Кіріспе

Батыс Еуропадағы Рим провинциясы (83 ж. – 475 ж.)

Germania Inferior («Төменгі Германия») – б.з. 85 жылдан бастап, 4 ғасырда провинция Germania Secunda деп аталғанға дейін, Рейн өзенінің батыс жағасында, Солтүк теңізімен шектесетін Рим провинциясы. Провинцияның астанасы Колония Клаудия Ара Агриппиненсиум (қазіргі Кёльн) қаласы болды.

География

Птолемейдің (2.9) мәліметінше, Төменгі Германия Рейн өзенінің құйылысынан бастап Обринга өзенінің құйылысына дейін, Аар немесе Мозель өзендерімен теңестірілген. Бұл аймаққа қазіргі Люксембург, Нидерландының оңтүстігі, Бельгияның бір бөлігі және Германияның Солтүстік Рейн-Вестфалия аймағының Рейн өзенінің батысындағы бөлігі кірді. Провинцияның маңызды елді мекендері: Кастра Ветера және Колония Ульпия Траяна (екеуі де Ксантен қаласына жақын), Кориоваллум (Херлен), Албания (Альфен-ан-ден-Рийн), Лугдунум Батаворум (Катвейк), Форум Адриани (Вурбург), Ульпия Новиомагус Батаворум (Ниймеген), Траектум (Утрехт), Атуатука Тунгрорум (Тонгерен), Бона (Бонн) және Колония Агриппиненсис (Кельн) – Төменгі Германияның астанасы.

Тарих

Рим әскері мен Германияның төменгі аймағындағы халықтар арасындағы алғашқы қақтығыстар Юлий Цезардың Галлия соғыстары кезінде болды. Цезарь 57 ж.б.д. аймақты басып алды және келесі үш жылда бірнеше тайпаны, соның ішінде Эбурондар мен Менапийлерді талқандады. Цезарь оларды "германдық" деп атады, бірақ олар, мүмкін, кельт немесе кем дегенде кельт-германдық қосымша болған. Германдық ықпал (негізінен Тунгри арқылы) римдік кезеңде күшейді, бұл аймақтағы барлық кельт халықтарының сіңірілуіне әкелді. Шындығында, Германияның төменгі бөлігінде шамамен б.з.д. 50 жылдан бері римдік қоныстар болды және бастапқыда Галлия Бельгиканың бір бөлігі болды. Тек Домициан (81–96 ж.ж.) билеген кезеңде ғана Рейн мен Дунайдың жоғары аңғарлары арасында жаңа аумақтар алынды. Оның генералдары 83–85 ж.ж. жүргізген жорықтарынан кейін екі жаңа императорлық провинция құрылды – Төменгі және Жоғарғы Германия. Бұл аймақ Август тұсынан бері оккупацияланғанмен, шамамен 85 ж.б.д. ғана ресми түрде Рим провинциясы болып құрылды. Оның астанасы Колония Клаудия Ара Агриппинциум (қазіргі Кёльн) болды. Кейіннен ол императорлық провинцияға айналды. Ол Жоғарғы Германияның солтүстігінде орналасқан; екеуі де Кіші Германияны құрады. "Inferior" атауы оның өзен ағысы бойынша төменгі жатқан орнын көрсетеді. Германияның төменгі әскері, әдетте жазуларда EX. GER. INF. (Exercitus Germaniae Inferioris) деп көрсетіледі, әр түрлі уақытта бірнеше легиондарды қамтыды: олардың ішінде I Минервия және XXX Ульпия Виктрикс легиондары ең тұрақтылары болды. Рим әскери-теңіз флотының Classis Germanica (германдық флот), Рейн және Солтүстік теңіз жағалауын күзетуге жауапты болды және Кастра Ветерада, кейіннен Колония Клаудия Ара Агриппиненсисте орналасқан. V ғасырдың басындағы Notitia Dignitatum құжатында расталғандай, провинция IV ғасырда Germania Secunda (Germania II) деп аталды. Ол консуляр басқаруымен Галлия епархиясының құрамына кірді. Рим үстемдігінің соңына дейін, бұл 5 ғасырда римдіктер мен рипуарлық франктардың мекендеген, тығыз гарнизондық провинция болды. Оның астанасы Колония Клаудия Ара Агриппинессиумде қалды, ол сонымен қатар Батыс Рим империясының құлауынан аман қалған шіркеулік провинцияны басқарған христиандық епископтығының орталығына айналды. Провинция толығымен тасталып қалғаннан кейін ол Франк корольдігінің ядросына айналды.