Кіріспе

Британдық қайырымды (1830–1901)

Ричард Копли Кристи (22 шілде 1830 – 9 қаңтар 1901) – ағылшын заңгері, университет оқытушысы, қайырымды және кітап сүйер.

Ерте өмір және білім

Ол Ноттингемширдегі Лентон қаласында, диірмен иесінің ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Оксфордтың Линкольн колледжінде білім алды, онда Марк Паттисон оны жетекшілік етті, ал 1857 жылы Линкольн Инні адвокатурасына қабылданды. Ол сонымен қатар көптеген академиялық қызметтерді атқарды, ең бастысы – 1854 жылдан 1856 жылға дейін Оуэнс колледжінде тарих, ал 1855 жылдан 1866 жылға дейін саяси экономика профессоры болды.

Қайырымдылық

Кристи өнеркәсіпші сэр Джозеф Уитворттың досы болды. Уитворттың өсиеті бойынша Кристи үш мұрагердің бірі болып тағайындалды, олардың әрқайсысына жарты миллион фунттан астам өздеріне қалдырылды, «олардың әрқайсысы Уитворттың бұл қаражатты қандай мақсаттарға жұмсайтынын білгендіктен». Олар ақшаның бестен бір бөлігін Оуэнс колледжін қолдауға, сондай-ақ қазір Манчестер корольдік ауруханасы орналасқан жерді сатып алуға жұмсады. 1897 жылы Кристи жеке өзі Оуэнс колледжінің алдыңғы төртбұрышын аяқтау үшін Уитворт залын салуға 50 000 фунттан астам қаржы бөлді. Ол 1890-1895 жылдары Уитворт институтының президенті болды және Манчестердегі медициналық және басқа да қайырымдылық ұйымдарына, әсіресе қатерлі ісікке арналған павильон мен үйге қызығушылық танытты, оның комитеті 1890-1893 жылдары төраға болды, ал кейіннен ол Кристи ауруханасы болды. 1893 жылдың қазанында Манчестер қаласының құрметті азаматтығы оған және оның тірі қалған мұрагері Р. Д. Дарбиширге берілді.

Епархияның канцлері

1872 жылдан 1894 жылға дейін Кристи Манчестер англикан епархиясының канцлері болды. Осы лауазымда ол Манчестер епискобы Джеймс Фрейзерге 1874 жылғы Қоғамдық құлшылықты реттеу туралы заңға сәйкес рев. Сидни Фейторн Гриннің түрмеге қамалуына әкелген мәселелер бойынша кеңес берді.

Киелі кітапты сүйгендер

Кристи жақын кітап коллекционері болды және өзінің шамамен 15 000 томдық кітапханасын Оуэнс колледжіне сыйлады. Кітапхана Этьен Доле баспасынан шыққан кітаптардың толық жиынтығымен, Aldine Press басылымдарының сериясымен және Себастьян Гриффиус және басқа еуропалық гуманистер баспаларынан шыққан томдармен ерекше бай. Оның «Этьен Доле, Ренессанстың шейіті» (1880) ең толық зерттемесі болып саналады.

Өлім

Кристи ұзаққа созылған аурудан кейін Суррейдегі Рибсденде қайтыс болды: кітаптар жинағы әрқашан Манчестер университеті кітапханасының бас қорынан бөлек сақталды және 1972 жылы Дэнсгеттегі Джон Райлендс кітапханасы ғимаратына ауыстырылды. Кітапханашы Чарльз Ли 1915 жылы баспа каталогын жариялады. Кристи кітапханасының баспалдағында оның құрметіне арналған әсем әйнек терезе орнатылған.

Шәкіртақы

Ол көптеген эсселер мен мерзімдік басылымдарға жазған мақалалардың авторы болды, олардың бір бөлігі оның өлімінен кейін жарияланды. Ол Четам қоғамының мүшесі болды, 1868 жылдан бастап Кеңес құрамына кірді, 1882–1883 жылдары вице-президент, ал 1884 жылдан 1901 жылға дейін президент қызметін атқарды.