Кіріспе

Британдық композитор және дирижер (1868–1946)

Сер Гранвилл Рэнсом Банток (7 тамыз 1868 – 16 қазан 1946) – британдық классикалық музыка композиторы.

Өмірбаян

Гранвилл Рэнсом Банток Лондонда дүниеге келген. Оның әкесі Шотландияның көрнекті хирургы болған. Кіші інісі драматург және кинорежиссер Лидхам Банток болды. Гранвилл Бантокты ата-анасы Үндістан мемлекеттік қызметіне дайындаған, бірақ денсаулығы нашарлағандықтан бастапқыда химиялық инженерияға бұрылды. 20 жасында, Оңтүстік Кенсингтон мұражайы кітапханасында композиторлардың қолжазбаларын зерттеген кезде ол музыка әлеміне тартылды. 1888 жылы ол Корольдік музыка академиясына түсіп, Фредерик Кордерден гармония және композицияны оқыды, алғашқы жылы Макфаррен сыйлығын жеңіп алды. Алғашқы дирижерлік жұмыстары оны музыкалық комедия труппасымен әлемді аралауға алып келді. Ағасы Лидхам Бантокпен бірге ол бірнеше мюзик-холл әндерін жазды, олар белгілі бір сәттілікке жетті. Ол «Жаңа тоқсандық музыкалық шолу» атты музыка журналын құрды. 1934 жылы ол Лондонның Тринити музыка колледжі корпорациясының төрағасы болып сайланды. 1930 жылы ол рыцарь атағына ие болды. Оның басқа да белгілі туындылары – «Минуттық Пьеро» (1908) және «Пайган симфониясы» (1928) увертюралары. Оның көптеген шығармалары 1990 жылдардың басынан бері коммерциялық түрде жазылып келеді. 1926 жылдан 1933 жылға дейін ол Бирмингемдегі Метчли Лоджда (қазір Метчли Аббатханасы; атауына қарамастан, ғимараттың діни байланысы жоқ) тұрды, және ғимаратта Бирмингем азаматтық қоғамының көк тақтасы орнатылған. Композитордың 1946 жылы Лондонда қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай Банток қоғамы құрылды. Оның алғашқы президенті Жан Сибелиус болды, ол Бантоктың музыкасын ғасырдың басында қолдады. Сибелиус үшінші симфониясын Бантокқа арнады. Эдвард Элгар екінші «Тантана мен салтанат маршын» Бантокқа арнады. 1898 жылы ол Хелена фон Швайцерге (1868–1961) үйленді, ол оның либреттошысы болды. Гранвилл Банток сонымен қатар композитор Маргарет Мордың (1903–1966) Гранвиллдің ұлы Реймонд Бантокқа үйленуі арқылы қайнағасы болды. Олардың ұлы, Гранвилл Бантоктың немересі – ақын Гэвин Банток.

Дискография

Бантоктың оркестрлік шығармаларының кең таңдауы, оның ішінде барлық симфониялары, Вернон Хендлидің жетекшілігімен Корольдік филармониялық оркестрімен Hyperion лейблінде жазылған, қазір ол жинақ ретінде де қолжетімді. Хендли сондай-ақ Chandos лейблінде BBC Симфониялық оркестрі мен хорымен Омар Хаямның көбінесе толық орындалуын жазды. Дегенмен, толық жазба тек Lyrita Recorded Edition лейблінде бар. Хебрид симфониясының басқа нұсқасы (Ескі ағылшын сюитасымен және орыс көріністерімен бірге) Naxos лейблінде Чехословакия филармониялық оркестрімен (Кошице) Адриан Липердің жетекшілігімен қолжетімді. Миниатюралар мен әндердің тарихи жазбалары Dutton лейблінде жарық көрді. Cameo Classics лейблі 1978 жылдан 1982 жылға дейін дирижер Джеффри Хейлд Смитпен жасалған Гранвилл Бантоктың жазбаларын екі CD жинағында қайта шығарды, оған Хебрид симфониясы (Раймонд Бантоктың қатысуымен), Пейган симфониясы, Атлас сиқыршысы (алғашқы цифрлық жазбалар) және Сапфик поэмасы (соло виолончель, Джиллиан Тодей) кіреді.

Тоналды өлеңдер

Тональды өлең No. 1, Талаба, Жойғыш (1900, Роберт Саутиден кейін)
Тональды өлең No. 2, Данте мен Беатрис (1901, 1910 жылы қайта қарастырылды, Шотланд оркестрі / композиторы, Глазго, 24 мамыр 1911, Дантедің қайта қарастырылған нұсқасы, Лондон музыкалық фестивалі, 1911)
Тональды өлең No. 3, кейіннен оркестрлік драма деп аталды: Жарманкедегі Фифин (1901, Браунингтің «Пиппа Пассес» туындысы бойынша, Бирмингем фестивалі, 1912, композитордың басқаруымен, содан кейін Сегізінші Балфур Гардинер концерті, Король залы, Лондондағы тұңғыш орындалу, New SO/Gardiner, 18 наурыз 1913; бұл 1911–12 маусымда RPS концертінде орындалуы тиіс еді, бірақ төлемдерге байланысты туындаған дауға байланысты жойылды. Фифин қоғам тарапынан 1917 жылғы 26 қарашада Сэр Томас Бичемнің басқаруымен орындалды). Фифинның классикалық жазбасын Бичем 1947 жылы EMI үшін RPO оркестрін басқарып жасады. Бұл жазба Ұлыбритания Кеңесі мен Банток қоғамының қолдауымен жасалды.
Тональды өлең No. 4, Худибрас (1902, Сэмюэл Батлерден кейін)
Тональды өлең No. 5, Атлас сиқыршысы (1902, Перси Биш Шеллиден кейін, Вустер фестивалі)
Тональды өлең No. 6, Лалла Рух (1902, Томас Мурдың есімімен, Джозеф Холбрукқа арналған)