Рим легионының тактикалық бөлімшесі

Кіріспе

Римдік әскери бөлімшелер, осы сөздің басқа мағыналары

Кохорта (латынша cohors, : cohortes; толық жіктелу кестесі үшін wikt:cohors қараңыз) – Рим легионының стандартты тактикалық әскери бірлігі. Стандартты мөлшері уақыт және жағдайға қарай өзгергенімен, әдетте 480 сарбаздан тұратын. Кохорта қазіргі заманғы әскери батальонға балама болып есептеледі. Кохорта манипулді ығыстырды. Б.з.д. II ғасырының соңынан б.з. III ғасырының ортасына дейін он кохорта (барлығы 5000 адам) легионды құрады. Кохорталар "бірінші кохорта", "екінші кохорта" сияқты атаулармен белгіленді. Бірінші кохортада тәжірибелі легионерлер, ал оныншы кохортадағы легионерлер аз тәжірибелі болды.

Легионерлік топ

Ерте империяның легиондық когортасы алты центуриядан, яғни жүздіктен тұратын. Республиканың алғашқы кезеңінде әр жүздік 100 адамнан тұратын, сондықтан олардың осылай аталуының себебі де осы. Әр жүздікке жүзбасы басшылық еткен, ол алтыншы жүздіктен бірінші жүздікке қарай жоғарылаған; демек, алтыншы жүздіктің жүзбасы когортадағы ең кіші, ал бірінші жүздіктің жүзбасы ең ағасы болған. Алты жүзбасының атаулары: hastatus posterior, hastatus prior, princeps posterior, princeps prior, pilus posterior және pilus prior. Pilus prior жалпы когортаға басшылық ететін. Атаулар республикалық манипулалық легиондардан алынған, онда әскерлер үш санатқа бөлінген: ең тәжірибесіздер үшін hastati, одан кейін principes және ең тәжірибелілер үшін triarii. Pilus – triarii манипуласының атауы, олардың найза қолдануын көрсетеді, ал pilum латын тіліндегі сөйіл. 80 адамнан тұратын жүздік он контубернияға бөлінген, олардың әрқайсысы сегіз адамнан тұратын және бір А-тәрізді шатырды бөлісіп пайдаланған. Контубернияны контуберния ішінде тағайындалған декан басқарған, ол сегіз легионердің арасындағы ең ұзақ қызмет еткені болған. Декан бөлімнің жүріс шатырын орнатуды ұйымдастырған және оның шатыр жолдастарының жағдайын ретке келтірген. Контубернияға күнделікті астық рационын ұнға айналдыру үшін ауыр жабдықтар мен контубернияның диірменін таситын бір-екі жүк қашыры тағайындалған. Бұл міндеттерді лагерь құлдары атқарған, олардың әрқайсысына бір-екі адам тағайындалған. Олар қаптаманы күтіп, легионерлердің жүріп бара жатқанда су алуын қамтамасыз еткен, сондай-ақ тамақ пісіру, жуу және балта жасау немесе ағаш өңдеу сияқты басқа да арнайы дағдыларды қолдану сияқты лагерь міндеттерін орындаған. Лагерьге қоныстанған кезде жас легионерлерді контубернияға жем-шөп, отын және су әкелуге жіберген. 80 адамнан тұратын жүздікке төрт кіші офицерден тұратын жүзбасы басшылық еткен. Жүзбасылардың жалақысы олардың қызмет өтіліне байланысты өзгерген; легиондағы ең кіші жүзбасы жалақының стандартты мөлшерінен шамамен он есе көп алған, ал ең аға жүзбасы легионердің жалақысының стандартты мөлшерінен шамамен қырық есе көп ала алатын. Жүзбасыға оның оң қолы ретінде қызмет ететін опцио көмектескен. Үшінші дәрежедегі офицер – тессерарий болған, ол түнгі күзетшілік міндеттерін атқарған және лагерьдегі парольдерді таратуға жауапты болған. Тессерарийге жалақысы әдеттегіден бір жарым есе көп төленген. Бір жүздікте сонымен қатар сигнифер болған, ол жүздіктің байрағын соғысқа алып шыққан және бірліктің қазынашысы болып қызмет еткен, ер адамдардың жалақысы мен шығыстарын қадағалаған. Сигниферлер әдетте екі есе көп жалақы алған. Соңында, корникен, корнумен жабдықталған, сигнал беруші ретінде қызмет еткен және екі есе жалақы алған. Бұл офицерлердің өздерінің көмекші қызметкерлері, шатырлары мен қашырлары болған. Осылайша, когорта қағаз жүзінде 480 легионерден, 6 жүзбасыдан және 24 кіші офицерден тұратын, ал логистикалық қолдауды 60-120 құл және 60-120 қашыр қамтамасыз ететін. Он когортаның 480 легионері бір легионды құрады. Жүзбасылардың қатарлары сияқты, когорталар да үлгілі аттанушылыққа сәйкес келеді; легионның оныншы когортасы ең кіші, ал бірінші когорта ең беделді, оның қатарлары ардагер әскерлермен немесе ең жақсы рекруттармен толтырылған. Бірінші когортаның бірінші жүзбасы primus pilus немесе primipilus деп аталды, ол легиондағы ең аға жүзбасы болған. Примус пилус префектус кастрорум немесе лагерь префекті, легиондағы үшінші ең жоғары офицер, легионның күнделікті басқаруына жауапты болды. Бірінші когортаның ерекшелігі – ол бес екі есе күшті жүздіктен тұрған, әрқайсысы 160 адамнан, барлығы 800 адамнан, ал алты жүздіктен тұратын 80 адамнан тұратын. Бірінші когортаның аквилиферіне легионның аквиласын немесе бүркіт байрағын соғысқа алып бару ерекше құрмет болды, ол легионерлер үшін діни маңызға ие болған. Бүркит жоғалту легион үшін өте ұятты және қорлық белгісі саналған. Легионның бірінші когортасында императордың бейнесін, әдетте соққыланған металдан жасалған үш өлшемді рельефті алып жүретін имиагинифер болған. Әр когортада шағын артиллериялық корпус болған. IV ғасырдағы римдік автор Вегецийдің айтуынша, әр жүздікте торсионды шағын баллиста, scorpio, орнатылған, барлығы алтыдан. Қажет болған жағдайда қаруды басқаруға контуберния тағайындалған. Көбінесе ежелгі артиллерия сияқты бұл қарулар жаяу әскерді қорғауға немесе қоршауға арналған тұрақты орындарда қолданылған. Әр когортада бір онгер болған, бұралып, тас лақтыратын катапульта. Вегецийдің айтуынша, олар толық жиналған күйде өгіздер тарқан арбаларда тасымалданған, онгердің дереу қолдануға дайын болуын қамтамасыз ету үшін. Қосымша жабдықтар, мысалы, тараулар, мұнаралар немесе үлкен баллисталар қажет болған жағдайда қосылған. Осылайша, экстраполяция бойынша, легионда шамамен алты жүз скорпиодан және он онгерден тұратын артиллериялық колонна болған.

A legionary cohort of the early empire consisted of six centuriae, or centuries, each consisting of 80 legionaries, for a total of 480 legionaries. Early in the Republic, each centuria consisted of 100 men, hence their name. Each centuria was commanded by a centurion, who increased in seniority from the sixth to the first centuries; thus, the centurion of the sixth century was the most junior in the cohort, while the centurion of the first century was the most senior. In order of increasing seniority, the six centurions were titled hastatus posterior, hastatus prior, princeps posterior, princeps prior, pilus posterior, and pilus prior. The pilus prior would command the cohort overall. The nomenclature of the ranks was derived from the Republican manipular legions, where troops were grouped into three rankings; hastati for the most inexperienced, followed by principes, and finally triarii for the most experienced. Pilus was a name for a maniple of triarii, reflecting their use as spearmen, pilum being the Latin word for a javelin. A century of 80 men was divided into ten contubernia, each of eight men, who shared a single A frame tent together. A contubernium was led by a decanus, appointed from within the contubernium, and was most likely the longest serving legionary of the eight. The decanus organised the erection of the unit's marching tent, and ensured his tent mates kept things tidy. A contubernium was assigned one to two pack mules, which would carry heavier equipment and the contubernium's mill, for grinding their daily grain ration into flour. These duties would be carried out by camp slaves, of which one to two would be assigned to each contubernium. They tended to the pack mule, ensured legionaries had water on the march, and camp duties such as cooking, washing, and other specialised skills such as smithing or carpentry. While encamped, younger legionaries may be sent out to fetch fodder, firewood, and water for the contubernium. A century of 80 men would be commanded by a centurion, assisted by four junior officers. The pay of a centurion fluctuated depending on their seniority; the most junior centurion in a legion received around ten times the standard rate of pay, while the most senior legionary centurion could receive some forty times the standard rate of pay. The centurion was assisted by an optio, who served as his second in command, and typically received double the legionary rate of pay. Third in seniority was a tesserarius, who exercised command over the nightly guard duties, and were responsible for distributing the watchwords for the camp. A tesserarius was typically paid one and a half times the standard rate of pay. A century also had a signifer, who carried the century's standard into battle, and also served as the unit's treasurer, keeping track of the pay and expenses of the men. Signifers typically received double pay. Lastly, a cornicen, equipped with a cornu, served as a signaller, and received double pay. These officers would have their own support staff, tents, and mules. Thus, a cohort would consist of, on paper, 480 legionaries, 6 centurions, and 24 junior officers, with logistical support provided by 60 120 slaves, and 60 120 mules. Ten cohorts of 480 legionaries would comprise a legion. Like the ranks of the centurions, cohorts would also follow a pattern of seniority; a legion's tenth cohort was its most junior, while the first cohort was the most prestigious, with its ranks filled with either veteran troops, or the best recruits. The commander of the first cohort's first century was known as the primus pilus or primipilus, a legion's most senior centurion. The primus pilus was eligible for promotion to praefectus castrorum or camp prefect, the third most senior officer in a legion, responsible for the day to day administration of a legion. The first cohort was an aberration in that it consisted of five double strength centuriae, each of 160 men, for a total of 800 men, as opposed to six centuries of 80 men. It was the unique honour of the first cohort's aquilifer to carry the legion's aquila, or eagle, standard into battle, which possessed a quasi religious importance to the legionaries. Loss of an eagle was considered a mark of extreme shame and disgrace for a legion. A legion's first cohort also had an imaginifer, who carried an imago of the reigning Emperor, typically a three dimensional relief of their likeness made of beaten metal. Each cohort also had a small artillery corps. According to Vegetius, a 4th century Roman author, each century was equipped with a scorpio, a small torsion powered ballista, for a total of six per cohort. A contubernium would be deputed to operate the weapon, when required. Like most ancient artillery, these weapons were likely used in fixed positions for infantry defence, or in sieges. Each cohort also had one onager, a stone throwing torsion powered catapult. Vegetius stipulates that they were transported fully assembled on ox drawn carts, to ensure the onager was ready for immediate use. Additional equipment, such as rams, towers, or larger ballistae were added as needed. Thus, by extrapolation, a legion had an artillery train of some sixty scorpios and ten onagers.