Кіріспе

Қытай маршалы Сюй Сянцзянь (8 қараша 1901 жыл – 21 қыркүйек 1990 жыл) – Қытай Халық Республикасының (ҚХР) маршалы. Ол бай жер иесінің ұлы болғанмен, 1924 жылы ата-анасының қарсылығына қарамастан Гоминьданның (КМТ) Ұлттық революциялық армиясына (ҰРА) қосылды. 1927 жылы Қытай азамат соғысы басталғанда Сюй Чжан Гуотао басқарған Эюван кеңесіне қосылды; ол Эювандағы Төртінші Қызыл Армияның қолбасшысы болды. Чжан мен Сюй КМТ-ның қоршау науқанында жеңілгеннен кейін Солтүстік Сычуаньға шегінді. Сюй 1930 жылдардың соңында Чжанның КМТ-ға өткеніне қарамастан саяси тұрғыдан аман қалды; ол Мао Цзэдун басшылығымен Қызыл Армияға кіші лауазымда қайта қосылды. Екінші Қытай-Жапон соғысы (1937-1945 жж.) кезінде Сюй Солтүстік Қытайдағы коммунистер бақылауындағы әскери бөлімдерде қызмет етті және бірнеше базалық аймақтардың құрылысына жетекшілік етті. 1947 жылы Қытай азамат соғысы қайта басталғанда Сюй Солтүстік Қытайда белсенділік танытты. Оның басқаруындағы күштер 1949 жылы соғыстың соңғы кезеңінде мықты бекітілген Тайюань қаласын басып алуға жауапты болды. 1949 жылы ҚХР құрылғаннан кейін Сюй маршал дәрежесіне көтерілді. Ол көптеген саяси және әскери лауазымдарды атқарды және Мәдени революциядан аман қалды, тіпті оның зиянды әсерлерін баяулатуға тырысты. Ол Дэн Сяопиннің 1976 жылы саяси билікке оралуының ықпалды қолдаушысы болды. 1985 жылы зейнетке шыққанға дейін бірнеше саяси және әскери лауазымдарда қызмет етті.

Ерте өмір және әскери мансап

Сюй Шаньси провинциясының Утай ауданында дүниеге келген. Ол Цинь дәуірінде мемлекеттік қызметке емтихан тапсырған бай жер иесінің және ғалымның ұлы еді. Тайюань педагогикалық институтын бітірген, 1923 жылы тәмамдаған. Бітіргеннен кейін қысқа уақыт мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді, содан кейін ата-анасының қарсылығына қарамастан, 1924 жылы Уампоа әскери академиясының алғашқы курсына қабылданды. Академияны бітіргеннен кейін 1925-1927 жылдар аралығында Ұлттық революциялық армияда түрлі офицерлік шендерді иеленді. 1926 жылы ол Шың Кайшектің Шығыс Қытайды бірнеше соғыс лордтарынан қайтару мақсатындағы Солтүстік жорығына қатысты. 1965 жылы Қытайдың вице-премьері болды. Мәдени революция кезінде Сюй 1967 жылғы ақпан айындағы «қарсы ағым» тобының құрамында болды, бұл топ Мәдени революцияны хаос тудырды және Қытай басшылығын әлсіретті деп сынаған көшбасшылардан тұрды. Кейін Мао одан демалысқа шығуды және өзін-өзі сынауды талап етті. Сюй Халықтық азаттық армиясын жақсы жаттығудан өткен, жақсы жабдықталған әскери күш ретінде дамытуды жақтады және шетелдік әскери технологияны пайдалануды қолдады. Бұл көзқарас маоистік саяси доктринадан алшақтық болды, Сюй өз идеяларына саяси қолдау табу үшін Кеңес Одағымен жақын арада қақтығыс болатынын болжады. Дегенмен, отбасылық байланыс туралы мәліметтер даулы, ал басқа дереккөздер оның немересін Сюй Луо (徐珞) деп атайды.