Дэвид Кроненбергтың 1991 жылғы фильмі. Уильям Берроустың шығармалары негізінде түсірілген, түсірілімдерге қаржылық қиындықтар мен саяси жағдай кедергі келген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1991 жылы Дэвид Кроненбергтің түсірген фильмі.
1991 film by David Cronenberg
Берроуз фильмнің сценарийін жазуға қатыспады және 1989 жылдың желтоқсанында алғашқы нұсқасына рұқсат берді. Бұл нұсқа фильмді Берроуздың "Жоюшы!" ("Exterminator!") кітабынан алынған әңгімемен бастады. Джоан Лидің қаныққан түріндегі көрінісі 1951 жылы Берроуздың заңды әйелі Джоан Фоллмердің қайтысына негізделген. Фильм бастапқыда жапон инвесторларымен қолдауға ие болған, бірақ олар бас тартып, Томас оларды Telefilm Canada және Ontario Film Development Corporation қаржысымен алмастырды.
Burroughs was uninvolved with the writing of the film's script and granted his blessing to the first draft in December 1989. This version opened the film with a short story from Burroughs' Exterminator!. The shooting of Joan Lee is based on the 1951 death of Joan Vollmer, Burroughs' common law wife. The film was initially backed by Japanese investors, but they withdrew and Thomas replaced them with financing from Telefilm Canada and the Ontario Film Development Corporation.
Түсірілім
Кроненберг фильмді Танжерде түсіруді жоспарлаған, бірақ Персид шығанағы соғысы салдарынан Солтүстік Африкада түсіру мүмкін болмады, себебі оларға сақтандыру рәсімдеуге болатын емес. Танжерде түсіре алмағандықтан Кроненберг түсірілімге бірнеше күн қалғанда сценарийді кеңінен қайта жазды. Кроненберг осы фильммен қатар "Nightbreed" фильмінде де түсті. Фильмнің бюджеті шамамен 17 миллион АҚШ долларын құрады және түсірілім 1991 жылғы 21 қаңтарда Торонтода басталды. Арнайы эффектілерді жасау үшін Крис Уолас шақырылды. Фильмге елу дана жәндіктерге ұқсайтын теріс машиналар қажет болды.
Cronenberg intended the film to be shot in Tangiers, but the Gulf War prevented him from filming in North Africa as they could not receive insurance. Cronenberg massively rewrote the script a few days before filming due to being unable to shoot in Tangiers. Cronenberg worked on the film while also starring in Nightbreed. The film was shot on a budget of around US$17 million and shooting started on 21 January 1991 in Toronto. Chris Walas was hired to perform the special effects for the film. The film required fifty bug typewriters.
Музыка
Фильмнің музыкасын Кроненбергтің тұрақты композиторы Говард Шор жазған, ал фри-джаз музыканты Орнет Коулман да қатысқан. Башир Аттар басқаратын "Жажука шебер музыканттарының" музыкасы да фильмде жиі қолданылады. Коулманның "Dancing in Your Head" альбомы үшін жазылған "Midnight Sunrise" шығармасының қолданылуы маңызды, себебі автор Уильям С. Берроуз 1973 жылғы жазу сессиясында қатысқан.
The film score is composed by Cronenberg's staple composer, Howard Shore, and features free jazz musician Ornette Coleman. The music of the Master Musicians of Jajouka led by Bachir Attar is also featured throughout the film. The use of Coleman's composition "Midnight Sunrise", recorded for his Dancing in Your Head album, is relevant, as author William S. Burroughs was present during the 1973 recording session.
Кассалық жинақ
Naked Lunch 1991 жылы 27 желтоқсанда 5 кинотеатрда шектеулі көрсетіліммен шықты, алғашқы апта соңында $64,491 табыс әкелді. Солтүстік Америкада ол $2,641,357 табыс тапты.
Naked Lunch was released on 27 December 1991 in a limited release of 5 theaters, grossing $64,491 on its opening weekend. It went on to make $2,641,357 in North America.
Сыни қабылдау
Rotten Tomatoes сайтында фильмге 37 шолу негізінде 70% рейтинг берілді, орташа бағасы 7/10. "Ерсі, қынжырлы және кейде түсініксіз, "Жылаңаш түскі ас" - бәрібір қызықты тәжірибе", - делінген консенсуста. Metacritic сайтында 16 сыншының пікірлері негізінде 100 балдық шкала бойынша 67 бал жинады, бұл "жалпы алғанда жағымды пікірлерді" көрсетеді. Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың екі жарым жұлдызын берді және былай деп жазды: "Абстрактілі тұрғыдан оған риза болсам да, материалды сезімдік деңгейде жек көрдім. Өте құрғақ, өлім мен үмітсіздік көп, өмір қуанышсыздықпен айналып өтеді". The New York Times газетінен Джанет Маслин: "Көбінесе бұл салқын, қызықты фильм және тіпті қараңғы ойын-сауық, кем дегенде мықты нервтері бар көрермендер үшін, мырза Берроузға деген бейімділік және мырза Кроненбергпен жартылай жолда кездесуге дайындық", - деп жазды, бірақ Веллердің актерлігін жоғары бағалады: "Жұқа, күлімсіремейтін мырза Веллер дәл солай көрінеді және оның қарусыздандыратын диалогына табиғи бейқамдық әкеледі". Time журналынан Ричард Корлис аралас пікір білдірді, оны "өте түрлі-түсті, қызық, жағымсыз әсерлі, ерекше эффектілерімен және бастапқы нұсқасына қарағанда жайлы" деп сипаттады. Washington Post газетіндегі шолуында Дессон Хоу "сенімсіздік" сезімін сынға алды. Newsweek журналынан Дэвид Ансен: "Бұл әрине әркімнің ыңғайлысы емес: сіз әдепсіздіктің эстетикасын ұнатуыңыз керек. Осыған дайын болғандар үшін бұл қызықты фильм", - деп жазды. Entertainment Weekly фильмге "B+" бағасын берді, Оуэн Глейберман Веллердің актерлігін мақтады: "Робокоптың бетіне қарамайтын жұлдызы Питер Веллер барлық галлюциногендік есімдерді қайғылы, шыншыл бейтараптықпен қарсы алады, ол фильмнің барысында көбірек ұнайды. Актердің болатты көзі бұрынғыдан да әсерлі. Соңында ол Берроуздың сезімсіз кейіпкерін - сезімі жоқ адамды - жанға тиетін батырға айналдырды". The Village Voice журналына жазған рецензиясында Дж. Хоберман: "Кроненберг керемет жұмыс жасады. Ол жай ғана Берроуздың терминдеріне ұқсас ағымдағы Берроузды ғана емес, американдық жазушының портретін де жасады". Chicago Reader журналына жазған пікірінде Джонатан Розенбаум: "Дэвид Кроненбергтің "Жылаңаш түскі ас" фильмінің өте трансгрессивті және субъективті бейімделуі "Жылымшықтан" бері ең алаңдататын және таң қалдыратын фильм болуы мүмкін. Бұл фильм негізінен жазу туралы, тіпті жазу туралы фильм", - деп жазды. Берроуз зерттеушісі Тимоти С. Мерфи фильмді романнан гөрі Кроненбергтің ой-пікірін көбірек көрсететін шатасқан бейімдеу деп тапты: ол Берроуздың есірткі мен гомосексуализмді бүлдіруші, аллегориялық саяси бейнесі тек эстетикалық болып шығады деп санайды. Мерфи Берроуздың әлеуметтік және саяси тұрғыдағы әдеби техникасы фильмде тек есірткіге тәуелді адамның галлюцинациясына айналады деп айтады, ал Кроненберг Берроуздың өмірін негізгі сюжет ретінде пайдаланып, фрагментті, романтикасыз, қатты сынға ие және сатирикалық романынан әдеттегі bildungsroman-ға айналдырады. Фильм Criterion Collection компаниясының таңдауына ілікті, бұл ұйым маңызды классикалық және заманауи фильмдер үшін жоғары сапалы Blu-ray және DVD шығарады.
On Rotten Tomatoes the film has a 70% rating based on 37 reviews, with an average rating of 7/10. The consensus reads, "Strange, maddening, and at times incomprehensible, Naked Lunch is nonetheless an engrossing experience." On Metacritic, it has a weighted average score of 67 out of 100 based on reviews from 16 critics, indicating "generally favorable reviews". Roger Ebert gave the film two and a half stars out of four and wrote, "While I admired it in an abstract way, I felt repelled by the material on a visceral level. There is so much dryness, death and despair here, in a life spinning itself out with no joy". Janet Maslin of The New York Times wrote, "for the most part this is a coolly riveting film and even a darkly entertaining one, at least for audiences with steel nerves, a predisposition toward Mr. Burroughs and a willingness to meet Mr. Cronenberg halfway", but did praise Weller's performance: "The gaunt, unsmiling Mr. Weller looks exactly right and brings a perfect offhandedness to his disarming dialogue". Richard Corliss of Time gave a mixed review, calling it "way too colorful cute, in a repulsive way, with its crawly special effects and tame compared with its source." In his review for the Washington Post, Desson Howe criticized what he felt to be a "lack of conviction". Newsweeks David Ansen wrote, "Obviously this is not everybody's cup of weird tea: you must have a taste for the esthetics of disgust. For those up to the dare, it's one clammily compelling movie". Entertainment Weekly gave the film a "B+" rating with Owen Gleiberman praising Weller's performance: "Peter Weller, the poker faced star of RoboCop, greets all of the hallucinogenic weirdness with a doleful, matter of fact deadpan that grows more likable as the movie goes on. The actor's steely robostare has never been more compelling. By the end, he has turned Burroughs' stone cold protagonist – a man with no feelings – into a mordantly touching hero". In his review for The Village Voice, J. Hoberman wrote, "Cronenberg has done a remarkable thing. He hasn't just created a mainstream Burroughs on something approximating Burroughs's terms, he's made a portrait of an American writer". Jonathan Rosenbaum in his review for the Chicago Reader wrote, "David Cronenberg's highly transgressive and subjective film adaptation of Naked Lunch may well be the most troubling and ravishing head movie since Eraserhead. It is also fundamentally a film about writing – even the film about writing". Burroughs scholar Timothy S. Murphy found the film to be a muddled adaptation that reflects Cronenberg's mind more than the novel: he feels that Burroughs' subversive, allegorically political depiction of drugs and homosexuality becomes merely aesthetic. Murphy argues that Burroughs' social and politically situated literary techniques become in the film merely the hallucination of a junkie, and that by using the life of Burroughs himself as a framing narrative, Cronenberg turns a fragmented, unromantic, bitterly critical and satirical novel into a conventional bildungsroman. The film has been selected for a Criterion Collection release, an organization that releases high quality Blu rays and DVDs for important classic and contemporary films.
Мұра
1994 жылы Bomb the Bass "Bug Powder Dust" синглын шығарды, ол "Менің ойымша, сіздің есірткі қолдану философияңызды, ол көркемдік ізденістермен байланысты талқылаудың уақыты келді" деген сөзбен басталады және "Менің ойымша, сіздер үшін менің соңғы дәмін шын қара етпен бөлісудің уақыты келді: алып су жануары – бразилиялық мыңаяқтының еті" деген сөздермен аяқталады. Әннің мәтінінде фильмнен алынған түрлі цитаталар, элементтер мен тақырыптар кездеседі. 1996 жылы "Симпсондар" телесериалының "Барт жолда" атты эпизодында Барт, Нельсон және Милхаус Барттың жалған жүргізуші куәлігін пайдаланып, ересектерге арналған фильмді көру үшін кинотеатрға барады. Олар фильмді атауы мен R рейтингісіне сүйене отырып, "Жылаңаш түскі ас" фильмін таңдайды. Олар үнсіз кинотеатран шыққанда, Нельсон маңдайшаға қарап: "Мен бұл атауда кем дегенде екі нәрсе дұрыс емес деп ойлаймын" дейді.
In 1994, Bomb the Bass released the single "Bug Powder Dust" which opens with the quote "I think it's time to discuss your, uh, philosophy of drug use as it relates to artistic endeavour" and closes with the quote "I think it's time for you boys to share my last taste of the true black meat: the flesh of the giant aquatic Brazilian centipede." The song also includes various other quotes, items and themes from the film woven into the lyrics. In a 1996 episode of The Simpsons, "Bart on the Road", Bart, Nelson, and Milhouse use Bart's fake driver's license to get into the theatre to see an adult film. The film they choose, based on its title and R rating, is Naked Lunch. When they silently exit the theatre, Nelson looks up to the marquee and says, "I can think of at least two things wrong with that title."