Готикалық жаңғыру: 19 ғасыр архитектурасының стилі
Gothic Revival architecture
Готика жаңғыруы: 19 ғасырда Англияда пайда болған сәулет стилі. Орта ғасырлық готикалық архитектураны қайта жаңғырту, неоклассикалық стильге қарсы бағытталған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Архитектуралық қозғалыс
Architectural movement
Готикалық қайта жаңғыру (сондай-ақ Викториялық готика немесе нео-готика деп те аталады) – 17 ғасырдың екінші жартысынан бастап біртіндеп дамып, 19 ғасырдың бірінші жартысында, әсіресе Англияда кең таралған архитектуралық қозғалыс. Күшті әрі білімді жақтастары ортағасырлық готикалық архитектураны қайта жаңғыртуға ұмтылып, сол кездегі неоклассикалық стильдерді толықтыруға немесе тіпті оларды ығыстыруға ниеттенді. Готикалық қайта жаңғыру ортағасырлық үлгілердің ерекшеліктерін, соның ішінде декоративтік өрнектерді, финиалдарды, ланцет терезелерді және аркалық қалыптарды пайдаланады. 19 ғасырдың ортасына қарай Готикалық қайта жаңғыру Батыс әлеміндегі басты архитектуралық стильге айналды, бірақ 1880-ші және 1890-шы жылдардың басында сәннен шықты. Готикалық қайта жаңғыру қозғалысының тамыры католицизммен байланысты философиялық қозғалыстармен және діни конформизмнің өсуіне байланысты жоғары шіркеудің немесе англо-католиктік сенімнің қайта оянуымен тығыз байланысты. "Англо-католиктік" діни сенім мен стиль 19 ғасырдың үшінші тоқсанында өзінің ішкі тартымдылығымен ерекше көзге түсті. Готикалық қайта жаңғыру архитектурасы ортағасырлық идеалдың декоративтік стильдері мен құрылыс принциптеріне адалдығы жағынан әртүрлі болды, кейде бұл тек тік бұрышты терезелер мен нео-готикалық безендіру элементтеріне дейін төмендеп, басқа жағдайда толығымен 19 ғасырдың жоспарлары бойынша, заманауи материалдар мен құрылыс әдістерін қолдана отырып салынған ғимараттарда көрінетін. Ең бастысы, бұл ортағасырлық үлгілерде бұрын-соңды көрінбеген тәсілдермен темірді және 1880 жылдан кейін болатты пайдалануды қамтыды. 19 ғасырдағы Англиядағы нео-готикалық стильдердің өркендеуімен қатар, қызығушылық Еуропаның қалған бөлігіне, Австралияға, Африкаға және Америкаға тарады; 19-шы және 20-шы ғасырлардың басында бүкіл әлемде көптеген Готикалық қайта жаңғыру құрылыстары салынды. Дегенмен, қайта жаңғырушылықтың ықпалы 1870 жылдары ең жоғары деңгейге жетті. Көркем өнер және қолөнер қозғалысы сияқты кейбір жаңа архитектуралық қозғалыстар, ал кейбіреулері, мысалы, модернизм сияқты тікелей қарсылық білдірді, кеңінен таралды, ал 1930 жылдары Виктория дәуірінің архитектурасы көбінесе айыпталып немесе назарсыз қалды. 20 ғасырдың соңында қызығушылық қайта жанданып, 1958 жылы Ұлыбританияда Викториялық қоғам құрылғандығымен көрінді.
Gothic Revival (also referred to as Victorian Gothic or neo Gothic) is an architectural movement that after a gradual build up beginning in the second half of the 17th century became a widespread movement in the first half of the 19th century, mostly in England. Increasingly serious and learned admirers sought to revive medieval Gothic architecture, intending to complement or even supersede the neoclassical styles prevalent at the time. Gothic Revival draws upon features of medieval examples, including decorative patterns, finials, lancet windows, and hood moulds. By the middle of the 19th century, Gothic Revival had become the pre eminent architectural style in the Western world, only to begin to fall out of fashion in the 1880s and early 1890s. The Gothic Revival movement's roots are intertwined with philosophical movements associated with Catholicism and a re awakening of high church or Anglo Catholic belief concerned by the growth of religious nonconformism. The "Anglo Catholic" tradition of religious belief and style became known for its intrinsic appeal in the third quarter of the 19th century. Gothic Revival architecture varied considerably in its faithfulness to both the ornamental styles and construction principles of its medieval ideal, sometimes amounting to little more than pointed window frames and touches of neo Gothic decoration on buildings otherwise created on wholly 19th century plans, using contemporary materials and construction methods; most notably, this involved the use of iron and, after the 1880s, steel in ways never seen in medieval exemplars. In parallel with the ascendancy of neo Gothic styles in 19th century England, interest spread to the rest of Europe, Australia, Africa and the Americas; the 19th and early 20th centuries saw the construction of very large numbers of Gothic Revival structures worldwide. The influence of Revivalism had nevertheless peaked by the 1870s. New architectural movements, sometimes related, as in the Arts and Crafts movement, and sometimes in outright opposition, such as Modernism, gained ground, and by the 1930s the architecture of the Victorian era was generally condemned or ignored. The later 20th century saw a revival of interest, manifested in the United Kingdom by the establishment of the Victorian Society in 1958.
Тамырлар
Сегізінші және тоғызыншы ғасырдың басында Англияда евангелизмнің өрлеуіне жауап ретінде жоғары шіркеу қозғалысы пайда болды, ол қалыптасқан шіркеу пен Реформацияға дейінгі католик шіркеуі арасындағы үзіліссіздікті көрсетуге тырысты. Архитектура, готикалық жаңғыру нысанында, жоғары шіркеудің қару-жарағының маңызды бөлігіне айналды. Готикалық жаңғыру "ортағасырлық"пен бірге дамыды және оған қолдау көрсетілді, оның тамыры ежелгі нәрселерге деген қызығушылықта және сақталған ескерткіштерде жатты. "Индустрияландыру" процесі дамыған сайын, машиналық өндіріске және фабрикалардың пайда болуына қарсы реакция күшейді. Томас Карлайл және Август Пьюгин сияқты көркемдік көзқарастардың жақтаушылары индустриялық қоғамды сынға алды және индустриялық емес ортағасырлық қоғамды алтын ғасыр ретінде бейнеледі. Пьюгин үшін готикалық архитектура классицизммен ығыстырылған және индустрияландырумен жойылған христиандық құндылықтармен сіңген. Готикалық жаңғыру саяси мағынаға да ие болды: "рационалды" және "радикалды" неоклассикалық стиль республикашылдық пен либерализммен байланысты деп есептелді (АҚШ-та және шамалы дәрежеде республикалық Францияда қолданылуында көрініс тапқандай), ал рухани және дәстүрлі Готикалық жаңғыру монархизммен және консерватизммен байланысты болды, бұл Лондондағы британ Парламентінің Вестминстер сарайының, Оттавадағы Канада Парламенті ғимаратының және Будапешттегі Венгрия Парламенті ғимаратының қайта құрылған үкімет орталықтарының таңдалған стилінде көрінді. Ағылшын әдебиетінде архитектуралық готикалық жаңғыру және классикалық романтизм Готикалық роман жанрын тудырды, ол Хорас Уолполдың "Отранто қамалы" (1764) романымен басталды және "Оссиан" псевдобард поэзиясынан бастау алған 19 ғасырдың ортағасырлық поэзия жанрына әсер етті. Альфред Теннисонның "Патшаның идилиялары" сияқты өлеңдер Артур романсының ортағасырлық аясында заманауи тақырыптарды жаңаша бейнеледі. Немец әдебиетінде готикалық жаңғыру да әдеби үрдістерге негізделген.
The rise of evangelicalism in the eighteenth and early nineteenth centuries saw in England a reaction in the high church movement which sought to emphasise the continuity between the established church and the pre Reformation Catholic church. Architecture, in the form of the Gothic Revival, became one of the main weapons in the high church's armoury. The Gothic Revival was also paralleled and supported by "medievalism", which had its roots in antiquarian concerns with survivals and curiosities. As "industrialisation" progressed, a reaction against machine production and the appearance of factories also grew. Proponents of the picturesque such as Thomas Carlyle and Augustus Pugin took a critical view of industrial society and portrayed pre industrial medieval society as a golden age. To Pugin, Gothic architecture was infused with the Christian values that had been supplanted by classicism and were being destroyed by industrialisation. Gothic Revival also took on political connotations; with the "rational" and "radical" Neoclassical style being seen as associated with republicanism and liberalism (as evidenced by its use in the United States and to a lesser extent in Republican France), the more spiritual and traditional Gothic Revival became associated with monarchism and conservatism, which was reflected by the choice of styles for the rebuilt government centres of the British parliament's Palace of Westminster in London, the Canadian Parliament Buildings in Ottawa and the Hungarian Parliament Building in Budapest. In English literature, the architectural Gothic Revival and classical Romanticism gave rise to the Gothic novel genre, beginning with The Castle of Otranto (1764) by Horace Walpole, and inspired a 19th century genre of medieval poetry that stems from the pseudo bardic poetry of "Ossian". Poems such as "Idylls of the King" by Alfred, Lord Tennyson recast specifically modern themes in medieval settings of Arthurian romance. In German literature, the Gothic Revival also had a grounding in literary fashions.
Тірілу және қайта жандану
Готикалық сәулет Париждің жанындағы Сен-Дени базиликасы мен 1140 жылы Сенс соборында басталып, 16 ғасырдың басында Генри VII-нің Вестминстердегі капелласы сияқты құрылыстармен соңғы демімен аяқталды. Дегенмен, готикалық сәулет 16 ғасырда толығымен жойылған жоқ, оның орнына аяқталмай қалған собор құрылысы жобаларында жалғасты; Оксфорд және Кембридж университеттерінде, сондай-ақ Англияның, Францияның, Германияның, Польша-Литва одағының және Испанияның шалғай ауылдық аймақтарында шіркеулер салынуымен тірі қалды.
Gothic architecture began at the Basilica of Saint Denis near Paris, and the Cathedral of Sens in 1140 and ended with a last flourish in the early 16th century with buildings like Henry VII's Chapel at Westminster. However, Gothic architecture did not die out completely in the 16th century but instead lingered in on going cathedral building projects; at Oxford and Cambridge Universities, and in the construction of churches in increasingly isolated rural districts of England, France, Germany, the Polish–Lithuanian Commonwealth and in Spain.
Ұлыбритания мен Ирландия
Дерридегі Сент-Колумб соборы «готикалық тіршілік» деп қарастырылуы мүмкін, себебі ол 1633 жылы тікбұрышты готика стилінде аяқталды. Сол сияқты, готикалық архитектура 17 ғасырдың соңында кейбір қалалық орталарда сақталды, мысалы, Оксфорд пен Кембриджде готикалық ғимараттарға енгізілген өзгерістер мен жөндеулер заманауи барокко стилінен гөрі бастапқы құрылымдардың стиліне сәйкес келетіні саналды. Керісінше, 1660/1661 жылдары, Протектораттың соңынан кейін салынған Дромор соборы ерте ағылшын үлгілерін жаңартып, монархияның қайта орнатылуын және Ирландияны ағылшын тәжінің иелігіне қайтаруды көрсетті. Осы уақытта пуритандықтар тонаған Ламбет сарайының Ұлы залы барокко және ескі готикалық формалардың қосындысымен қайта салынды. Бұл екі ғимарат готикалық жаңғыру архитектурасының басталуын жариялаған деп айтуға болады, ол кең таралғанға дейін бірнеше он жыл бұрын болды. Оксфорд университетінің Христос шіркеуі үшін сэр Кристофер Реннің Том мұнарасы кардинал Вулсидің архитектуралық стилін саналы түрде еліктеуге тырысты. 1681 жылы Диан Феллге жазған хатында ол: «Оның негізін салған адамның жұмысына сай болу үшін оның готикалық болуы керек деп шештім», - деп көрсетті, сондай жағдайға түспеу «дұрыс емес үйлесімге» әкелер еді. Певснердің пікірінше, ол «көптеген қарапайым келушілер айырмашылықты байқамайтындай» жетістікке жетті. 1697–1704 жылдары Уорвик қаласындағы Колледждік Әйя Мария шіркеуі қайта салынды, ал бұрынғы шіркеу шатыры ағаштан жасалған базилика болған, ал жаңасы тастан күмбезделген зал шіркеуі болды. Сондай-ақ, Уорвикширде 1729/30 жылдары Эдвард пен Томас Вудвард Альчестердегі Сент-Николас шіркеуінің негізгі және қанаттарын қайта салды, сыртқы пішіні готикалық болса, ішкі жағы неоклассикалық стильде болды. Сонымен қатар, 1722–1746 жылдары Николас Хоксмур Вестминстер аббаттығына батыс мұнараларын қосты, ол ортағасырлық ғимараттарды готикалық жаңғыртуды аяқтаудың алғашқысы болды, бірақ 19 ғасырдың соңынан бастап бұл үрдіс жиі сынға ұшырады, алайда осы стильдегі жұмыстар 20 ғасырға дейін жалғасты. Оксфордта Университет колледжінің асханасын 1766 және 1768 жылдар аралығында қайта безендеу «Оксфордтағы готикалық жаңғыру стилінің алғашқы маңызды мысалы» деп сипатталды.
St Columb's Cathedral, in Derry, may be considered 'Gothic Survival', as it was completed in 1633 in a Perpendicular Gothic style. Similarly, Gothic architecture survived in some urban settings during the later 17th century, as shown in Oxford and Cambridge, where some additions and repairs to Gothic buildings were considered to be more in keeping with the style of the original structures than contemporary Baroque. In contrast, Dromore Cathedral, built in 1660/1661, immediately after the end of the Protectorate, revived Early English forms, demonstrating the restitution of the monarchy and claiming Ireland for the English crown. At the same time, the Great Hall of Lambeth Palace, that had been despoiled by the Puritans, was rebuilt in a mixture of Baroque and older Gothic forms, demonstrating the restitution of the Anglican Church. These two buildings can be said to herald the onset of Gothic Revival architecture, several decades before it became mainstream. Sir Christopher Wren's Tom Tower for Christ Church, University of Oxford, consciously set out to imitate Cardinal Wolsey's architectural style. Writing to Dean Fell in 1681, he noted; "I resolved it ought to be Gothic to agree with the Founder's work", adding that to do otherwise would lead to "an unhandsome medley". Pevsner suggests that he succeeded "to the extent that innocent visitors never notice the difference". It was followed in 1697–1704 by the rebuilding of Collegiate Church of St Mary in Warwick as a stone vaulted hall church, whereas the burnt church had been a basilica with timbered roofs. Also in Warwickshire, in 1729/30, the nave and aisles of the church of St Nicholas at Alcester were rebuilt by Edward and Thomas Woodward, the exterior in Gothic forms but with a Neoclassical interior. At the same time, 1722–1746, Nicholas Hawksmoor added the west towers to Westminster Abbey, which made him a pioneer of Gothic Revival completions of medieval buildings, which from the late 19th century were increasingly disapproved of, although work in this style continued into the 20th century. Back in Oxford, the redecoration of the dining hall at University College between 1766 and 1768 has been described as "the first major example of the Gothic Revival style in Oxford".
Еуропалық континент
Франция бойынша 16-17 ғасырларда Париждегі Сент-Эусташ (1532–1640, фасады 1754) және Орлеан кафедральді соборы (1601–1829) сияқты шіркеулер готика қағидаларына сәйкес (ғимараттардың құрылымы, трассерияның қолданылуы) барокко архитектурасы келгенге дейін, тік аркалардың орнына дөңгелек аркалар мен кейбір классикалық элементтерді қолдану сияқты шағын өзгерістермен салынуын жалғастырды. Болоньяда 1646 жылы барокко архитекторы Карло Райналди 1390 жылдан бері салынып жатқан Болоньядағы Сан-Петронио базиликасы үшін готикалық күмбездер (аяқталды 1658) тұрғызды; онда құрылыстың готикалық контексі қазіргі архитектуралық стильден басым болды. Сол сияқты, Брюггедегі Сальватор соборындағы неф пен хордың ағаштан жасалған ортағасырлық күмбездері 1635 және 1738/39 жылдары "готикалық" тас күмбездермен ауыстырылды. 17 ғасырда негізінен Туринде жұмыс істеген Театин орденінің монахы Гуарино Гуарини "готикалық стильді" архитектураның негізгі жүйелерінің бірі деп мойындады және оны өз тәжірибесінде пайдаланды. Тіпті барокко стилі басым болған 17 ғасырдың соңы мен 18 ғасырдың Орта Еуропасында да кейбір архитекторлар готика стилінің элементтерін қолданды. Ең маңызды мысал – Ян Сантини Айшель, оның Ждар-над-Сазавудағы (Чехия) Әйірбас Джон Непомуктың қажылық шіркеуі барокко мен готиканың ерекше және шығармашылық синтезін көрсетеді. Готика стилінің сол кездегі тағы бір, аздау көзге түсетін мысалы – Мажарстанның Марияностра қаласындағы Біздің әйел бауырларымыздың базиликасы, оның хоры (барокколық нефге іргелес) ұзақ уақыт бойы шынайы готикалық деп есептелді, себебі 18 ғасырдың архитекторы ортағасырлық пішіндерді қолданып, монастырь қауымдастығының 14 ғасырғы негіз қалаушыларымен байланысын нығайтқысы келді.
Throughout France in the 16th and 17th centuries, churches such as St Eustache (1532–1640, façade 1754) in Paris and Orléans Cathedral (1601–1829) continued to be built following Gothic principles (structure of the buildings, application of tracery) with some little changes like the use of round arches instead of pointed arches and the application of some Classical details, until the arrival of Baroque architecture. In Bologna, in 1646, the Baroque architect Carlo Rainaldi constructed Gothic vaults (completed 1658) for the Basilica of San Petronio in Bologna, which had been under construction since 1390; there, the Gothic context of the structure overrode considerations of the current architectural mode. Similarly, in St. Salvator's Cathedral of Bruges, the timbered medieval vaults of nave and choir were replaced by "Gothic" stone vaults in 1635 resp. 1738/39. Guarino Guarini, a 17th century Theatine monk active primarily in Turin, recognized the "Gothic order" as one of the primary systems of architecture and made use of it in his practice. Even in Central Europe of the late 17th and 18th centuries, where Baroque dominated, some architects used elements of the Gothic style. The most important example is Jan Santini Aichel, whose Pilgrimage Church of Saint John of Nepomuk in Žďár nad Sázavou, Czech Republic, represents a peculiar and creative synthesis of Baroque and Gothic. An example of another and less striking use of the Gothic style in the time is the Basilica of Our Lady of Hungary in Márianosztra, Hungary, whose choir (adjacent to a Baroque nave) was long considered authentically Gothic, because the 18th century architect used medieval shapes to emphasize the continuity of the monastic community with its 14th century founders.
Романтикалық қиындықтар
18 ғасырдың ортасында романтизмнің өрлеуі кезінде ықпалды талғамдар арасында орта ғасырларға деген қызығушылық пен білудің артуы, таңдамалы ортағасырлық өнерге көбірек құрметпен қарауға алып келді, бұл шіркеу сәулетінен, патшалар мен ақсүйектердің қабір ескерткіштерінен, боялған әйнектен және кешкі готикалық жарықтандырылған қолжазбалардан басталды. Готиканың басқа да өнер түрлері, мысалы, гобелендер мен металл өнімдері, варварлық және жалпылама деп есептелді, бірақ тарихи тұлғалармен байланысты сезімталдық пен ұлттық байланыстар, ерте қайта жаңғыру кезеңінде таза эстетикалық мәселелердей күшті болды. Неміс романтиктері (философ және жазушы Гете және сәулетші Карл Фридрих Шинкель сияқты) қираған орындардың көркемдік сипатын бағалай бастады – «көркемдік» жаңа эстетикалық сапаға айналды – және жапондықтар ваби-саби деп атаған уақыттың жұмсартатын әсерін, ал Горас Уолполл оны «барондық соғыстардың нағыз тозығы» деп, әлдеқандай қызықтап, өздігінен бағалады. 1749 жылы салынған Уолполлдің Твикенхэм вилласының, Страуберри Хилл Хаустың «готикалық» элементтері сол кездегі рококо талғамына сай келді және Джеймс Талботтың Уилтширдегі Лэкок аббаттығындағы жұмысынан кейін көп ұзамай ілесуге айналды. 1770 жылдарға қарай, Роберт Адам және Джеймс Уайт сияқты толығымен неоклассикалық сәулетшілер готикалық элементтерді тұрғын бөлмелерде, кітапханаларда және шіркеулерде беруге дайын болды және Уилтширдегі Фонтиллдегі Уильям Бекфорд үшін готикалық аббаттың толық романтикалық көрінісін жасады. Қайта жаңғырудың алғашқы архитектуралық мысалдарының кейбіреулері Шотландияда кездеседі. Инверарай қамалы 1746 жылдан бастап Аргилл герцогы үшін салынды, Уильям Адамның жобалық жұмыстарына сүйенді. Архитектура тарихшысы Джон Гиффордтың айтуынша, қамалдар «[герцогтың] мұрагерлік құқықтарындағы тұрғындарға қатысты әлі де феодалдық биліктің символдық бекітілуі» болды. Көптеген ғимараттар әлі де негізінен Палладиан стилінде салынды, бірақ кейбір үйлер шотланд барондары стилінің сыртқы элементтерін қамтыды. Роберт Адамның осы стильдегі үйлеріне Бервикширдегі Меллерстейн мен Веддерберн және Шығыс Лотиандағы Сетон сарайы кіреді, бірақ олар Кулзеан сарайында, Аирширде, Адамның 1777 жылдан бастап қайта жаңғырту жұмыстарынан ең жақсы көрінеді. Тіпті эксцентрикалық ландшафт дизайнері Бэтти Лэнгли готикалық формаларды классикалық пропорциялармен беріп «жетілдіруге» тырысты. Готика сәулетімен шұғылданатын жас буын Джон Бритонның 1807 жылы жарық көрген «Ұлыбританияның архитектуралық ескерткіштері» сериясына оқырмандарды қамтамасыз етті. 1817 жылы Томас Рикман «Ағылшын шіркеу сәулетіндегі готикалық стильдердің тізімін жасау және анықтауға талпыныс» атты «архитектура студенттері үшін оқулық» жазды. Оның ұзақ антикалық атауы сипаттамалық: Жеңіс кезінен Реформацияға дейінгі ағылшын сәулет стилдерін ажыратуға талпыныс; грек және рим ордерлерінің эскизі, бес жүзге жуық ағылшын ғимараттары туралы мәліметтермен. Ол қолданған санаттар Норман, ерте ағылшын, безендірілген және тікбұрышты болды. Ол көптеген басылымдардан өтті, 1881 жылға дейін қайта басылып шықты және 21 ғасырда қайта жарық көрді. Готикалық қайта жаңғыру архитектурасының ең көп тараған қолданылуы шіркеулер салу болды. АҚШ-тағы готикалық соборлардың маңызды мысалдары – Нью-Йорктегі Святой Иоанн және Святой Патрик соборлары және Вашингтондағы Сент-Албан тауындағы Вашингтон ұлттық соборы. Канададағы готика стиліндегі ең ірі шіркеулердің бірі – Онтариодағы Біздің әйелдің таза емес базиликасы. Готикалық қайта жаңғыру архитектурасы көптеген қайта жаңғыру архитектуралық стильдердің ішіндегі ең танымал және ұзақ өмір сүргендердің бірі болды. 19 ғасырдың үшінші тоқсанынан кейін коммерциялық, тұрғын үй және өнеркәсіптік салаларда күшін және танымалдығын жоғалта бастағанымен, шіркеулер, мектептер, колледждер және университеттер сияқты кейбір ғимараттар әлі де готика стилінде салынды, көбінесе «колледж готикасы» деп аталатын стиль, ол Англияда, Канадада және АҚШ-та 20 ғасырдың басы мен ортасына дейін танымал болды. Тек болат және шыны сияқты жаңа материалдар пайда болғанда, күнделікті жұмыс өмірінде функционалдыққа және қалаларда кеңістікті үнемдеуге, яғни сыртқа емес, биік салу қажеттілігіне назар аударғанда ғана готикалық қайта жаңғыру танымал құрылыс сұраныстарынан жоғала бастады.
During the mid 18th century rise of Romanticism, an increased interest and awareness of the Middle Ages among influential connoisseurs created a more appreciative approach to selected medieval arts, beginning with church architecture, the tomb monuments of royal and noble personages, stained glass, and late Gothic illuminated manuscripts. Other Gothic arts, such as tapestries and metalwork, continued to be disregarded as barbaric and crude, however sentimental and nationalist associations with historical figures were as strong in this early revival as purely aesthetic concerns. German Romanticists (including philosopher and writer Goethe and architect Karl Friedrich Schinkel), began to appreciate the picturesque character of ruins—"picturesque" becoming a new aesthetic quality—and those mellowing effects of time that the Japanese call wabi sabi and that Horace Walpole independently admired, mildly tongue in cheek, as "the true rust of the Barons' wars". The "Gothick" details of Walpole's Twickenham villa, Strawberry Hill House begun in 1749, appealed to the rococo tastes of the time, and were fairly quickly followed by James Talbot at Lacock Abbey, Wiltshire. By the 1770s, thoroughly neoclassical architects such as Robert Adam and James Wyatt were prepared to provide Gothic details in drawing rooms, libraries and chapels and, for William Beckford at Fonthill in Wiltshire, a complete romantic vision of a Gothic abbey. Some of the earliest architectural examples of the revived are found in Scotland. Inveraray Castle, constructed from 1746 for the Duke of Argyll, with design input from William Adam, displays the incorporation of turrets. The architectural historian John Gifford writes that the castellations were the "symbolic assertion of the still quasi feudal power [the duke] exercised over the inhabitants within his heritable jurisdictions". Most buildings were still largely in the established Palladian style, but some houses incorporated external features of the Scots baronial style. Robert Adam's houses in this style include Mellerstain and Wedderburn in Berwickshire and Seton Castle in East Lothian, but it is most clearly seen at Culzean Castle, Ayrshire, remodelled by Adam from 1777. The eccentric landscape designer Batty Langley even attempted to "improve" Gothic forms by giving them classical proportions. A younger generation, taking Gothic architecture more seriously, provided the readership for John Britton's series Architectural Antiquities of Great Britain, which began appearing in 1807. In 1817, Thomas Rickman wrote an Attempt to name and define the sequence of Gothic styles in English ecclesiastical architecture, "a text book for the architectural student". Its long antique title is descriptive: Attempt to discriminate the styles of English architecture from the Conquest to the Reformation; preceded by a sketch of the Grecian and Roman orders, with notices of nearly five hundred English buildings. The categories he used were Norman, Early English, Decorated, and Perpendicular. It went through numerous editions, was still being republished by 1881, and has been reissued in the 21st century. The most common use for Gothic Revival architecture was in the building of churches. Major examples of Gothic cathedrals in the U. S. include the cathedrals of St. John the Divine and St. Patrick in New York City and the Washington National Cathedral on Mount St. Alban in northwest Washington, D. C. One of the biggest churches in Gothic Revival style in Canada is the Basilica of Our Lady Immaculate in Ontario. Gothic Revival architecture remained one of the most popular and long lived of the many revival styles of architecture. Although it began to lose force and popularity after the third quarter of the 19th century in commercial, residential and industrial fields, some buildings such as churches, schools, colleges and universities were still constructed in the Gothic style, often known as "Collegiate Gothic", which remained popular in England, Canada and in the United States until well into the early to mid 20th century. Only when new materials, like steel and glass along with concern for function in everyday working life and saving space in the cities, meaning the need to build up instead of out, began to take hold did the Gothic Revival start to disappear from popular building requests.
Готиканың басқа сәндік өнердегі қайта өрлеуі
Қайта жаңғырған готика стилі тек сәулетпен ғана шектелмеді. 12-16 ғасырлардағы классикалық готикалық ғимараттар 19 ғасырғы дизайнерлерге көптеген салаларда шабыт көзі болды. Тік аркалар, тік көлбеу шатырлар және түйіршік, тор сияқты әсем оюлар секілді архитектуралық элементтер готикалық қайта жаңғырудың көптеген нысандарына қолданылды. Готикалық қайта жаңғырудың мысалдары гербтердегі геральдикалық мотивтерде, ағылшын жиһаздарындағы күрделі боялған суреттердегі готикалық әуесқойлық детальдарда кездеседі. Мысалы, леди Помфреттің Арлингтон көшесіндегі (Лондон, 1740 жылдар) үйі, ал креслолардың арқасындағы готикалық фрескалар мен кітап шкафтарының шыны үлгілері Чиппендейлдің директориясының (1754, 1762) танымал ерекшелігі болды, онда үш бөліктен тұратын кітап шкафында готикалық детальдар қолданылған. Шотландия шекарасындағы Эбботсфорд, 1816 жылдан бастап сэр Уолтер Скотт қайта салған және оның өте табысты тарихи романдарынан түскен табысқа төленген, «Регенттік готика» стилін көрсетеді. Готикалық қайта жаңғыруға ортағасырлық киімдер мен билерді қайта енгізу де кіреді, әсіресе 19 ғасырдың екінші жартысында сахналаған тарихи қайта құрулар, бірақ 1839 жылғы Эглинтон турнирі ең танымал болып қала береді. Францияда Бурбон монархиясының қайта орнату кезеңінде (1814–1830) және Луи-Филипп кезеңінде (1830–1848) готикалық қайта жаңғыру мотивтері Ренессанс пен Рококоның қайта жаңғыруымен бірге пайда бола бастады. Осы екі кезеңде ортағасырлық заттарға деген сұраныс шеберлерді өз жұмыстарында готикалық сәндік мотивтерді пайдалануға итермеледі, мысалы, шпильдер, ланцет аркалары, үш жапырақты гүлдер, готикалық трасерия және розатәрізді терезелер. Бұл стиль «Кафедральдық стиль» («À la catédrale») деп те аталды. 19 ғасырдың ортасына қарай готикалық трасериялар мен нишаларды қабырға қағазымен арзан бағамен жасауға болады, ал готикалық соқыр аркада керамикалық ыдыстарды безендіруге қолданылды. 1857 жылы жазғанда, әсерлі интерьер дизайнерлері отбасынан шыққан, ықпалды сәндеуші Дж. Г. Крейс готика стиліне деген әуесқойлығын білдірді: «Менің ойымша, ешбір басқа стильте [немесе] дұрыс құрылыс принциптерін осылай жақсы орындау мүмкін емес, жеңілдік, сәнділік, байлық немесе сұлулық жоқ». 1851 жылғы Ұлы көрменің суреттелген каталогы готикалық бөлшектерге толы, алқаптар мен кілемдердің дизайнынан ауыр машиналарға дейін. Николаус Певснердің 1951 жылы жарық көрген Ұлы көрменің экспонаттарына арналған томы викториялық талғамды зерттеуге маңызды үлес қосты және викториялық сәулет өнерін және олармен безендірілген ғимараттарды 20 ғасырдың соңында қайта жаңғыртудың алғашқы көрсеткіші болды. 1847 жылы сегіз мың британдық монеталар қайта жаңғыртылған стильге сәйкес әшекейленген реверсімен сынақ үлгісінде соғылды. Жинақтаушылар оларды әсіресе әдемі деп санайды, сондықтан оларды «готикалық тәждер» деп атайды. Бұл дизайн 1853 жылы қайтадан сынақ үлгісінде қайталанды. 1851 жылдан 1887 жылға дейін айналысқа шығарылған «готикалық флорин» деп аталатын екі шиллингтік монета да соғылды.
The revived Gothic style was not limited to architecture. Classical Gothic buildings of the 12th to 16th Centuries were a source of inspiration to 19th century designers in numerous fields of work. Architectural elements such as pointed arches, steep sloping roofs and fancy carvings like lace and lattice work were applied to a wide range of Gothic Revival objects. Some examples of Gothic Revival influence can be found in heraldic motifs in coats of arms, furniture with elaborate painted scenes like the whimsical Gothic detailing in English furniture is traceable as far back as Lady Pomfret's house in Arlington Street, London (1740s), and Gothic fretwork in chairbacks and glazing patterns of bookcases is a familiar feature of Chippendale's Director (1754, 1762), where, for example, the three part bookcase employs Gothic details with Rococo profusion, on a symmetrical form. Abbotsford in the Scottish Borders, rebuilt from 1816 by Sir Walter Scott and paid for by the profits from his hugely successful, historical novels, exemplifies the "Regency Gothic" style. Gothic Revival also includes the reintroduction of medieval clothes and dances in historical re enactments staged especially in the second part of the 19th century, although one of the first, the Eglinton Tournament of 1839, remains the most famous. During the Bourbon Restoration in France (1814–1830) and the Louis Philippe period (1830–1848), Gothic Revival motifs start to appear, together with revivals of the Renaissance and of Rococo. During these two periods, the vogue for medieval things led craftsmen to adopt Gothic decorative motifs in their work, such as bell turrets, lancet arches, trefoils, Gothic tracery and rose windows. This style was also known as "Cathedral style" ("À la catédrale"). By the mid 19th century, Gothic traceries and niches could be inexpensively re created in wallpaper, and Gothic blind arcading could decorate a ceramic pitcher. Writing in 1857, J. G. Crace, an influential decorator from a family of influential interior designers, expressed his preference for the Gothic style: "In my opinion there is no quality of lightness, elegance, richness or beauty possessed by any other style [or] in which the principles of sound construction can be so well carried out". The illustrated catalogue for the Great Exhibition of 1851 is replete with Gothic detail, from lacemaking and carpet designs to heavy machinery. Nikolaus Pevsner's volume on the exhibits at the Great Exhibition, High Victorian Design published in 1951, was an important contribution to the academic study of Victorian taste and an early indicator of the later 20th century rehabilitation of Victorian architecture and the objects with which they decorated their buildings. In 1847, eight thousand British crown coins were minted in proof condition with the design using an ornate reverse in keeping with the revived style. Considered by collectors to be particularly beautiful, they are known as 'Gothic crowns'. The design was repeated in 1853, again in proof. A similar two shilling coin, the 'Gothic florin' was minted for circulation from 1851 to 1887.
Романтизм мен ұлтшылдық
Француз неоготикасының тамыры француз ортағасырлық готика сәулетінде жатыр, ол 12 ғасырда құрылған. Готика сәулеті ортағасырлық кезеңде кейде "Opus Francigenum" ("француз өнері") деп аталатын. Француз ғалымы Александр де Лаборд 1816 жылы "готика сәулетінің өзіндік сұлулығы бар" деп жазды, бұл Францияда готиканың қайта өркендеуінің басталуын көрсетті. 1828 жылдан бастап Севр фарфор фабрикасының директоры Александр Броньярт король Луи Филипптің Dreux корольдік капелласы үшін үлкен шыны тақталарға отталған эмаль суреттерін жасады, бұл француздықтардың готикалық үлгідегі маңызды тапсырысы болды, ал одан бұрын бірнеше пейзажды бақтарда готикалық элементтер кездесетін. Француз готикасының қайта өркендеуіне бастамашы болған Арцисс де Камон, 1830 жылы француз Нормандиясында сәулет өнері туралы өзінің маңызды еңбегін жариялады, және антикварлар қоғамын құрды, сол кезде антиквар көне заттарды білуші маманды білдірген. Келесі жылы Виктор Гюгоның "Нотр-Дамның қисыны" атты тарихи романы жарық көрді, онда Париждің ұлы готика соборы бір мезгілде өте танымал көркем шығарманың көрінісі де, басты кейіпкері де болды. Гюго кітабы арқылы Еуропада сақталған готикалық сәулетке қызығушылықты оятуды көздеген, бірақ заманауи өмірде неоготикаға құмарлық тудыруды емес. "Нотр-Дам де Париж" пайда болған жылы, жаңа қалпына келтірілген Бурбон монархиясы Франция Корольдік үкіметінде Ежелгі ескерткіштердің бас инспекторы лауазымын құрды, бұл лауазым 1833 жылы Проспер Меримеге берілді, ол 1837 жылы жаңа Ескерткіштер комиссиясының хатшысы болды. Осы комиссия Евгений Виолет ле Дюкті 1840 жылы Везеле абаттығының жағдайы туралы баяндама жасауға тапсырды. Содан кейін Виолет ле Дюк Францияның көптеген символды ғимараттарын қалпына келтіруге кірісті, соның ішінде Париждің Нотр-Дам соборы, Везеле, Каркассон, Рокетайлада қамалы, Мон-Сен-Мишель абаттығы, Пьерфонд және Авиньондағы Пап сарайы. Францияның алғашқы көрнекті неоготикалық шіркеуі, Париждегі Сент-Клотильда базиликасы 1846 жылы салынып, 1857 жылы қасиеттендірілгенде, таңдалған сәулетші неміс тегінен шыққан Франц Кристиан Гау (1790–1853) болды; Гаудың көмекшісі Теодор Балу кейіннен дизайнды өзгертіп, батыс жағын биік мұнаралармен безендірді. Германияда Кельн соборының аяқталуына қызығушылық қайта жанданды. 1248 жылы басталып, қайта өркендеу кезінде әлі аяқталмаған бұл құрылыс, 1820-жылдардағы "романтикалық" қозғалысқа байланысты жаңаша бағаланды және 1842 жылы қайтадан құрылыс жұмыстары басталды, бұл готикалық сәулетке немістердің оралуын білдірді. Прагадағы 1344 жылы басталып, 19 ғасырдың ортасы мен 20 ғасырдың басында аяқталған Қасиетті Вит соборы да аяқталды. Неміс тілді елдердегі Кельн жобасының маңыздылығын Майкл Дж. Льюис "Неміс готикасының қайта өркендеу саясаты: Август Райхенспергер" еңбегінде зерттеді. Рейхенспергердің өзі собордың герман мәдениетіндегі орталық орнына күмәнданбады: "Кельн соборы – неміс рухының өзі, бұл толық мағынасында ұлттық ескерткіш және, мүмкін, өткеннен бізге жеткен ең тамаша ескерткіш". 19 ғасырдың басындағы романтикалық ұлтшылдыққа байланысты, немістер, француздар және ағылшыздардың барлығы 12 ғасырдың түпнұсқа готикалық сәулетін өз елдерінде пайда болған деп мәлімдеді. Ағылшыздар "готика" үшін "Тұңғыш ағылшын" терминін қолданды, бұл готикалық сәулет ағылшын туындысы екенін білдірді. 1832 жылы жарық көрген "Нотр-Дам де Париж" романында Виктор Гюго: "Егер мүмкін болса, ұлттық сәулетке деген сүйіспеншілікті ұлтқа сіңірейік" деді, осылайша "готика" Францияның ұлттық мұрасы екенін көрсетті. Германияда, 1880 жылдары Кельн соборы аяқталғанда, оның шыңы сол кезде әлемдегі ең биік ғимарат болды және собор готикалық сәулеттің биігі ретінде қарастырылды. Басқа да маңызды готикалық соборлардың құрылысы аяқталды: Регенсбург соборы (1869-1872 жылдары аяқталған екі мұнарасымен), Ульм соборы (1890 жылдан бастап 161 метрлік мұнарасымен) және Прагадағы Санкт-Витус соборы (1844-1929). Бельгияда Остендедегі 15 ғасырлық шіркеу 1896 жылы өртеніп кетті. Король Леопольд II оның орнына Киелі Петр және Киелі Пауыл шіркеуін салуға қаржы бөлді, бұл Венадағы неоготикалық Вотив шіркеуі мен Кельн соборынан шабыт алған собор деңгейіндегі құрылыс болды. Мехеленде 1526 жылы Нидерландтың Ұлы Кеңесінің ордасы ретінде жобаланған, бірақ негізінен аяқталмаған ғимарат 20 ғасырдың басына дейін салынбады, бірақ ол Ромбоут II Келдерманстың Брабантия готикасының дизайнына жақын болды және қала үйінің "жаңа" солтүстік қанаты болды. Флоренцияда 1588-1589 жылдары Лотарингия үйінің Медичи үйінің тойына арналған Флоренция соборының уақытша фасады алынып тасталды, және собордың батыс жағы 1864 жылға дейін бос тұрды, содан кейін Арнольфо ди Камбионың түпнұсқа құрылысына және жанындағы әдемі колокольняға сәйкес келетін жаңа фасадты жобалау үшін конкурс жарияланды. Бұл конкурсты Эмилио Де Фабрис жеңіп алды, және оның көп түсті дизайны мен мозаикалық панельдері 1876 жылы басталды және 1887 жылы аяқталды, нәтижесінде неоготикалық батыс фасады пайда болды. Шығыс Еуропа да көптеген қайта жаңғырту құрылыстарын көрді; Будапешттегі Венгрия парламенті ғимаратына қоса, Болгария Ұлттық қайта жаңғыруы өзінің халықтық шіркеу және тұрғын сәулетіне готикалық қайта жаңғыру элементтерін енгізді. Славян мектебінің ең ірі жобасы – Лопушна монастырының соборы (1850–1853), бірақ кейінірек салынған шіркеулер, мысалы, Гаврил Геноводағы Әулие Георгий шіркеуі, көбірек халықтық готикалық қайта жаңғыру ерекшеліктерін көрсетеді. Шотландияда, Англияның оңтүстігінде қолданылған сияқты готикалық стиль Фредерик Томас Пилкингтон (1832–1898) сияқты тұлғалармен секулярлық сәулетте қабылданды, бірақ ол шотланд барониялық стилінің қайта қабылдануымен ерекшеленді. Стильді қабылдау үшін маңызды болған Абботсфорд, барониялық стилінің қазіргі заманғы қайта жаңғыруының үлгісі болды. 16 және 17 ғасырлардағы үйлерден алынған жалпы ерекшеліктерге қамалданған қақпалар, қанатты шатырлар, сүйір мұнаралар және макилациялар кірді. Стиль Шотландияда танымал болды және Вильям Берн (1789–1870), Дэвид Брайс (1803–1876), Эдвард Блор (1787–1879), Эдвард Калверт (c. 1847–1914) және Роберт Стодарт Лоример (1864–1929) сияқты сәулетшілермен салыстырмалы түрде қарапайым тұрғын үйлерге де қолданылды, сондай-ақ Эдинбургтағы Кокберн көшесінің құрылысы (1850-жылдардан бастап) және Стирлингтегі Ұлттық Уоллес ескерткіші (1859–1869) сияқты қалалық аяларда қолданылды. Балморал қамалының барониялық сарай ретінде қайта құрылуы және 1855-1858 жылдар аралығында патшалық резиденция ретінде қабылдануы стильдің танымал екенін растады. АҚШ-та алғашқы "готикалық стильдегі" шіркеу (готикалық элементтері бар шіркеулерден өзгеше) Коннектикут штатының Нью-Хейвен қаласындағы Trinity Church on the Green болды. Оны Итиэль Таун 1812-1814 жылдар аралығында, осы радикалды жаңа "готикалық стильдегі" шіркеудің қасындағы Федералды стильдегі Center Church, New Haven салып жатқанда жобалады. Оның негізгі тасы 1814 жылы қаланды және 1816 жылы қасиеттендірілді. Ол Лондондағы алғашқы готикалық қайта жаңғыру шіркеуі деп саналатын St Luke's Church, Chelsea-дан бұрын салынды. Трап тасынан салынған және аркалы терезелері мен есіктері бар болғанымен, оның мұнарасының және қамалының бір бөлігі ағаштан жасалған. Кейіннен Коннектикут штатындағы Эпископалдық қауымдастар St John's in Salisbury (1823), St John's in Kent (1823–1826) және St Andrew's in Marble Dale (1821–1823) шіркеулерін салды. Бұларға Итиэль Таунның Коннектикут штатындағы (Хартфорд) Christ Church Cathedral (1827) жобасы ілесуге тиіс болды, онда шіркеу құрылысында тіреулер сияқты готикалық элементтер енгізілді. St. Paul's Episcopal...
French neo Gothic had its roots in the French medieval Gothic architecture, where it was created in the 12th century. Gothic architecture was sometimes known during the medieval period as the "Opus Francigenum", (the "French Art"). French scholar Alexandre de Laborde wrote in 1816 that "Gothic architecture has beauties of its own", which marked the beginning of the Gothic Revival in France. Starting in 1828, Alexandre Brogniart, the director of the Sèvres porcelain manufactory, produced fired enamel paintings on large panes of plate glass, for King Louis Philippe's Chapelle royale de Dreux, an important early French commission in Gothic taste, preceded mainly by some Gothic features in a few jardins paysagers. The French Gothic Revival was set on more sound intellectual footings by a pioneer, Arcisse de Caumont, who founded the Societé des Antiquaires de Normandie at a time when antiquaire still meant a connoisseur of antiquities, and who published his great work on architecture in French Normandy in 1830. The following year Victor Hugo's historical romance novel The Hunchback of Notre Dame appeared, in which the great Gothic cathedral of Paris was at once a setting and a protagonist in a hugely popular work of fiction. Hugo intended his book to awaken a concern for the surviving Gothic architecture left in Europe, however, rather than to initiate a craze for neo Gothic in contemporary life. In the same year that Notre Dame de Paris appeared, the new restored Bourbon monarchy established an office in the Royal French Government of Inspector General of Ancient Monuments, a post which was filled in 1833 by Prosper Mérimée, who became the secretary of a new Commission des Monuments Historiques in 1837. This was the Commission that instructed Eugène Viollet le Duc to report on the condition of the Abbey of Vézelay in 1840. Following this, Viollet le Duc set out to restore most of the symbolic buildings in France including Notre Dame de Paris, Vézelay, Carcassonne, Roquetaillade castle, Mont Saint Michel Abbey on its peaked coastal island, Pierrefonds, and the Palais des Papes in Avignon. When France's first prominent neo Gothic church was built, the Basilica of Saint Clotilde, Paris, begun in 1846 and consecrated in 1857, the architect chosen was of German extraction, Franz Christian Gau, (1790–1853); the design was significantly modified by Gau's assistant, Théodore Ballu, in the later stages, to produce the pair of flèches that crown the west end. In Germany, there was a renewal of interest in the completion of Cologne Cathedral. Begun in 1248, it was still unfinished at the time of the revival. The 1820s "Romantic" movement brought a new appreciation of the building, and construction work began once more in 1842, marking a German return for Gothic architecture. St. Vitus Cathedral in Prague, begun in 1344, was also completed in the mid 19th and early 20th centuries. The importance of the Cologne completion project in German speaking lands has been explored by Michael J. Lewis, "The Politics of the German Gothic Revival: August Reichensperger". Reichensperger was himself in no doubt as to the cathedral's central position in Germanic culture; "Cologne Cathedral is German to the core, it is a national monument in the fullest sense of the word, and probably the most splendid monument to be handed down to us from the past". Because of Romantic nationalism in the early 19th century, the Germans, French and English all claimed the original Gothic architecture of the 12th century era as originating in their own country. The English boldly coined the term "Early English" for "Gothic", a term that implied Gothic architecture was an English creation. In his 1832 edition of Notre Dame de Paris, author Victor Hugo said "Let us inspire in the nation, if it is possible, love for the national architecture", implying that "Gothic" is France's national heritage. In Germany, with the completion of Cologne Cathedral in the 1880s, at the time its summit was the world's tallest building, the cathedral was seen as the height of Gothic architecture. Other major completions of Gothic cathedrals were of Regensburger Dom (with twin spires completed from 1869 to 1872), Ulm Münster (with a 161 meter tower from 1890) and St. Vitus Cathedral in Prague (1844–1929). In Belgium, a 15th century church in Ostend burned down in 1896. King Leopold II funded its replacement, the Saint Peter's and Saint Paul's Church, a cathedral scale design which drew inspiration from the neo Gothic Votive Church in Vienna and Cologne Cathedral. In Mechelen, the largely unfinished building drawn in 1526 as the seat of the Great Council of The Netherlands, was not actually built until the early 20th century, although it closely followed Rombout II Keldermans's Brabantine Gothic design, and became the 'new' north wing of the City Hall. In Florence, the Duomo's temporary façade erected for the Medici House of Lorraine nuptials in 1588–1589, was dismantled, and the west end of the cathedral stood bare again until 1864, when a competition was held to design a new façade suitable to Arnolfo di Cambio's original structure and the fine campanile next to it. This competition was won by Emilio De Fabris, and so work on his polychrome design and panels of mosaic was begun in 1876 and completed by 1887, creating the Neo Gothic western façade. Eastern Europe also saw much Revival construction; in addition to the Hungarian Parliament Building in Budapest, the Bulgarian National Revival saw the introduction of Gothic Revival elements into its vernacular ecclesiastical and residential architecture. The largest project of the Slavine School is the Lopushna Monastery cathedral (1850–1853), though later churches such as Saint George's Church, Gavril Genovo display more prominent vernacular Gothic Revival features. In Scotland, while a similar Gothic style to that used further south in England was adopted by figures including Frederick Thomas Pilkington (1832–1898) in secular architecture it was marked by the re adoption of the Scots baronial style. Important for the adoption of the style in the early 19th century was Abbotsford, which became a model for the modern revival of the baronial style. Common features borrowed from 16th and 17th century houses included battlemented gateways, crow stepped gables, pointed turrets and machicolations. The style was popular across Scotland and was applied to many relatively modest dwellings by architects such as William Burn (1789–1870), David Bryce (1803–1876), Edward Blore (1787–1879), Edward Calvert (c. 1847–1914) and Robert Stodart Lorimer (1864–1929) and in urban contexts, including the building of Cockburn Street in Edinburgh (from the 1850s) as well as the National Wallace Monument at Stirling (1859–1869). The reconstruction of Balmoral Castle as a baronial palace and its adoption as a royal retreat from 1855 to 1858 confirmed the popularity of the style. In the United States, the first "Gothic stile" church (as opposed to churches with Gothic elements) was Trinity Church on the Green, New Haven, Connecticut. It was designed by Ithiel Town between 1812 and 1814, while he was building his Federalist style Center Church, New Haven next to this radical new "Gothic style" church. Its cornerstone was laid in 1814, and it was consecrated in 1816. It predates St Luke's Church, Chelsea, often said to be the first Gothic revival church in London. Though built of trap rock stone with arched windows and doors, parts of its tower and its battlements were wood. Gothic buildings were subsequently erected by Episcopal congregations in Connecticut at St John's in Salisbury (1823), St John's in Kent (1823–1826) and St Andrew's in Marble Dale (1821–1823). These were followed by Town's design for Christ Church Cathedral (Hartford, Connecticut) (1827), which incorporated Gothic elements such as buttresses into the fabric of the church. St. Paul's Episcopal Church in Troy, New York, was constructed in 1827–1828 as an exact copy of Town's design for Trinity Church, New Haven, but using local stone; due to changes in the original, St. Paul's is closer to Town's original design than Trinity itself. In the 1830s, architects began to copy specific English Gothic and Gothic Revival Churches, and these "'mature Gothic Revival' buildings made the domestic Gothic style architecture which preceded it seem primitive and old fashioned". There are many examples of Gothic Revival architecture in Canada. The first major structure was Notre Dame Basilica in Montreal, Quebec, which was designed in 1824. The capital, Ottawa, Ontario, was predominantly a 19th century creation in the Gothic Revival style. The Parliament Hill buildings were the preeminent example, of which the original library survives today (after the rest was destroyed by fire in 1916). Their example was followed elsewhere in the city and outlying areas, showing how popular the Gothic Revival movement had become. the Royal Canadian Mint, (1905–1908), and the Connaught Building, (1913–1916), all by David Ewart.
Архитектурадағы Пуджин және "ақиқат"
1820-ші жылдардың соңында, әлі жасөспірім болған А. В. Н. Пугин екі белгілі жұмыс берушіде жұмыс істеп, сәнді тауарларға готикалық безендірулер жасады. Корольдік жиһаз өндірушілер Morel және Seddon үшін ол Виндзор сарайындағы егде жастағы IV Георг үшін готикалық стильде қайта жаңарту жобаларын дайындады. Корольдік күміс шеберлері Rundell Bridge and Co. үшін Пугин 1828 жылдан бастап күміс бұйымдарына жобалар ұсынды, ол 14-шы ғасырғы ағылшын-француз готикалық тілін пайдаланды, осы тілді ол Вестминстер сарайының жаңа жобаларында да жиі қолданды. 1821 және 1838 жылдар аралығында Пугин мен оның әкесі архитектуралық суреттердің бірнеше томдарын жариялады, алғашқы екеуі «Гот сәулетінің үлгілері» деп, ал келесі үшеуі «Гот сәулетінің мысалдары» деп аталды. Бұл томдар кемінде келесі ғасыр бойы басылымда болып, готикалық қайта жаңғырушылар үшін стандартты анықтамалықтар болып қала берді. «Контрасттар: немесе орта ғасырлардағы мәртебелі ғимараттар мен қазіргі заманғы ұқсас ғимараттар арасындағы салыстыру» (1836) еңбегінде Пугин орта ғасырлық өнерге ғана емес, сонымен қатар орта ғасырлық мәдениетке деген құрметін білдірді, готикалық сәулет таза қоғамның өнімі екенін айтты. «Шығалақ немесе христиан сәулетінің нағыз қағидалары» (1841) еңбегінде ол өзінің «жобалаудың екі маңызды ережесін» белгіледі: 1-інші, ғимаратта ыңғайлылық, құрылыс немесе сәйкестік үшін қажет емес ешқандай элемент болмауы керек; 2-інші, барлық әшекейлер ғимараттың негізгі құрылымын көркейтуден тұруы керек». Заманауи шеберлерді орта ғасырлық шеберліктің стилін үлгі етіп алуға және оның әдістерін қайта жаңартуға шақырып, Пугин готиканы нағыз христиан сәулет стилі ретінде қайта орнатуға тырысты. Пугиннің ең танымал жобасы – Лондондағы Парламент үйлері, оның бұрынғы ғимараты 1834 жылы өрттен көп зардап шекті. Оның жобалауға қатысуы екі кезеңнен тұрды: 1836–1837 жылдар және қайта 1844 және 1852 жылдар, классицист Чарльз Барри оның номиналды жетекшісі болды. Пугин ғимараттың сыртқы безендіруін және интерьерін жасады, ал Барри ғимараттың симметриялық жоспарын жасады, бұл Пугиннің «Барлығы грек, мырза; Тюдор бөлшектері классикалық денеде» деген пікірін тудырды.
In the late 1820s, A. W. N. Pugin, still a teenager, was working for two highly visible employers, providing Gothic detailing for luxury goods. For the Royal furniture makers Morel and Seddon he provided designs for redecorations for the elderly George IV at Windsor Castle in a Gothic taste suited to the setting. For the royal silversmiths Rundell Bridge and Co., Pugin provided designs for silver from 1828, using the 14th century Anglo French Gothic vocabulary that he would continue to favour later in designs for the new Palace of Westminster. Between 1821 and 1838 Pugin and his father published a series of volumes of architectural drawings, the first two entitled, Specimens of Gothic Architecture, and the following three, Examples of Gothic Architecture, that were to remain both in print and the standard references for Gothic Revivalists for at least the next century. In Contrasts: or, a Parallel between the Noble Edifices of the Middle Ages, and similar Buildings of the Present Day (1836), Pugin expressed his admiration not only for medieval art but for the whole medieval ethos, suggesting that Gothic architecture was the product of a purer society. In The True Principles of Pointed or Christian Architecture (1841), he set out his "two great rules of design: 1st, that there should be no features about a building which are not necessary for convenience, construction or propriety; 2nd, that all ornament should consist of enrichment of the essential construction of the building". Urging modern craftsmen to seek to emulate the style of medieval workmanship as well as reproduce its methods, Pugin sought to reinstate Gothic as the true Christian architectural style. Pugin's most notable project was the Houses of Parliament in London, after its predecessor was largely destroyed in a fire in 1834. His part in the design consisted of two campaigns, 1836–1837 and again in 1844 and 1852, with the classicist Charles Barry as his nominal superior. Pugin provided the external decoration and the interiors, while Barry designed the symmetrical layout of the building, causing Pugin to remark, "All Grecian, Sir; Tudor details on a classic body".
Раскин және венеция готикасы
Джон Раскин өзінің екі ықпалды теориялық еңбегінде, "Архитектураның жеті шамдары" (1849) және "Венеция тастары" (1853) арқылы Пугиннің идеяларын дамытты. Раскин архитектуралық идеалын Венецияда тапты және готикалық ғимараттар барлық басқа сәулет өнерінен жоғары тұратынын, себебі тас кесушілер әр тасты күрделі безендіруге "құрбандық" еткенін айтты. Осы арқылы ол ортағасырлық шебердің жұмысынан алатын физикалық және рухани қанағат пен қазіргі заманғы, индустрияландырылған еңбектегі осы қанағаттың жоқтығын салыстырды. Раскин Дож сарайын "әлемнің орталық ғимараты" деп жариялап, Пьюгин шіркеулер үшін жасағанындай, готикалық үкіметтік ғимараттарды теориялық тұрғыда қолдады. Оның идеялары іске асырылғанда, Раскин көптеген сәулетшілерді қолдағанмен, нәтижеге көбінесе наразы болды. Ол Томас Ньюэнхам Дине және Бенджамин Вудвард сияқты сәулетшілерді қолдады және олардың Оксфорд университетінің табиғи тарих мұражайының кейбір сәндік элементтерін жасады деп есептеледі. "Венеция тастары" жарық көргеннен кейін он жыл ішінде үкіметтік кеңселерге қатысты готикалық және классикалық стильдер арасындағы ірі қақтығыс орын алды. Уайтхоллдағы жаңа Сыртқы істер кеңсесін салу бойынша өткізілген қоғамдық байқауда бірінші орынды Джордж Гилберт Скотттың готикалық дизайны жеңіп алды, бірақ премьер-министр лорд Палмерстон бұл шешімді өзгертіп, итальяндық стильдегі ғимарат салынуын талап етті.
John Ruskin supplemented Pugin's ideas in his two influential theoretical works, The Seven Lamps of Architecture (1849) and The Stones of Venice (1853). Finding his architectural ideal in Venice, Ruskin proposed that Gothic buildings excelled above all other architecture because of the "sacrifice" of the stone carvers in intricately decorating every stone. In this, he drew a contrast between the physical and spiritual satisfaction which a medieval craftsman derived from his work, and the lack of these satisfactions afforded to modern, industrialised labour. By declaring the Doge's Palace to be "the central building of the world", Ruskin argued the case for Gothic government buildings as Pugin had done for churches, though mostly only in theory. When his ideas were put into practice, Ruskin often disliked the result, although he supported many architects, such as Thomas Newenham Deane and Benjamin Woodward, and was reputed to have designed some of the corbel decorations for that pair's Oxford University Museum of Natural History. A major clash between the Gothic and Classical styles in relation to governmental offices occurred less than a decade after the publication of The Stones of Venice. A public competition for the construction of a new Foreign Office in Whitehall saw the decision to award first place to a Gothic design by George Gilbert Scott overturned by the Prime Minister, Lord Palmerston, who successfully demanded a building in the Italianate style.
Екклезиология және жерлеу стилі
Англияда Англия шіркеуі ағылшын-католик және ритуалистік идеологияның Оксфорд қозғалысы түрінде қайта жаңғыруға ұшырады. Халық санының өсуіне байланысты көптеген жаңа шіркеулер салу қажет болды, сондай-ақ гигиеналық жерлеулер үшін зираттар да қажет болды. Бұл экклезиологиялық қозғалыстың университеттерде дайын жақтастар табуына мүмкіндік берді. Оның жақтаушылары готика стилінің ғана қанағаттандыратын стиль екенін және готика сәулетінің белгілі бір кезеңін – «беделді» готиканы артық көретініне сенді. Кембридж Камден қоғамы, «The Ecclesiologist» журналы арқылы, олардың қатаң стандарттарына сай келмейтін жаңа шіркеу ғимараттарын қатты сынға алды, ал оның мәлімдемелері соншалықты қызығушылықпен қабылданды, осылайша Англия мен Уэльстегі көптеген ағылшын шіркеулеріне әсер еткен Викториялық қайта жаңғырту толқынының орталығына айналды. Челсидегі Сент-Люк шіркеуі 1820–1824 жылдары салынған комиссарлық шіркеу болды, оның құрылысына 1818 жылғы Шіркеу құрылысы заңының нәтижесінде Парламент дауыс берген қаражаттан 8,333 фунт стерлинг көлемінде грант бөлінді. Ол Лондондағы алғашқы готикалық қайта жаңғыру шіркеуі деп жиі айтылады, және Чарльз Локк Истлейк айтқандай: «бәлкім, сол кездегі басты шатыры таспен толығымен қапталған жалғыз шіркеу». Дегенмен, бұл шіркеу төмен шіркеу болып саналды, ал 1860 жылдары өзгертілген бастапқы құрылымы «уағыз шіркеуі» ретінде қалыптасты, онда баспалдақ, кішкентай алтарь және неф алқабының үстіндегі ағаш галереялары болды. Жеке ірі қалалық зираттардың дамуы осы қозғалыспен бір уақытта жүрді; Сэр Уильям Тайт 1837 жылы Батыс Норвудта готика стиліндегі алғашқы зиратты ашты, онда шіркеулер, қақпалар және готикалық безендіру элементтері болды, бұл Джордж Эдмунд Стрит, Барри және Уильям Бурджес сияқты заманауи сәулетшілердің қызығушылығын тудырды. Бұл стиль бірден табысқа ие болды және бұрынғы классикалық дизайнға деген әуестің орнын басты. Барлық сәулетшілер мен тапсырыс берушілер осы толқынға еріп кеткен жоқ. Готикалық қайта жаңғыру сәулет өнерінде танымал стильге айналғанмен, Пуджин мен экклезиологиялық қозғалыстың жақтаушылары ұсынғандай, оны жоғары шіркеудің басымдығымен байланыстыруға тырысу экуменикалық немесе конформистік емес принциптерді ұстанатындар үшін қабылдаусыз болды. Александр «Грек» Томсон өткір сынға алды: «Бізге [готиканы] қабылдауымыз керек, себебі ол христиандық стиль дейді, және бұл өте қайсары мәлімдеме тіпті адал және зиялы протестанттардың арасында да дұрыс доктрина ретінде қабылданды; ал оның күші тек осы архитектура стилі оның денелік формасын құраған кезеңде христиандық шындық ең таза және рухани дамуына жеткенін сенетіндерге ғана тиеуі керек». Готика мен католицизм арасындағы байланысты қабылдамағандар оны тек эстетикалық романтикалық қасиеттері үшін қабылдауға, оны басқа стильдермен үйлестіруге немесе солтүстік Еуропаның кірпіштен салынған готикасына қарапайым көрініс үшін жүгінуге тырысты; немесе кейбір жағдайларда, мысалы, 1840 жылы Уильям Хоскинг ФСА жобалаған Шығыс Лондондағы Abney Park зиратында, осылардың барлығын да қолданды.
In England, the Church of England was undergoing a revival of Anglo Catholic and ritualist ideology in the form of the Oxford Movement, and it became desirable to build large numbers of new churches to cater for the growing population, and cemeteries for their hygienic burials. This found ready exponents in the universities, where the ecclesiological movement was forming. Its proponents believed that Gothic was the only style appropriate for a parish church, and favoured a particular era of Gothic architecture – the "decorated". The Cambridge Camden Society, through its journal The Ecclesiologist, was so savagely critical of new church buildings that were below its exacting standards and its pronouncements were followed so avidly that it became the epicentre of the flood of Victorian restoration that affected most of the Anglican cathedrals and parish churches in England and Wales. St Luke's Church, Chelsea, was a new built Commissioner's Church of 1820–1824, partly built using a grant of £8,333 towards its construction with money voted by Parliament as a result of the Church Building Act of 1818. It is often said to be the first Gothic Revival church in London, and, as Charles Locke Eastlake put it: "probably the only church of its time in which the main roof was groined throughout in stone". Nonetheless, the parish was firmly low church, and the original arrangement, modified in the 1860s, was as a "preaching church" dominated by the pulpit, with a small altar and wooden galleries over the nave aisle. The development of the private major metropolitan cemeteries was occurring at the same time as the movement; Sir William Tite pioneered the first cemetery in the Gothic style at West Norwood in 1837, with chapels, gates, and decorative features in the Gothic manner, attracting the interest of contemporary architects such as George Edmund Street, Barry, and William Burges. The style was immediately hailed a success and universally replaced the previous preference for classical design. Not every architect or client was swept away by this tide. Although Gothic Revival succeeded in becoming an increasingly familiar style of architecture, the attempt to associate it with the notion of high church superiority, as advocated by Pugin and the ecclesiological movement, was anathema to those with ecumenical or nonconformist principles. Alexander "Greek" Thomson launched a famous attack; "We are told we should adopt [Gothic] because it is the Christian style, and this most impudent assertion has been accepted as sound doctrine even by earnest and intelligent Protestants; whereas it ought only to have force with those who believe that Christian truth attained its purest and most spiritual development at the period when this style of architecture constituted its corporeal form". Those rejecting the link between Gothic and Catholicism looked to adopt it solely for its aesthetic romantic qualities, to combine it with other styles, or look to northern European Brick Gothic for a more plain appearance; or in some instances all three of these, as at the non denominational Abney Park Cemetery in east London, designed by William Hosking FSA in 1840.
Виолет-ле-Дюк және темір готика
Франция нео-готикалық аренаға кіруде сәл кешікті, бірақ Эжен Виолет ле Дюк осы қайта жаңғырудың маңызды тұлғасын жасады. Ол күшті және ықпалды теоретик болғанмен, Виолет ле Дюк – сәулетші, оның шеберлігі реставрацияда еді. Ол ғимараттарды олар тұңғыш рет салынғанда тіпті білмеген толыққанды күйіне келтіруге сенді, бұл теорияларын Каркассонның қабырғалы қаласын қалпына келтіруде, сондай-ақ Париждегі Нотр-Дам және Сен-Шапельде қолданды. Ол бұл тұрғыдан ағылшын әріптесі Раскиннен ерекшеленді, себебі ол көбінесе ортағасырлық тас қалаушылардың жұмысын ауыстырды. Готикаға қатысты оның рационалды көзқарасы, қайта жаңғырудың романтикалық бастауына қарама-қайшы келді. Өмірі бойы ол темір мен тас бірге үйлесім таба ма, жоқ па деген мәселеде күмәнданды. Темір, әсіресе трассерия үшін, ортағасырлық готиканың ең амбициялық ғимараттарында қолданылған. Шындығында, ол «готикалық» ғимараттарда қайта жаңғырудың басында-ақ қолданылған. Кейбір жағдайларда, құйма темір ортағасырлық дизайнның жақсы үлгісін жасауға мүмкіндік берді. Тек Раскин мен археологиялық готиканың тарихи шындыққа талабымен ғана темір, көрінетін болса да, готикалық ғимарат үшін қолайсыз деп есептелді. Соңында, темірдің тиімділігі басым болды: «гранит, мәрмәр немесе тас бағананы құйма темірден жасалған тіреумен алмастыру жаман емес, бірақ оны жаңашылдық, жаңа принцип ретінде қарастыруға болмайды. Тас немесе ағаштан жасалған қабырғаны темірден жасалған қабырғамен алмастыру өте жақсы». Ол иллюзияға қарсы күшті ұстаным танытты: құйма темір бағананы таспен қаптауға қарсылық білдіріп, былай деп жазды: «il faut que la pierre paraisse bien être de la pierre; le fer, du fer; le bois, du bois» (тас – тас болып көрінуі керек; темір – темір; ағаш – ағаш). 19-ғасырдың ортасында қазіргі заманғы құрылыс материалдарына қарсы аргументтер күшіне енбей қалды, себебі шыны мен темірден жасалған Кристалл сарайы және Оксфорд университетінің Табиғат тарихы мұражайының шыныдан жасалған ауласы сияқты ірі құрастырылған құрылыстар салынды, олар готикалық принциптерді бейнелейтіндей болды. 1863 және 1872 жылдар аралығында Виолет ле Дюк өзінің «Архитектура туралы әңгімелер» (Entretiens sur l'architecture) атты еңбегін жариялады, онда темір мен тас үйлесімдегі ғимараттардың батыл жобалары ұсынылды. Бұл жобалар ешқашан іске аспағанымен, бірнеше буын дизайнерлер мен сәулетшілерге әсер етті, әсіресе Испанияда Антони Гауди және Англияда Бенджамин Бакналл, Виолеттің ең көрнекті ағылшын ізбасары және аудармашысы, оның шедеврі Вудчестер сарайы болды. Құйма темірдің икемділігі мен беріктігі нео-готикалық дизайнерлерге таспен мүмкін емес жаңа құрылымдық готикалық формаларды жасауға мүмкіндік берді, мысалы, 1860 жылдардан бастап Нью-Йорктегі Централь парктегі Кальверт Вокстың құйма темір готикалық көпірі. Во готикалық соқыр аркададан және терезе трассериясынан алынған ашық формаларды қолданып, аркалы көпірдің көтерілуін және тіреуін көркемдеді, бұл жаңа өнер стилінің белгісі болды.
France had lagged slightly in entering the neo Gothic scene, but produced a major figure in the revival in Eugène Viollet le Duc. As well as a powerful and influential theorist, Viollet le Duc was a leading architect whose genius lay in restoration. He believed in restoring buildings to a state of completion that they would not have known even when they were first built, theories he applied to his restorations of the walled city of Carcassonne, and to Notre Dame and Sainte Chapelle in Paris. In this respect he differed from his English counterpart Ruskin, as he often replaced the work of mediaeval stonemasons. His rational approach to Gothic stood in stark contrast to the revival's romanticist origins. Throughout his career he remained in a quandary as to whether iron and masonry should be combined in a building. Iron, in the form of iron anchors, had been used in the most ambitious buildings of medieval Gothic, especially but not only for tracery. It had in fact been used in "Gothic" buildings since the earliest days of the revival. In some cases, cast iron enabled something like a perfection of medieval design. It was only with Ruskin and the archaeological Gothic's demand for historical truth that iron, whether it was visible or not, was deemed improper for a Gothic building. Ultimately, the utility of iron won out: "substituting a cast iron shaft for a granite, marble or stone column is not bad, but one must agree that it cannot be considered as an innovation, as the introduction of a new principle. Replacing a stone or wooden lintel by an iron breastsummer is very good". He strongly opposed illusion, however: reacting against the casing of a cast iron pillar in stone, he wrote; "il faut que la pierre paraisse bien être de la pierre; le fer, du fer; le bois, du bois" (stone must appear to be stone; iron, iron; wood, wood). The arguments against modern construction materials began to collapse in the mid 19th century as great prefabricated structures such as the glass and iron Crystal Palace and the glazed courtyard of the Oxford University Museum of Natural History were erected, which appeared to embody Gothic principles. Between 1863 and 1872 Viollet le Duc published his Entretiens sur l'architecture, a set of daring designs for buildings that combined iron and masonry. Though these projects were never realised, they influenced several generations of designers and architects, notably Antoni Gaudí in Spain and, in England, Benjamin Bucknall, Viollet's foremost English follower and translator, whose masterpiece was Woodchester Mansion. The flexibility and strength of cast iron freed neo Gothic designers to create new structural Gothic forms impossible in stone, as in Calvert Vaux's cast iron Gothic bridge in Central Park, New York dating from the 1860. Vaux enlisted openwork forms derived from Gothic blind arcading and window tracery to express the spring and support of the arching bridge, in flexing forms that presage Art Nouveau.
Коллегиялық готика
АҚШ-та Колледждік готика – американдық колледждер мен университеттер кампустарына бейімделген ағылшын готикалық қайта жандануының кеш және тікелей қайта жандануы. "Колледждік готика" термині американдық сәулетші Александр Джексон Дэвистің 1853 жылы Бриджпорттағы Харралдар үшін жазған өзінің "Англиялық Колледждік Готикалық үйінің" қолжазбалық сипаттамасынан шыққан. 1890 жылдары бұл қозғалыс "Колледж готикасы" деп белгілі болды. Коуп пен Стюардсон фирмасы 1890 жылдары Брин-Мор колледжінің, Принстон университетінің және Пенсильвания университетінің кампустарын өзгерте отырып, бұл бағыттың ерте және маңызды жақтасы болды. 1872 жылы Коннектикут штатындағы Тринити колледжінің президенті Абнер Джексон колледждің жоспарланған жаңа кампусы үшін үлгілер мен сәулетші іздеу үшін Ұлыбританияға сапар шекті. Уильям Бурджес таңдалды және ол өзінің ерте француз стилінде төрт төртбұрышты жоспар жасады. Әдемі суреттерді Ақсель Хайг жасады. Дегенмен, шамамен бір миллион долларға жуық болатын бағалау сомасы және жоспарлардың ауқымдылығы колледж мүшелерін қатты алаңдатты, сондықтан жоспардың тек алтыдан бір бөлігі ғана жүзеге асырылды – қазіргі Ұзақ серуен, оның жергілікті қадағалаушы сәулетшісі Фрэнсис Х. Кимболл болды, ал Фредерик Лоу Олмстед аумақты жоспарлады. Гитчкок бұл нәтижені «Бурджестің барлық еңбектерінің ішіндегі ең қанағаттанарлық және викториялық готикалық колледж сәулетінің ең жақсы мысалы» деп санайды. Бұл қозғалыс 20 ғасырда да жалғасты, Коуп пен Стюардсонның Сент-Луис қаласындағы Вашингтон университетінің кампусы (1900–1909), Бостон колледжіндегі Чарльз Дона Маггинистің ғимараттары (1910-шы жылдар) (Гассон Холлды қоса алғанда), Ральф Адамс Крамның Принстон университетінің аспирантурасы үшін жасаған дизайны (1913) және Джеймс Гэмбл Роджерстің Йель университетінің кампусын қайта құруы (1920-шы жылдар) осыған дәлел. Питтсбург университетінің кампусындағы Чарльз Клаудердің готикалық жаңғырудағы көкбұрқағы, Білім кафедралы (1926) ғимаратты биік етуі үшін заманауи технологияларды пайдалана отырып, ішкі және сыртқы готикалық стильді көрсетті.
In the United States, Collegiate Gothic was a late and literal resurgence of the English Gothic Revival, adapted for American college and university campuses. The term "Collegiate Gothic" originated from American architect Alexander Jackson Davis's handwritten description of his own "English Collegiate Gothic Mansion" of 1853 for the Harrals of Bridgeport. By the 1890s, the movement was known as "Collegiate Gothic". The firm of Cope & Stewardson was an early and important exponent, transforming the campuses of Bryn Mawr College, Princeton University and the University of Pennsylvania in the 1890s. In 1872, Abner Jackson, the President of Trinity College, Connecticut, visited Britain, seeking models and an architect for a planned new campus for the college. William Burges was chosen and he drew up a four quadrangled masterplan, in his Early French style. Lavish illustrations were produced by Axel Haig. However, the estimated cost, at just under one million dollars, together with the sheer scale of the plans, thoroughly alarmed the College Trustees and only one sixth of the plan was executed, the present Long Walk, with Francis H. Kimball acting as local, supervising, architect, and Frederick Law Olmsted laying out the grounds. Hitchcock considers the result, "perhaps the most satisfactory of all of [Burges's] works and the best example anywhere of Victorian Gothic collegiate architecture". The movement continued into the 20th century, with Cope & Stewardson's campus for Washington University in St. Louis (1900–1909), Charles Donagh Maginnis's buildings at Boston College (1910s) (including Gasson Hall), Ralph Adams Cram's design for the Princeton University Graduate College (1913), and James Gamble Rogers' reconstruction of the campus of Yale University (1920s). Charles Klauder's Gothic Revival skyscraper on the University of Pittsburgh's campus, the Cathedral of Learning (1926) exhibited Gothic stylings both inside and out, while using modern technologies to make the building taller.
Жергілікті тілге бейімделу және Антиподаларда қайта жаңғыру
19 ғасырдың соңында Солтүстік Америкада және басқа аймақтарда ағаш өңдеушілердің готикалық стилінде салған үйлер мен шағын шіркеулер кеңінен таралды. Бұл құрылыстар готикалық элементтерді, мысалы, сүйір аркалар, тік шатырлар және мұнараларды, дәстүрлі американдық жеңіл каркасты құрылымға бейімдеді. Сырға салу арқалы кесілетін станок пен сериялық өндірілген ағаш қалыптардың пайда болуы, кейбір құрылыстарға жоғары готикалық стильдегі әсем терезелерді қайталауға мүмкіндік берді. Алайда, көбінесе ағаш өңдеушілердің готикалық стиліндегі ғимараттар аса безендірілмеген, тек сүйір аркалы терезелер мен тік шатырлардың негізгі элементтерін сақтап қалған. Ағаш өңдеушілердің готикалық стилінің танымал мысалы – Айова штатының Эльдон қаласындағы үй, оны Грант Вуд «Американдық готика» картинасының фоны ретінде пайдаланған.
Carpenter Gothic houses and small churches became common in North America and other places in the late 19th century. These structures adapted Gothic elements such as pointed arches, steep gables, and towers to traditional American light frame construction. The invention of the scroll saw and mass produced wood moldings allowed a few of these structures to mimic the florid fenestration of the High Gothic. But, in most cases, Carpenter Gothic buildings were relatively unadorned, retaining only the basic elements of pointed arch windows and steep gables. A well known example of Carpenter Gothic is a house in Eldon, Iowa, that Grant Wood used for the background of his painting American Gothic.
Жаңа Зеландия және Австралия
Бенджамин Маунтфорт, Ұлыбританияда туып, Бирмингемде білім алған және кейіннен Жаңа Зеландияның Кентербери қаласында қоныстанған, өзі қабылдаған еліне готикалық қайта жаңғыру стилін әкелді және ағаштан да, тастан да готикалық қайта жаңғыру стилінде шіркеулер жобалады, әсіресе Крайстчерч қаласында. Фредерик Тэтчер готикалық қайта жаңғыру стилінде ағаштан салынған шіркеулерді жобалады, мысалы, Веллингтондағы Ескі Сент-Полс, Жаңа Зеландияның "әлемдік сәулетке жасаған бір есте қаларлық үлесі" деп сипатталатын нәрсеге үлес қосты. Фредерик де Джерси Клеренің "Веллингтондағы Періштелердің Әзіз Мариясы" француз готика стилінде салынған және ферробетоннан тұрғызылған алғашқы готикалық шіркеу болды. Бұл стиль сонымен қатар Жаңа Зеландияның оңтүстігіндегі Дунедин қаласында да танымал болды, онда 1860 жылдардағы Отаго алтын асыруынан түскен байлық, қатты, қараңғы брекчия тасы және жергілікті ақ әктас, Оамару тасы сияқты материалдарды пайдалануға мүмкіндік берді, олардың ішінде Максвелл Бьюридің Отаго университетінің тіркеу ғимараты және Джон Кэмпбеллдің Дунедин заң соттары бар. Австралияда, әсіресе Мельбурн мен Сиднейде, готикалық қайта жаңғыру стилінде көптеген ғимараттар салынды. Уильям Уорделл (1823–1899) елдің ең өнімді сәулетшілерінің бірі болды; Англияда туып, білім алған, көшіп келгеннен кейін оның ең танымал австралиялық жобаларына Мельбурндағы Сент-Патрик соборы және Сиднейдегі Сент-Джон колледжі мен Сент-Мэри соборы кіреді. 19 ғасырдың көптеген басқа сәулетшілері сияқты, Уорделл де клиенттерінің тілегі бойынша әртүрлі стильдерді қолдана алды; Мельбурндағы Үкімет үйі итальян стилінде салынған. Мельбурндағы Англия, Шотландия және Австралия банкі үшін салған ғимараты "австралиялық нео-готика шедеврі" деп сипатталған. Бұл талап сонымен қатар Эдмунд Блэкеттің Сидней университетіндегі Маклорин залына да қатысты, ол "Австралиядағы готика және Тюдор қайта жаңғыру стиліндегі сәулеттің ең маңызды тобы" деп сипатталатын төртбұрышты кешенде орналасқан.
Benjamin Mountfort, born in Britain, trained in Birmingham, and subsequently resident in Canterbury, New Zealand imported the Gothic Revival style to his adopted country and designed Gothic Revival churches in both wood and stone, notably in the city of Christchurch. Frederick Thatcher designed wooden churches in the Gothic Revival style, for example Old St. Paul's, Wellington, contributing to what has been described as New Zealand's "one memorable contribution to world architecture". St Mary of the Angels, Wellington by Frederick de Jersey Clere is in the French Gothic style, and was the first Gothic design church built in ferro concrete. The style also found favour in the southern New Zealand city of Dunedin, where the wealth brought in by the Otago Gold Rush of the 1860s allowed for substantial stone edifices to be constructed, using hard, dark breccia stone and a local white limestone, Oamaru stone, among them Maxwell Bury's University of Otago Registry Building and the Dunedin Law Courts by John Campbell. Australia, in particular in Melbourne and Sydney, saw the construction of large numbers of Gothic Revival buildings. William Wardell (1823–1899) was among the country's most prolific architects; born and trained in England, after emigrating his most notable Australian designs include St Patrick's Cathedral, Melbourne and St John's College and St Mary's Cathedral in Sydney. In common with many other 19th century architects, Wardell could deploy different styles at the command of his clients; Government House, Melbourne is Italianate. His banking house for the English, Scottish and Australian Bank in Melbourne has been described as "the Australian masterpiece of neo Gothic". This claim has also been made for Edmund Blacket's MacLaurin Hall at the University of Sydney, which sits in the quadrangle complex described as "arguably the most important group of Gothic and Tudor Revival style architecture in Australia".
Глобалды готика
Архитектура тарихшысы Генри Рассел Хитчкок 19-шы және 20-шы ғасырдың басында готикалық қайта жаңғырудың таралуын атап өтті, "ағылшын мәдениетінің таралуымен – АҚШ-тың батыс жағалауына дейін және ең алыс Антарктидаға дейін". Британ империясы, готикалық қайта жаңғырудың өрбу кезеңінде географиялық жағынан шаңырағына жеткен кезде, осы таралуға көмектесті немесе оны күштеп жүзеге асырды. Ағылшын тілінде сөйлейтін доминиондар – Канада, Австралия (әсіресе Виктория штаты) және Жаңа Зеландия британдық стильдерді толығымен қабылдады (жоғарыда қараңыз); ал империяның басқа бөліктерінде аймақтық бейімделулер кездесті. Үндістанда көптеген ғимараттар Индо-сарацендік немесе индуистік готикалық стильде салынды. Ең танымал мысалдардың қатарында Чхатрапати Шиваджи Терминусы (бұрынғы Виктория Терминусы) және Мумбайдағы Тадж Махал сарайы бар. Британдық Үндістанның жазғы астанасы Шимлада, Гималайдың етегінде, Англияның графтықтарын қайта жаңғыртуға тырысты. Готикалық қайта жаңғыру басым сәулет стилі болғанымен, басқа стильдер де қолданылды. Раштрапати Нивас, бұрынғы Вице-корольдік резиденциясы, шотланд барондық қайта жаңғыру, Тюдор қайта жаңғыру және Якобеандық стильдердің бірі ретінде сипатталды. Шығыстағы басқа мысалдарға Гуанчжу императорының бұйрығымен салынған және католик миссионері және сәулетші Альфонс Фабиер жобалаған Пекин қаласындағы Құтқарушы шіркеуі кіреді. Индонезияда (бұрынғы голланд Шығыс Индиясының отарлығы) Джакарта соборының құрылысы 1891 жылы басталды және 1901 жылы голланд сәулетшісі Антониус Дейкманс аяқтады. Солтүстікке қарай, Филиппин аралдарында архитекторлар Генаро Паласиос және Гюстав Эйфель жобалаған Сан-Себастьян шіркеуі 1891 жылы әлі де испан отарлығында қасиеттіленді. Оңтүстік Африкада шіркеулер салу кеңінен жүргізілді, жергілікті стильдерді қабылдауға ешқандай күш жұмсалмады. Кейптаунның алғашқы епископы Роберт Грей былай деп жазды: "Біздің ағылшын шіркеулерінің үлгісімен салынған нағыз шіркеулердің маңыздылығын біз асыра бағаламаймыз деп сенемін". Ол 1848 жылдан 1872 жылы қайтыс болғанға дейін осындай елуге жуық ғимараттың құрылысын бақылады. Оңтүстік Америкада қайта жаңғырудың кезеңі болды, әсіресе шіркеу архитектурасында, мысалы, бразилиялық Сан-Паулу метрополитендік соборы, неміс Максимилиан Эмиль Хельдің және Аргентинадағы Ла-Плата соборы.
Henry Russell Hitchcock, the architectural historian, noted the spread of the Gothic Revival in the 19th and early 20th centuries, "wherever English culture extended – as far as the West Coast of the United States and to the remotest Antipodes". The British Empire, almost at its geographic peak at the height of the Gothic Revival, assisted or compelled this spread. The English speaking dominions, Canada, Australia particularly the state of Victoria and New Zealand generally adopted British styles in toto (see above); other parts of the empire saw regional adaptations. India saw the construction of many such buildings, in styles termed Indo Saracenic or Hindu Gothic. Notable examples include Chhatrapati Shivaji Terminus (formerly Victoria Terminus) and the Taj Mahal Palace Hotel, both in Mumbai. At the hill station of Shimla, the summer capital of British India, an attempt was made to recreate the Home counties in the foothills of the Himalayas. Although Gothic Revival was the predominant architectural style, alternatives were also deployed; Rashtrapati Niwas, the former Viceregal Lodge, has been variously described as Scottish Baronial Revival, Tudor Revival and Jacobethan. Other examples in the east include the late 19th century Church of the Saviour, Beijing, constructed on the orders of the Guangxu Emperor and designed by the Catholic missionary and architect Alphonse Favier; and the Wat Niwet Thammaprawat in the Bang Pa In Royal Palace in Bangkok, by the Italian Joachim Grassi. In Indonesia, (the former colony of the Dutch East Indies), the Jakarta Cathedral was begun in 1891 and completed in 1901 by Dutch architect Antonius Dijkmans; while further north in the islands of the Philippines, the San Sebastian Church, designed by architects Genaro Palacios and Gustave Eiffel, was consecrated in 1891 in the still Spanish colony. Church building in South Africa was extensive, with little or no effort to adopt vernacular forms. Robert Gray, the first bishop of Cape Town, wrote; "I am sure we do not overestimate the importance of real Churches built after the fashion of our English churches". He oversaw the construction of some fifty such buildings between 1848 and his death in 1872. South America saw a later flourishing of the Revival, particularly in church architecture, for example the Metropolitan Cathedral of São Paulo in Brazil by the German Maximilian Emil Hehl, and the Cathedral of La Plata in Argentina.
20 және 21 ғасырлар
Готика стилі құрылымдық элементтердің қысымға төзілуін қажет етті, нәтижесінде биік, тіреуіштермен бекітілген ғимараттар пайда болды, олардың ішкі бағаналары жүк көтергіш қабырғалармен қаланған және биік, тар терезелері болды. Бірақ 20 ғасырдың басында, мысалы, болаттан жасалған қаңқа, шамдар мен лифт сияқты технологиялық жетістіктер бұл тәсілді ескірген етті. Болаттан жасалған қаңқалар қабырғалық күмбездер мен ұшар арқандардың функционалдық рөлін алмастырып, көрістің алдында бағаналардың кедергісіз болуын қамтамасыз ететін кеңірек және ашық интерьерлерге мүмкіндік берді. Кейбір сәулетшілер неоготикалық ою-өрнектерді темір қаңқаның үстіне орнату арқылы қолданды, мысалы, Нью-Йорктегі Касс Гилберттің 1913 жылғы Вулворт ғимараты және Чикагодағы Реймонд Худтың 1922 жылғы Трибун мұнарасы. 1929 жылы аяқталған Сан-Антониодағы Tower Life ғимараты жоғарғы қабаттарындағы әсем гаргуйяларымен ерекшеленеді. Бірақ ғасырдың бірінші жартысында неоготика стилі модернизммен ығыстырылды, алайда кейбір модернист сәулетшілер готикалық сәулеттік дәстүрді сол кездегі технологияның «шынайы көрінісі» ретінде қарастырып, тікбұрышты жақтаулар мен ашық темір арқалықтарды қолдану арқылы осы дәстүрдің мұрагерлері санайтын. Бұған қарамастан, готикалық қайта жаңғыру өз ықпалын сақтап қалды, себебі оның көптеген ірі жобалары 20 ғасырдың екінші жартысына дейін салынып жатты, мысалы, Джайлс Гилберт Скотттың Ливерпуль соборы және Вашингтон Ұлттық соборы (1907–1990). Ральф Адамс Крам американдық готиканың жетекші тұлғасына айналды, оның ең маңызды жобасы – Нью-Йорктегі Әулие Иоанн соборы (әлемдегі ең үлкен собор деп есептеледі), сондай-ақ Принстон университетіндегі Колледждік готика стиліндегі ғимараттар. Крам «біздің ата-бабаларымыз ойлап тапқан және жетілдірген стиль бізге даусыз мұра болып берілді» деді. 1930 жылдан кейін жаңа готикалық қайта жаңғыру ғимараттарының саны күрт азайды, бірақ олар салынуын жалғастыруда. Саффолк графтығындағы Бьюри-Сент-Эдмундс соборы, Сент-Эдмундсбери соборы 1950 жылдардың соңы мен 2005 жыл аралығында неоготика стилінде кеңейтіліп, қайта жаңартылды, сондай-ақ орталыққа тас мұнара қосылды. Индиана штатының Фишерс қаласындағы Әулие Иоанн Вианн приходы үшін готика стилінде жаңа шіркеу салу жоспарлануда. 2016 жылы ашылған Кембридж университетінің Питерхаус колледжіндегі Уитл ғимараты, оның орналасқан ауласының қалған бөлігіне сәйкес неоготика стилінде салынды.
The Gothic style dictated the use of structural members in compression, leading to tall, buttressed buildings with interior columns of load bearing masonry and tall, narrow windows. But, by the start of the 20th century, technological developments such as the steel frame, the incandescent light bulb and the elevator made this approach obsolete. Steel framing supplanted the non ornamental functions of rib vaults and flying buttresses, providing wider open interiors with fewer columns interrupting the view. Some architects persisted in using Neo Gothic tracery as applied ornamentation to an iron skeleton underneath, for example in Cass Gilbert's 1913 Woolworth Building skyscraper in New York and Raymond Hood's 1922 Tribune Tower in Chicago. The Tower Life Building in San Antonio, completed in 1929, is noted for the arrays of decorative gargoyles on its upper floors. But, over the first half of the century, Neo Gothic was supplanted by Modernism, although some modernist architects saw the Gothic tradition of architectural form entirely in terms of the "honest expression" of the technology of the day, and saw themselves as heirs to that tradition, with their use of rectangular frames and exposed iron girders. In spite of this, the Gothic Revival continued to exert its influence, simply because many of its more massive projects were still being built well into the second half of the 20th century, such as Giles Gilbert Scott's Liverpool Cathedral and the Washington National Cathedral (1907–1990). Ralph Adams Cram became a leading force in American Gothic, with his most ambitious project the Cathedral of St. John the Divine in New York (claimed to be the largest cathedral in the world), as well as Collegiate Gothic buildings at Princeton University. Cram said "the style hewn out and perfected by our ancestors [has] become ours by uncontested inheritance". Though the number of new Gothic Revival buildings declined sharply after the 1930s, they continue to be built. St Edmundsbury Cathedral, the cathedral of Bury St Edmunds in Suffolk, was expanded and reconstructed in a neo Gothic style between the late 1950s and 2005, and a commanding stone central tower was added. A new church in the Gothic style is planned for St. John Vianney Parish in Fishers, Indiana. The Whittle Building at Peterhouse, University of Cambridge, opened in 2016, matches the neo Gothic style of the rest of the courtyard in which it is situated.
Алғыс айту
1872 жылға қарай Ұлыбританияда готикалық қайта жандану жетілгендіктен, ықпалды дизайн профессоры Чарльз Локк Истлейк «Готикалық қайта жандану тарихы» еңбегін жариялай алды. Кеннет Кларктың «Готикалық қайта жандану. Эссе» атты еңбегі 1928 жылы жарық көрді, онда ол қайта жандануды «Англия ең көп тараған және ықпалды көркемдік қозғалысы» деп сипаттады. Сәулетші және жазушы Гарри Стюарт Гудхарт Рендел 1934 жылғы Слейд лекцияларында қайта жандану тақырыбын құрметпен қарастырды. Бірақ 20 ғасырдың басындағы готикалық қайта жандану архитектурасына қатысты дәстүрлі көзқарас қатал сынға ұшырады, сыншылар «19 ғасырдың архитектуралық трагедиясы» деп жазып, дәуірдің ғимараттарының «кешірімсіз жамандығын» қынжырды және оның сәулетшілерінің «сұлулыққа деген қастық ниетін» айыптады. 1950 жылдары қайта жандану архитектурасының беделінің жаңаруының қосымша белгілері байқалды. Джон Стигманның «Дәмдес» атты зерттеуі (1970 жылы Николаус Певснердің алғы сөзімен «Викториандық дәм» ретінде қайта басылды) 1950 жылы жарияланды және «кәдімгі және мейірімді бағалауға» қарай пікірдің бағытын баяу өзгерте бастады. 1958 жылы Генри Рассел Хитчкок Николаус Певснер редакциялаған «Пеликан өнер тарихы» сериясының бір бөлігі ретінде «Архитектура: 19 және 20 ғасырлар» еңбегін жариялады. Хитчкок готикалық қайта жандануға кең тараулар арнады, «Викториандық готикалық шіркеуінен гөрі 19 ғасырдың ешқандай өнімі осыншалықты типикалық емес» деп атап өтті, ал Викториандық готиканың жетістігі оның өкілдеріне сарайлар, қамалдар, колледждер және парламенттерді жобалауға мүмкіндік берді. Сол жылы Англияда Викториандық қоғам құрылды және 1963 жылы Питер Ферридей редакциялаған ықпалды мақалалар жинағы «Викториандық архитектура» жарық көрді. 2008 жылы Викториандық қоғамның құрылғанына 50 жыл толуына орай, готикалық қайта жандану архитектурасы толыққанды бағаланды, оның жетекші сәулетшілері ғылыми зейінге ие болды және Джордж Гилберт Скотттың Сент-Панкрас станциясындағы қонақ үйі сияқты оның ең жақсы ғимараттары керемет жаңартты. Қоғамның 50 жылдық мерейтойына арналған «Ғасырды сақтау» басылымы жарты ғасырлық жоғалтулар мен жетістіктерді қарастырып, Викториандық архитектураға қатысты көзқарастың өзгеруі туралы ойлармен бөлісті және «Жеңіске жеткен Викториандар» деп аталатын тараумен аяқталды.
By 1872, the Gothic Revival was mature enough in the United Kingdom that Charles Locke Eastlake, an influential professor of design, could produce A History of the Gothic Revival. Kenneth Clark's, The Gothic Revival. An Essay, followed in 1928, in which he described the Revival as "the most widespread and influential artistic movement which England has ever produced." The architect and writer Harry Stuart Goodhart Rendel covered the subject of the Revival in an appreciative way in his Slade Lectures in 1934. But the conventional early 20th century view of the architecture of the Gothic Revival was strongly dismissive, critics writing of "the nineteenth century architectural tragedy", ridiculing "the uncompromising ugliness" of the era's buildings and attacking the "sadistic hatred of beauty" of its architects. The 1950s saw further signs of a recovery in the reputation of Revival architecture. John Steegman's study, Consort of Taste (re issued in 1970 as Victorian Taste, with a foreword by Nikolaus Pevsner), was published in 1950 and began a slow turn in the tide of opinion "towards a more serious and sympathetic assessment." In 1958, Henry Russell Hitchcock published his Architecture: Nineteenth and Twentieth Centuries, as part of the Pelican History of Art series edited by Nikolaus Pevsner. Hitchcock devoted substantial chapters to the Gothic Revival, noting that, while "there is no more typical nineteenth century product than a Victorian Gothic church", the success of the Victorian Gothic saw its practitioners design mansions, castles, colleges, and parliaments. The same year saw the foundation of the Victorian Society in England and, in 1963, the publication of Victorian Architecture, an influential collection of essays edited by Peter Ferriday. By 2008, the fiftieth anniversary of the founding of the Victorian Society, the architecture of the Gothic Revival was more fully appreciated with some of its leading architects receiving scholarly attention and some of its best buildings, such as George Gilbert Scott's St Pancras Station Hotel, being magnificently restored. The Society's 50th anniversary publication, Saving A Century, surveyed a half century of losses and successes, reflected on the changing perceptions toward Victorian architecture and concluded with a chapter entitled "The Victorians Victorious".