Кіріспе
Тамақ ауруы, сондай-ақ тамақ ауыруы деп те аталады, тамақтың ауырсынуы немесе тітіркенуі. Көбінесе тамақ ауруының себептері:
вирустық инфекциялар
А тобы стрептококк инфекциясы (ГАС) бактериялық инфекциясы
фарингит (жұтқыншақтың қабынуы)
тонзиллит (бадамшалардың қабынуы) немесе тамақтың құрғауына алып келетін сусыздану. Тамақ ауруының көп бөлігі вирустардан туындайды, онда антибиотиктер тиімсіз. Бактериялар (ГАС) тудырған тамақ ауруына антибиотиктермен емдеу адамның жазығуын жеделдетуге, бактериялық инфекцияның таралу қаупін азайтуға, жұтқыншақ артындағы абсцесс пен квинзиді болдырмауға, сондай-ақ ревматизм және ревматикалық жүрек ауруы сияқты басқа да асқынулардың қаупін азайтуға көмектеседі.
Sore throat, also known as throat pain, is pain or irritation of the throat. Usually, causes of sore throat include:
viral infections
group A streptococcal infection (GAS) bacterial infection
pharyngitis (inflammation of the throat)
tonsillitis (inflammation of the tonsils), or dehydration, which leads to the throat drying up. The majority of sore throats are caused by a virus, for which antibiotics are not helpful. For sore throat caused by bacteria (GAS), treatment with antibiotics may help the person get better faster, reduce the risk that the bacterial infection spreads, prevent retropharyngeal abscesses and quinsy, and reduce the risk of other complications such as rheumatic fever and rheumatic heart disease.
Диагностика
Ең көп кездесетін себебі (80%) – жіті вирустық фарингит, яғни жұқпалы вирустық тамақ қабынуы. Балаларда, тамақ ауруының 35–37% жағдайында стрептококк фарингиті кездеседі. А тобындағы стрептококк инфекциясын тамақтан мұздақ алып зерттеу арқылы немесе жылдам тест жасау арқылы анықтауға болады. Тамақтан мұздақ алу үшін, тамақтан алынған сынама қанды агар табағында өсіріліп, А тобындағы стрептококктардың бар екені расталады. Ауырсынуды басатын дәрілер, мысалы, стероид емес қабынуға қарсы препараттар (НСПҚ) және парацетамол (ацетаминофен) көмектеседі. Кортикостероидтерді қолдану жағдайдың жазылу мүмкіндігін және ауырсынудың азаюын сәл арттырады, бірақ бұл аз пайданың қауіптен басым екенін анықтау үшін қосымша зерттеулер қажет. Антибиотиктер ауырсынуды азайтуы, бас ауруын басуы және тамақ ауруының кейбір асқынуларын болдырмауы мүмкін; алайда, бұл әсерлер шамалы болғандықтан, оларды антимикробтық резистенттілік қаупімен салыстыру қажет. Антибиотиктердің қайталап туындайтын тамақ ауруының алдын алуда тиімділігі әлі белгісіз. Ыстық сусынның тамақ ауруын және басқа да суық тию және грипп симптомдарын жеңілдетуге көмектесетініне шектеулі дәлелдер бар. Егер тамақ ауруы суық тиюмен байланысты болмаса, мысалы, тонзиллит болса, керісінше, суық сусын ішуге болады. Тамақ ауруына шалдыққан адамдарға көмектесетін, мысалы, тамақ сору таблеткалары сияқты басқа да препараттар бар. Ешқандай белсенді ем жасалмаса, симптомдар әдетте екі-жеті күнге дейін сақталады.
Статистика
АҚШ-та жылына шамамен 2.4 миллион адам жұтқыншаққа байланысты шағымдармен жедел жәрдем бөлімшесіне жүгінеді.