Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Оңтүстік Африка Республикасының 1910-1984 жылдар аралығындағы үкімет басшысы – Оңтүстік Африканың премьер-министрі болған. Ол 1910-1984 жылдар аралығында Оңтүстік Африкадағы үкімет басшысы қызметін атқарды.
Head of government of South Africa between 1910 and 1984
The prime minister of South Africa ( was the head of government in South Africa between 1910 and 1984.
Кеңсе тарихы
Премьер-министр лауазымы 1910 жылы Оңтүстік Африка одағы құрылған кезде орнатылды. Ол мемлекет басшысы – генерал-губернатор (1961 жылға дейін) және 1961 жылы Оңтүстік Африка республика болғаннан кейін мемлекет президенті тағайындады. Іс жүзінде ол Ассамблея палатасындағы көпшілік партияның немесе коалицияның басшысы болды. Көптеген жағдайларда генерал-губернатор/мемлекет президенті премьер-министрдің кеңесімен әрекет етуге міндетті болды. Осылайша, премьер-министр елдің жетекші саяси тұлғасы және де-факто бас атқарушысы болды, оның өкілеттіктері британдық әріптесіне ұқсас болды. Алғашқы премьер-министр Луи Бота, бұрынғы буер генералы және Екінші буер соғысының батыры болды. Премьер-министр лауазымы 1984 жылы жаңа конституция қабылданғаннан кейін, атқарушы билік мемлекет президентіне берілген соң жойылды – бұл премьер-министр және мемлекет президентінің рөлін біріктірді. Оңтүстік Африканың соңғы премьер-министрі П. В. Бота, 1984 жылы Мараис Вильюен зейнеткерлікке шыққаннан кейін конституциялық реформадан кейін алғашқы атқарушы мемлекет президенті болды. Апартеідтен кейінгі Оңтүстік Африкада Инката еркіндік партиясы Вестминстер үлгісіндегі бөлінген атқарушы билікке, премьер-министр үкімет басшысы ретінде қайта оралуды қалайды, бұл оның Оңтүстік Африкада бір партиялық мемлекет құрудан сақтану мақсатының бір бөлігі болып табылады.
The position of Prime Minister was established in 1910, when the Union of South Africa was formed. He was appointed by the head of state—the governor general until 1961 and the state president after South Africa became a republic in 1961. In practice, he was the leader of the majority party or coalition in the House of Assembly. With few exceptions, the governor general/state president was bound by convention to act on the prime minister's advice. Thus, the prime minister was the country's leading political figure and de facto chief executive, with powers similar to those of his British counterpart. The first prime minister was Louis Botha, a former Boer general and war hero during the Second Boer War. The position of Prime Minister was abolished in 1984, when the State President was given executive powers after a new constitution was adopted – effectively merging the role of Prime Minister and State President. The last Prime Minister of South Africa, P. W. Botha, became the first executive State President after the constitutional reform in 1984 after Marais Viljoen's retirement. In post apartheid South Africa, the Inkatha Freedom Party has called for a return to a Westminster style split executive with a Prime Minister as head of government, which is part of its overarching goal of avoiding a single party South African state.