлттық өкілдерінің арасында, ең танымал болмаса да, Томас Юинг, Канзастағы Азамат соғысынан бұрынғы бос штаттың белгілі жақтаушысы, соғыс кезіндегі даулы генерал-майоры және Грант әкімшілігінен кейін демократқа айналған адам болды. Оның Гринбек ақша саясаты бойынша ұлттық дебаттары партияның өсуіне және соғыстан кейінгі монополиялық алтынға негізделген капитализмді қайта дамытуға қарсы спикер ретінде оның ықпалына әкелді. Юингтің Андреге берген кеңесі...

Қалпына келтіру және таратылу

Гринбек партиясы Гровер Кливленд әкімшілігінің бүкіл кезеңінде құлдырауға ұшырады. 1884 жылғы сайлауда партия палатаға тікелей бірде-бір орынды жеңе алмады, алайда олар Плейнс штаттарының демократтарымен, Джеймс Б. Уивермен бірлесіп бір орынды ұтып алды, сондай-ақ демократиялық үміткерді қолдау арқылы бірнеше орынды жеңді. 1886 жылғы сайлауда Гринбек партиясынан жиырмадан астам кандидат палатаға түсті, одан бөлек алты кандидат біріккен тізімдер бойынша сайлауға қатысты. Қайтадан, Уивер партияның жалғыз жеңісі болды. 1888 жылдың басында Гринбек партиясы туралы көптеген жаңалықтар Мичиган штатында тарады, онда партия әрекетті күйінде болды. 1888 жылдың басында Гринбек партиясы тағы бір ұлттық съезд өткізе ме, жоқ па екені белгісіз болды. Гринбек партиясының төртінші ұлттық съезі 1888 жылдың 16 мамырында Огайо штатының Цинциннати қаласында өтті. Съезге келген делегаттардың саны өте аз болғандықтан, ешқандай шешім қабылданбады. 1888 жылдың 16 тамызында ұлттық комитеттің төрағасы Джордж О. Джонс ұлттық съезддің екінші сессиясын шақырды. Ұлттық съезддің екінші сессиясы 1888 жылдың 12 қыркүйегінде Цинциннатиде өтті. Оған барлығы жеті делегат қатысты. Төраға Джонс екі үлкен партияны сынап сөз сөйледі, ал делегаттар кандидаттарды ұсынбады. Съезд сәтсіз аяқталғаннан кейін Гринбек партиясының қызметі тоқтатылды.

Мұра

Көптеген Гринбек белсенділері, соның ішінде 1880 жылғы президенттікке үміткер Джеймс Б. Уивер, кейін Популистік партияға қатысты. 1880-ші жылдардың ортасына қарай Гринбек еңбекшілер партиясы ұлттық деңгейде еңбекшілердің қолдауын жоғалта бастады, бұл ішінара шеберлік кәсіби одақтардың ерікті қатысуының нәтижесінде, ал ішінара ирландтардың Демократиялық партияға қайта оралуының салдарынан болды. Тарихшы Пол Клеппнер Америка саяси жүйесіндегі үшінші партиялардың дәстүрлі функцияларының бірі – жаңа мәселелерді көтеру, олардың сайлаушылар арасындағы тиімділігін сынау және беделді саяси партияларды осы мәселелерді өздерінің сайлау бағдарламасына енгізуге мәжбүрлеу екенін атап көрсетті. Осы тұрғыда Гринбек партиясы және одан кейін құрылған Халық партиясы сәттілікке жетіп, Демократиялық партияны ақша айналымын жеңілдету саясатын қабылдауға және алтын стандартынан толығымен бас тартуға итермеледі.

Конвенциялар

Конгресс орны Күні Ескертулер Индиана Ұйымдастыру конференциясы Индианаполис 25 қараша 1874 Индиананың "Тәуелсіз партиясының" жиналысы. Ұлттық конгресс шақыруды жоспарлау. Ұлттық ұйымдастыру конвенциясы Кливленд 1875 жылғы наурыз "Ұлттық тәуелсіз партиясын" құрды. Ұйымдастыру конвенциясы Цинциннати 1875 жылғы қыркүйек Меценат Хорас Х. Дэй 1875 жылғы наурыздағы конвенцияның еңбек мәселелерін қарастырмауына наразылық білдірді. Қатысушылар "Ұлттық тәуелсіз партиясымен" бірігуге дауыс берді. 1-ші Ұлттық конвенция Индианаполис 16–18 мамыр 1876 "Ұлттық тәуелсіз партиясының" (Гринбек партиясының) конвенциясына 17 штаттан 239 делегат қатысты. Питер Купер президенттікке ұсынылды. Гринбек Еңбек партиясының Құрылтай съезі Толедо, Огайо 22 ақпан 1878 Гринбек партиясы мен Еңбек реформа партиясы бірігіп, "Гринбек Еңбек партиясын" құрды. Платформа еңбек мәселелерін қамту үшін кеңейтілді. 2-ші Гринбек Еңбек Ұлттық конвенциясы Чикаго 9–10 маусым 1880 714 делегат қатысты. Джеймс Б. Уивер президенттікке, Барзилай Дж. Чемберс вице-президенттікке ұсынылды. 3-ші Гринбек Еңбек Ұлттық конвенциясы Индианаполис 28–29 мамыр 1884 Бенджамин Франклин Батлер президенттікке, Абсолюм М. Вест вице-президенттікке ұсынылды. 4-ші Гринбек Еңбек конвенциясы (тоқтатылды) Цинциннати 16 мамыр 1888 Делегаттардың саны жеткіліксіз болғандықтан, ешқандай шешім қабылдалмады. 4-ші Гринбек Еңбек Ұлттық конвенциясы Цинциннати 12 қыркүйек 1888 Жалпы 8 делегат қатысты және кандидаттар ұсынылмады.

Президенттік билеттер

Сайлау конвенциясы қаласы Конвенция мерзімі Президенттік кандидат Вице-президенттік кандидат Халық дауысы Пайыз 1876 Индианаполис 1876 мамыр Питер Купер (Нью-Йорк) Сэмюэл Ф. Кэри (Огайо) 83 726 1% 1880 Чикаго 1880 маусым Джеймс Бэрд Уивер (Айова) Барзилай Дж. Чемберс (Техас) 305 997 3,3% 1884 Индианаполис 1884 мамыр Бенджамин Ф. Батлер (Массачусетс) Абсолюм М. Вест (Миссисипи) 175 096 1,7%

Басқа сайланған лауазымды адамдар

Гарриел Г. Гейгер, заңгер және Техас штатының депутаты. Роберт А. Керр, Техас штатының депутаты.