Кіріспе

Қытайдың әскери қайраткері Нье Рончжен (; 1899 жылдың 29 желтоқсаны – 1992 жылдың 14 мамыры) – Қытай Халық Республикасының маршалы. Ол Халықтық азаттық армиясының (ХАА) соңғы маршалы болып дүниеден өтті.

Өмірбаян

Ней Сычуань провинциясының Цзянцзин ауданында (қазіргі Чунцин муниципалитетінің құрамында) дүниеге келді. Ол бай отбасының саяхаттап, білімді ұлы еді. 20 жасында Ние Социалистік партиядан стипендия алып, Бельгияның Шарлеруа қаласындағы Université du Travail (Еңбек университетіне) түсуге өтініш берді, соның арқасында Шарлеруада ғылымды оқыды.

Саяси бейімділігі

Чжоу Энлай Шарлеройде бір түнді өткізді және Ниемен кездесті. Ние Франциядағы қытай студенттерінің жұмыспен оқу бағдарламасына қатысуға келісті, онда ол инженерлік мамандықты оқыды және Чжоу Энлайдың қолдауына ие болды. 1923 жылы Қытай Коммунистік партиясына мүше болды. Кеңес Қызыл Армиясының әскери академиясын және Вампоа академиясын бітірген Ние өзінің мансабын бастапқыда Вампоаның саяси бөлімінде саяси офицер болып бастады, онда Чжоу директордың орынбасары қызметін атқарды, содан кейін Қытай Қызыл Армиясында қызмет етті.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші Қытай-Жапон соғысы кезінде ол алғаш рет Сегізінші жол армиясының 115-ші дивизиясының дивизия командирінің орынбасары болып тағайындалды, командир – Линь Бяо. 1930 жылдардың соңында оған Ян Шишанның Шансидегі бекінісіне жақын жердегі далалық қолбасшылық берілді.

Азаматтық соғыс

Қытай Азамат соғысында ол Солтүстік Қытай әскери аймағына қолбасшылық етті, ал оның орынбасары Сюй Сяньцзяньмен бірге оның әскері Линь Бяо және Луо Ронхуанмен бірлесіп, Пекинге жақын Тяньцзиньде Фу Цзуойи әскерлерін Пиньцзинь науқанында жеңді. Корея соғысы кезінде Ние жоғары деңгейдегі басқару шешімдерін қабылдауға, әскери операцияларды жоспарлауға және соғысқа жұмылдыруға бірлесіп жауапкершілік тартты. 1955 жылы маршал дәрежесіне көтерілді, кейін Қытайдың ядролық қарулар бағдарламасын басқарды. 1947 жылы Баи мектебін құрды.

Қытай ядролық бағдарламасы

1969 жылдың көктеміне қарай "Барлық қытайлық ядролық қарулар бағдарламасы машина жасау жөніндегі жетінші министрліктің басшысы Ни Чжунь Чэнь [Ронгжен] билігінде болды".

Тазарту және оңалту

Мәдени революция кезінде ол қуғынға ұшырады, бірақ кейін ақталып, елдің қарулы күштерін басқарған Орталық әскери комиссия төрағасының орынбасары болды, сондай-ақ Ұлттық халық конгресінің төрағасының орынбасары да болды. 1987 жылы зейнетке шығып, Бейжіңде дүние салды.

Жеке өмір

1930 жылы Ни Чжан Жуйхуамен (张瑞华) Ни Ли есімді қызын дүниеге келтірді. Ли мен Чжан Жуйхуа 1934 жылы Гоминьдан тарапынан тұтқындалды және 1945 жылы Ниемен қайта табысты. Ни Ли ҚХА-да генерал-лейтенант шеніне ие болған алғашқы әйел болды.