Кіріспе
Кейбір христиан конфессияларында қасиеттілікке қарсы жасалған құлшынның бір түрі – Мәсіхтің Евхаристияда нақты түрде бар екендігі туралы доктринаны ұстанатын христиан конфессияларында қасиеттілікке қарсы жасалған құлшын. Бұл қасиетті хост – Құдайға арналған литургия немесе әдепкі (протестанттарда қарапайым қасиетті нан деп те аталады) қызметінде қолданылатын нанға қатысты зәбір көрсету немесе оны қастандықпен пайдалану. Католик, Шығыс Православие және Православие шіркеулері, сондай-ақ кейбір протестанттық дәстүрлер (англикандық, лютерандық және методистік сияқты) мұны тыйым салады. Католицизмде, хост Иса Мәсіхтің денесіне айналған деп есептелетін болғандықтан, хостты құрметсіздікке салу ең ауыр күнәлардың бірі болып саналады. Хостты әдейі құрметсіздікке салу жаза ретінде автоматикалық айыптауға (latae sententiae) алып келеді. Тарих бойында көптеген топтар Евхаристияны құрметсіздікке салған деп айыпталды, бұл қасиетті хосттың рухани маңыздылығына байланысты ауыр салдарға әкеп соқты. Орта ғасырлардағы Еуропадағы жаппай қырғындар мен қуғын-сүргінге еврейлерге қарсы айыптаулар жиі себеп болды. Ұқсас айыптаулар мұсылмандарға және колдовствоға қатысты сот процестерінде де айтылды; колдовшыларды аулау туралы нұсқаулықтар, мысалы, Malleus Maleficarum, колдовшылардың құрметсіздікке салған нысандары ретінде хосттарды атайды. Бұл қара әдепкінің көптеген сипаттамаларының бір бөлігі болып табылады, тарихи еңбектерде де, көркем әдебиетте де кездеседі.
Host desecration is a form of sacrilege in Christian denominations that follow the doctrine of the real presence of Christ in the Eucharist. It involves the mistreatment or malicious use of a consecrated host—the bread used in the Eucharistic service of the Divine Liturgy or Mass (also known by Protestants simply as Communion bread). It is forbidden by the Catholic, Oriental Orthodox, and Eastern Orthodox Churches, as well as in certain Protestant traditions (including Anglicanism, Lutheranism, and Methodism). In Catholicism, where the host is held to have been transubstantiated into the body of Jesus Christ, host desecration is one of the gravest sins. Intentional host desecration incurs the penalty of excommunication latae sententiae. Throughout history, a number of groups have been accused of desecrating the Eucharist, often with grave consequences due to the spiritual importance of the consecrated host. Accusations against Jews were a common reason given for massacres and expulsions throughout the Middle Ages in Europe. Similar accusations were made against Muslims and in witchcraft trials; witch hunter's guides such as the Malleus Maleficarum refer to hosts as being objects of desecration by witches. It is part of many descriptions of the Black Mass, both in ostensibly historical works and in fiction.
Өмірбаян
Католик шіркеуінде Евхаристияның трансбұғаттануы Иса Мәсіхтің "денесі, қаны, жаны және құдайлық қасиеттері" қасиетті хостия нысында бар екенін және оған құлшылық ету керектігін білдіреді. Хостияны ұрлау, сату немесе оны діни емес мақсатта пайдалану ауыр күнә және құдайға қарсы келу болып есептеледі, бұл экс-коммуникация жазасына әкеледі, ол Латын шіркеуінде автоматты түрде қолданылады (Латын шіркеу кодексінің 1367-қанынына немесе Шығыс шіркеулерінің канондарының 1442-қанынына қараңыз). Шығыс православие шіркеулері де, копт шіркеуі сияқты шығыс православие шіркеулері де "ғибадат элементтері қасиетті түрде берілуі кезінде нан мен шараптың Мәсіхтің денесі мен қанына айналуының шынайы болғанын" нық айтады, бірақ олар "осы өзгерістің қалай жүретінін түсіндіруге тырыспайды", осылайша оны сипаттау үшін философиялық терминдерді қолданудан бас тартады. Методистік шіркеу де Исаның Евхаристияда "нан мен шарап элементтері арқылы" шынымен бар екенін айтады, бірақ оның қалай бар екені қасиетті құпия екенін санайды. 19-ғасырдағы Оксфорд қозғалысы "Нағыз Қасымызда болу" классикалық ілімін қайта енгізгенге дейін, англиканизм қабылдаушылықты жақтады – яғни, Евхаристиядағы нан мен шарап қасиеттілікке ие болғаннан кейін өзгермейді, бірақ адал қатысушы олармен бірге Исаның денесі мен қанын қабылдайды. Қандай ілім таңдалған болса да, англикандар арасында қасиетті нан мен хостиялар сақталады және үлкен құрметпен қарастырылады. 1969 жылы "Мемориал Домини" жарияланғаннан бері католик шіркеуі кейбір елдерде қатысушыларға Хостияны тілге емес, қолға алуға рұқсат берді, бұл "ежелгі әдетті" қайта жаңғыртты. Тілге қабылдау әлі де католик шіркеуінің ресми нормасы болып табылады, ал қолға қабылдау [Memoriale Domini indult арқылы] ағылшын тілді елдерде практикалық норма болып табылады. Англикан және лютеран діндерінде қасиеттілікке қатысу үшін тізе бүгіп құдайға сиыну әлі де қалыпты жағдай. 2015 жылдан бастап, Испанияда хостияны қорлау қылмыс болып саналады, ал 1983 жылғы Канондық құқық кодексінде де көрсетілген.
Ортағасырлық яһудилерге қарсы айыптаулар
Еврейлерге қарсы жасалған қасиетті нан (хост) арамдады деген айыптаулар Орта ғасырлардағы Еуропадағы жаппай қырғын мен қуғын-сүргінге жиі себеп болды. Дінге қатысты түсінік, мәсіхшілер қасиетті нанды жегенде ет жеп, қан ішетінін білдірмесе де, осы догманы сипаттау тілі яһуди діні мен яһуди заңына мүлдем жат деп түсіндірілді. Яһудилер үшін мұндай сенім жүйесі олардың қатаң диеталық заңдарына қайшы келеді, себебі олар қанды тұтынуға тыйым салады, тіпті кошерлік жануарларды жегенде де. Орта ғасырлардағы яһудилер жиі осыған ұқсас айыптаулардың құрбаны болды, бұл басқа да құрметтелетін заттардың, мысалы, Иса мен әулиелердің бейнелерінің арамдалуынан да ауыр деп саналды. Айыптаулар көбінесе айыптаушының куәлігіне негізделді, ол айыпталушы еврейге немесе яһуди халқына қарсы көзқарас білдіруі мүмкін. Осыған қарамастан, кейбір айыпталушылар аз дәлелдер немесе азаптау арқылы кінәлі деп танылды. Окердің «Гарвард теологиялық шолудағы» жазбаларына сәйкес, мұндай оқиға 1389 жылы Прагада және көптеген неміс қалаларында болды. Уильям Николдың айтуынша, еврейлердің қасиетті нанды арамдады дегеніне мойын бұрған 100-ден астам жағдай тіркелген. Алғашқы рет 1243 жылы Потсдамның оңтүстігіндегі Билиц қаласында айыптау туралы жазба жасалған. Дәстүрге сәйкес, осы оқиғадан кейін Билиц еврейлері Милл қақпасының алдындағы төбеде өртеліп, кейіннен 1945 жылға дейін Юденберг деп аталды, бірақ 13 ғасырға қатысты құжаттарда өртеу туралы заманауи дәлелдер жоқ. 1290 жылы Парижде болған тағы бір белгілі оқиға Rue des Billettes шіркеуінде және жергілікті бауырластықта еске алынды. 1337 жылы Дегендорфта болған оқиға, 1992 жылға дейін «Deggendorfer Gnad» бөлігі ретінде жергілікті деңгейде атап өтілді, бүкіл аймақта бірнеше қырғынға әкелді. 1370 жылы Брюсселде қазіргі уақытта Санкт-Гудула соборында сақталған және ұзақ уақыттан бері арнайы мерекеленіп келген, сондай-ақ собордағы көркем суреттерге байланысты алты еврейдің өртелуіне (кейде жиырмаға дейін) және қаланың еврей халқының қуғынға ұшырауына себеп болды. 1510 жылы Хавеландтағы Кноблаухта 38 еврей өлтіріліп, көптегендері Бранденбургтен қуылды. 1410 жылы Сеговияда болған күдікті оқиға жер сілкінісіне әкелді дегенді айтушылар бар; нәтижесінде қаладағы жетекші еврейлер өлтіріліп, жергілікті синагог тәркіленіп, Корпус Кристи шіркеуі мен монастырі ретінде қайта бағышталды. Сондай-ақ, 1294 жылы Лаа қаласында (Австрия), 1298 жылы Вюрцбургке жақын Реттинген қаласында және Венаға жақын Корнеубург қаласында, 1299 жылы Ратисбон қаласында, 1306 жылы Сент-Полтен қаласында, 1330 жылы Гюстроуда, 1338 жылы Пулкауда, 1388 жылы Прагада, 1401 жылы Глогауда, 1420 жылы Эмсте, 1453 жылы Бреслау қаласында, 1478 жылы Пасау қаласында, 1492 жылы Мекленбургтегі Штернберг қаласында, 1514 жылы Эльзастағы Миттельберг қаласында, 1556 жылы Польшадағы Сохачев қаласында еврейлерге қарсы қудалаулар жасалды. Жақып Баснаждың айтуынша, соңғы еврей 1631 жылы қасиетті нанды ұрлады деген айыппен өртеліп өлтірілді, ол Менаше Бен Израильден үзінді келтіреді. Кейбір жағдайларда қасиетті нанды арамдау туралы аңыздар нақты айыптауларсыз пайда болды, мысалы, Познан (Позен) қаласындағы қасиетті нанды арамдау туралы аңыз. 1523 жылы Мартин Лютер, ал 1558 жылы Польшаның Сигизмунд Августы сияқты тұлғалар бұл айыптауды жоққа шығарған кезде, қасиетті нанды арамдау туралы айыптаулар біртіндеп тоқтады. Алайда, қасиетті нанды арамдау туралы жалған ақпараттар 18-19 ғасырларда да орын алды. 1761 жылы Нансиде бірнеше еврей Эльзастан өртеліп өлтірілді. Соңғы рет 1836 жылы Берлад қаласында (Румыния) айыптау көтерілді. Майерс Fox News телеарнасының көрермендерді студентке қосымша қиындықтар туғызуға итермелеуіне наразылығын білдірді және қарулы күзетшілердің келесі мессаға қатысатыны туралы хабарларды мазақ етті. Майерс өзінің оқырмандарының бірі өзіне арнап еухаристиялық нан сатып алса, ол оны «барлығын фотоға түсіріп, интернетте таныстырған терең құрметсіздікпен және қорқынышты крекерлік қорлықпен» қарайтынын айтты. Бірнеше католик бірден қатты наразылық білдірді. Католик лигасының Уильям А. Донохью Майерсті католиктерге қарсы фанатизмде айыптап, оның ұсынысын католиктердің Мәсіхтің денесі деп санайтын нәрсені арамдауға бағытталған қауіп деп сипаттады және Миннесота университеті мен Миннесота штатының заң шығарушы органына Майерске қарсы іс-қимыл жасауды сұрайтын хат жіберді. Майерс тозған тырнақпен қасиетті нанды тесіп, оны Құран мен «Құдайдың алдамшылығы» кітабының бірнеше жаңқа бетін тесіп, оларды ескі кофе ұнтақтары мен банан қабығымен бірге қоқыс шелегіне тастады. Ол өзінің блогында осы заттардың суретін жариялап, ештеңе қасиетті деп есептелмеуі керек екенін, адамдарды барлық нәрсені сұраққа салуға шақырды. Сонымен қатар, ол қасиетті нанды арамдау туралы айыптаулардың тарихын сипаттап, мұндай айыптаулардың Орта ғасырлардағы Еуропада антисемитизмді ақтау үшін жиі қолданылғанын атап өтті. Донохьюдың айтуынша, Pharyngula веб-сайтына Миннесота университетінің веб-сайтынан сілтеме болғандықтан, ол университет кодексіне бағынуы керек, ол факультеттің басқалармен «құрметті, әділ және азаматтық» қарым-қатынаста болуын талап етеді.
"Әл-Ислам" журналы
2009 жылы Малайзияның шағын журналы "Аль Ислам" газетінің екі мұсылман тілшісі исламнан бас тарту деректері туралы мақала жазып жатқанда, жасырын түрде католиктердің миссасына қатысып, қасиетті тағамды қабылдады. Тілшілер кейін қасиетті тағамды түкіріп, өздері исламнан шықпағанын дәлелдеу үшін суретке түсірді. Алынған сурет 2009 жылдың мамыр айында жарияланды. "Утасан Кария" тобына қарасты "Утасан Малайзия" тобына тиесілі журнал, арнайы тергеу репортажы аясында Мухд Ридван Абдул Жалилті қоса, тілшілерін Кланг аңғарындағы екі шіркеуге жіберді. Жарияланғаннан кейін Пенангтан келген екі католик, Судагаран Стэнли мен Жоахим Фрэнсис Ксавье, тілшілерге қарсы полицияға бірлесіп шағым түсірді. Полиция діни негізде ынтымақты бұзу, бірліксіздік тудыру немесе ашу-ыза, жеккөрушілік немесе дұшмандық сезімдерге орын беру, сондай-ақ ел бойынша келісім мен бірлікті сақтауға зиян келтіру қылмысы үшін Қылмыстық кодекстің 298А (1) бабы бойынша қудалауға болатын жағдайға қарамастан, ешқандай шара қолданбады. Куала-Лумпур архиепискобы Мерфи Пакиам, Католиктердің заңгерлер қоғамы және БАҚ-тағы көптеген редакциялық мақалалар да бұл мәселеге қатысты. Содан кейін, тоғыз айдан соң, 2010 жылдың наурыз айының басында "Аль Ислам" журналы католик шіркеуінен және басқа христиандардан мақала үшін кешірім сұрады. Кешірім журналының сайтында жарияланды. Малайзия, Сингапур және Бруней католик епископтары конференциясының президенті архиепископ Пакиам кешірімді қабылдады және одан әрі (заңдық) шаралар қолданылмайтынын мәлімдеді.
Some nine months later, in early March 2010, Al Islam published an apology to the Catholic Church and other Christians for the article. It was posted on the website of its publisher. Archbishop Pakiam, who is also president of the Catholic Bishops' Conference of Malaysia, Singapore and Brunei, accepted the apology and said that no further (legal) action would be taken.
Қара масса кезінде
Қара масса – дәстүрлі католик миссасын пародизациялау немесе кері қайтару мақсатымен жасалған сайтандық рәсім. Қасиетті хостиялар қара миссаларда жиі қолданылатын ингредиент болып табылады және оларға құрметсіздік көрсетіледі. Хостиялар алдымен католик шіркеуінің киелі сандығынан ұрлануы керек, немесе қасиетті қатысуға келген атқарушылар кейпінде жүрген адамдармен жасырынып алынуы тиіс. 2014 жылы Ангра Майнью Дахмасы Оклахома азаматтық орталығында қоғамдық қара мисса өткізіп, қасиетті хостияны "таптап бұзуды" жоспарлады. Бірақ, архиепископтық сотқа шағымданғаннан кейін хостия адвокат арқылы қайтарылды.
Дұрыс
Құдайдың денесін (хостияны) ұлықтауға кесір келтіру, негізінен, пұтқа табынушылар мен маргиналды топтар жасаған ойдан шығарылған қылмыс деп қате түсініледі. Соңғы зерттеулер көрсеткендей, хостиялар шын мәнінде ұлықтаусыздыққа ұшыраған, әсіресе соғыс қылмыстарымен байланысты, оның ішінде жаудың діни культін жалған құдайларға табынушылық деп көрсету мақсатымен оның ғибадатханалары мен шіркеулері көрсетілгендей қиратылған кезде. Хостия сыйлау мәдениетінде ерекше идеологиялық мағынаға ие болғандықтан, қарсыластың рухани және материалдық құндылықтарын түсіру көзделіпті.