Голланд суретшісі Говерт Флинктің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Голландия суретшісі (1615–1660 жж.)

Говерт (немесе Говарт) Тёнисзон Флинк (25 қаңтар 1615 – 2 ақпан 1660) – Голландияның алтын ғасырының суретшісі.

Өмір

Клив герцогтігінің астанасы Кливте дүниеге келген ол, сол кезде Біріккен провинциялардың басып алған жерінде өмір сүрді. Әкесі оны жібек сатушының шәкірті етіп берді, бірақ ол жасырын түрде гравировка және сурет салуға құмарлық танытты. Осыдан кейін ол Леуварденге жіберілді, онда меннонит Ламберт Якобсзуонның үйінде тұрды. Онда Флинкке Джейкоб Бэкер қосылды, және өзі сияқты суретші болуға ниеттенген жастың серіктестігі оның сурет салуға деген құштарлығын арттырды. Якобзонның Лиувардендегі көршілерінің арасында Ромбертус ван Уйленбургтің ұлдары мен туыстары болды, оның қызы Саскиа 1634 жылы Рембрандтқа үйленді. Осы отбасының басқа мүшелері Амстердамда тұрып, өнерді кәсіби немесе хобби ретінде дамытты. Ламберттің шәкірттері, мүмкін, Уленбургтермен араласу арқылы Рембрандт туралы біраз білім алған. Әрине, 1637 жылы Голландияға келген Жоахим фон Сандрарт Флинкты Рембрандттың ең жақсы оқушыларының бірі деп мойындады және Амстердамдағы саудагер Хендрик ван Уйленбургтің үйінде тұратынын анықтады. Көп жыл бойы Флинк 1636 мен 1648 жылдар аралығында орындаған барлық жұмыстарында Рембрандт стиліне еліктеп, оның жолымен жұмыс істеді. Дегенмен, тарих суретшісі болуға талпынып, ол Питер Пауль Рубенстің кең пішіндері мен керемет қимылдарына назар аударды, бұл ресми және дипломатиялық суреттерге көптеген тапсырыстар алып келді. Флинктың Клевспен байланысы уақыт өте келе маңыздырақ болды. Ол Бранденбургтың Ұлы сайлаушысы Фридрих Вильгельм I сарайына таныстырылды, ол герцогтікті иеленді және 1646 жылы Луиза Оранждыққа үйленді. Ол 1649 жылы Клевстің штадхолдері болған Нассаулық Джон Морис меценаттығын алды. 1652 жылы Амстердам азаматы болған Флинк 1656 жылы Голландтың Шығыс Индия компаниясының директорының қызы Софи ван дер Хоувенге үйленді. Флинк ағайынды Корнелис пен Андрис де Графф және қалалық кеңесші Ян Сикс басқарған аристократиялық ортада жақсы танымал болды; ол ақын Жост ван ден Вондельмен және қазынашы Йоханнес Уйтенбогаардпен жақын қарым-қатынаста болды. Антикалық нұсқалардан жасалған көшірмелермен, костюмдермен және құнды гравюралар жинағымен безендірілген үйінде ол штадхолдер Джон Мористі жиі қабылдады, оның портреті бүгінге дейін Caspar Barlaeus еңбегінде сақталған. Флинк 1660 жылдың 2 ақпанында Амстердамда қайтыс болды.

Born at Kleve, capital of the Duchy of Cleves, which was occupied at the time by the United Provinces, he was apprenticed by his father to a silk mercer, but having secretly acquired a passion for etching and drawing, was sent to Leeuwarden, where he boarded in the house of Lambert Jacobszoon, a Mennonite, better known as an itinerant preacher than as a painter. Here Flinck was joined by Jacob Backer, and the companionship of a youth determined like himself to be an artist only confirmed his passion for painting. Amongst the neighbours of Jacobszon at Leeuwarden were the sons and relations of Rombertus van Uylenburgh, whose daughter Saskia married Rembrandt in 1634. Other members of the same family lived at Amsterdam, cultivating the arts either professionally or as amateurs. The pupils of Lambert probably gained some knowledge of Rembrandt by intercourse with the Ulenburgs. Certainly Joachim von Sandrart, who visited Holland in 1637, found Flinck acknowledged as one of Rembrandt's best pupils, and living habitually in the house of the dealer Hendrick van Uylenburgh at Amsterdam. For many years Flinck laboured on the lines of Rembrandt, following that master's style in all the works which he executed between 1636 and 1648. With aspirations as a history painter, however, he looked to the swelling forms and grand action of Peter Paul Rubens, which led to many commissions for official and diplomatic painting. Flinck's relations with Cleves became in time very important. He was introduced to the court of the Great Elector, Friedrich Wilhelm I of Brandenburg, who possessed the Duchy and who married in 1646 Louisa of Orange. He obtained the patronage of John Maurice of Nassau, who was made stadtholder of Cleves in 1649. In 1652 a citizen of Amsterdam, Flinck married in 1656 an heiress, Sophie van der Houven, daughter of a director of the Dutch East India Company. Flinck was already well known in the patrician circles over which the brothers Cornelis and Andries de Graeff and the alderman Jan Six presided; he was on terms of intimacy with the poet Joost van den Vondel and the treasurer Johannes Uitenbogaard. In his house, adorned with casts after the Antique, costumes, and a noble collection of prints, he often received the stadtholder John Maurice, whose portrait is still preserved in the work of the learned Caspar Barlaeus. Flinck died in Amsterdam on 2 February 1660.

Шығармалары

Флинктің ең ерте шынайы туындысы – 1636 жылы Брансвик галереясында салынған әйелдің портреті. Оның алғашқы сюжеттік суреті – Амстердамдағы Риксмузейдегі Жақыптың батасы (1638). Екеуі де Рембрандт стиліндегі әсерімен және сонымен қатар соқпақтылығымен, дене түсінің жылуымен ерекше көзге түседі. 1642 жылғы төрт қалалық күзетші және президенті креслода отырған он екі мушкетер (1648) Амстердамдағы Штадхуста орналасқан. Бірақ Флинктің осы стильдегі ең жақсы туындысы – Риксмузейдегі Мюнстер бейбіт шарты, 19 тірідей адам бейнеленген, бет-пішіндері жанға қуат сыйлайтын, "Рембрандт түсімен жарқырап" және шеберлікпен таратылған. Флинк осы суретте сол жақтағы есіктің алдындағы кеңістікте өз портретін салған. Флинктің формальды стильдегі кезеңі Марк Курий Дентат Самниттердің сыйлықтарынан бас тартуы және Амстердамдағы Дам сарайында Сүлейменнің Даналықты қабылдауы суреттерінде жақсы көрсетілген. Осы суреттерде Флинктің кемшіліктері көбірек байқалады: композициясы дұрыс емес, түстері аспапты, өңі жазық және тереңдігі жоқ, көріп тұрсаң, қызғылт және қызыл ұнтақпен майланғандай көрінеді. Флинктің туындыларының хронологиясы, егер олар қоғамдық галереяларда көрсетілсе, жоғарыда аталғандармен қатар, 1639 жылғы Дрездендегі Ақ сақалды қарт, 1640 жылғы Уоллес коллекциясындағы Жас садақшы, 1641 жылғы Луврдегі қыз, Роттердамдағы ер және әйел портреттерінің тобы (1646), Берлиндегі әйел (1651) суреттерін қамтиды. 1659 жылдың қараша айында Амстердам бургомистрі Флинкпен Давид пен Самсонның, Маний Курий Дентаттың және Гораций Коклестің төрт батырлық бейнесін, сондай-ақ батавиялықтар мен римдіктердің эпизодтарын бейнелейтін 12 картина жасауға келісім шарт жасады. Флинк тек эскиздерді ғана аяқтай алды. Оның қайтыс болғаннан кейін Рембрандттан осы тапсырысты орындау сұралып, ол өзінің соңғы тарихи суретін – Клавдий Цивильдің қастандығын жасады, бірақ билік оны қабылдамады. Сол жылы ол Клевес қалалық кеңесінен ризашылық алды және Амстердамдағы композицияның үлгісі болған Сүлейменнің суретін аяқтады. Бұл және басқа суреттер мен портреттер, мысалы Фридрих Вильгельм мен Ян Морис, Луиза Оранждықтың Жеңіс және Даңқпен бірге сайлаушының бірінші ұлының бесігінде бейнеленген аллегориясы жоғалып кетті. Ұлы сайлаушы үшін салынған бірнеше суреттердің ішінде Берлин мұражайындағы Хажардың қуылған суретінен басқасы сақталмаған.

The earliest of Flinck's authentic pieces is a portrait of a lady, dated 1636, in the gallery of Brunswick. His first subject picture is the Blessing of Jacob (1638), in the Rijksmuseum Amsterdam. Both are thoroughly Rembrandtesque in effect as well as in vigour of touch and warmth of flesh tints. The four civic guards of 1642, and the twelve musketeers with their president in an arm chair (1648); in the Stadhuis, Amsterdam, are fine specimens of composed portrait groups. But the best of Flinck's productions in this style is the peace of Münster in the Rijksmuseum, a canvas with 19 life size figures full of animation in the faces, "radiant with Rembrandtesque colour," and admirably distributed. Flinck here painted his own likeness to the left in a doorway. The mannered period of Flinck is amply illustrated in the Marcus Curius Dentatus refuses the gifts of the Samnites, and Solomon receiving Wisdom, in the Palace on the Dam at Amsterdam. Here it is that Flinck shows most defects, being faulty in arrangement, gaudy in tint, flat and shallow in execution, that looks as if it had been smeared with violet powder and rouge. The chronology of Flinck's works, so far as they are seen in public galleries, comprises, in addition to the foregoing, the Grey Beard of 1639 at Dresden, A Young Archer from 1640 in the Wallace Collection, the Girl of 1641 at the Louvre, a portrait group of a male and female (1646) at Rotterdam, a lady (1651) at Berlin. In November 1659 the burgomaster of Amsterdam contracted with Flinck for 12 canvases to represent four heroic figures of David and Samson and Manius Curius Dentatus and Horatius Cocles, and scenes from the Batavians and Romans. Flinck was unable to finish more than the sketches. After his death Rembrandt was asked to fill one of the commissions, and produced his last great history picture, the Conspriracy of Claudius Civilis, which the authorities rejected. In the same year he received a flattering acknowledgment from the town council of Cleves and the completion of a picture of Solomon which was a counterpart of the composition at Amsterdam. This and other pictures and portraits, such as those of Friedrich Wilhelm and John Maurice, and the allegory of Louisa of Orange attended by Victory and Fame and other figures at the cradle of the first born son of the elector, have disappeared. Of several pictures which were painted for the Great Elector, none are preserved except the Expulsion of Hagar in the Berlin museum.