Кіріспе
Канаданың провинциялық саябағы – Сайсутсун (Ньюкасл аралы теңіз) провинциялық саябағы, бұрынғы ресми атауы – Ньюкасл аралы теңіз провинциялық саябағы. Бұл саябақ Канаданың Британдық Колумбиясы провинциясының Нанаимо қаласының жағалауындағы шағын аралда орналасқан.
Saysutshun (Newcastle Island Marine) Provincial Park, formally known as Newcastle Island Marine Provincial Park, is a provincial park located on a small island off the coast of Nanaimo, British Columbia, Canada.
Тарих
Мыңдаған жылдар бойы Саюцун аралын жағалау Салиш тайпалары маусымдық балық аулау орны ретінде пайдаланды. Жергілікті халықтар онда уақытша тұрақтап, маусым бітісімен әр жыл сайын аралдан кетуші еді. Еуропалық саяхатшылар, оның ішінде испан және Гудзон шығанағы компаниясының британдық өкілдері, бастапқыда аралда адам тұрмайды деп ойлады. Олар мұнда көптеп кездесетін балықты аулап, оны өңдеу және экспорттау үшін шарап өндірісін дамытты. Аралдың солтүстік-батыс жағалауында бірнеше шарап қоймалары мен балық шаруашылықтары салынды. Ки’ет’са’кун (Снунеймксу тайпасынан шыққан адам) ағылшыздарға аралда көмір бар екенін айтты. Оны «Көмір Басшысы» деп атады. 19 ғасырдың соңында көмір өндіру Нанаймоның басты саласына айналды. Көмірдің маңыздылығын білген Гудзон шығанағы компаниясы бұл аралды Англиядағы көмір өндіруші аймақ – Ньюкасл-апон-Тайнның құрметіне атады. Көмір қазу кезінде аралдың құмтасының ерекше сапалы екені анықталды және көп ұзамай оны басқа мақсаттар үшін де пайдаланды: Канаданың түрлі қалаларында және басқа елдерде ғимараттар салу үшін. Көптеген компаниялар Ньюкасл аралының тасын қазу үшін жерді жалға алуға бәсекелесті. Ағаш өңдеу өнеркәсібі де бұл тасты ағаш талшықтарын қағаз жасау үшін целлюлозаға айналдыруға қолдану үшін іздеді. Бірақ көп жыл бойы өнеркәсіптік мақсаттар басым болғандықтан, Канадалық Тынық мұхиты темір жолы аралды туристік және демалыс орны ретінде көруді ұсынды. Басқа орындардың бәсекесінен танымалдылығы төмендеп, пойызбен саяхатшылар азайғаннан кейін, темір жол аралды Нанаймо қаласына сатты. Олар оны теңіз саябағы ретінде пайдалану үшін Британдық Колумбия үкіметіне өткізді.
Еуропалықтардың ашылуынан бұрын
Снунеймюксв, жағалау Салиш тілдік тобының Нанаимо тармағы, Сайсутсун аралында екі ауылға ие болды. Сайсетсен, аралдың шығыс жағында, Мидден шығанағына жақын орналасқан Қорғау аралына қарайтын жерде, қыс соңы мен көктем басында Gap-та шағылысқан селдеге оңай қол жеткізе алатын. Снунеймюксвтер селде аулау үшін бір жағына өткір кит сүйегінің тістері орнатылған қатты ағаштан жасалған таяқтарды қолданды. Оларды суға соққанда, бірден оннан он екіге дейін балық ұстап, каноэларын тез толтыратын. Олар қаңтардан сәуірге дейін Сайсетсенде маусымдық түрде тұрып, шағылысқан селдені аулап алатын. Кейін Габриола аралындағы маусымдық ауылға көшіп, тамыздың басына дейін сонда қалатын. Олар Джорджия бұғазы арқылы Фрейзер өзенінің сағасына дейін өтіп, тамыз айының соңына дейін сокей және горбатый лосось балықтарын аулау үшін сол жерде тұратын. Содан кейін шаға семіздігі үшін Ванкувер аралына қайтатын. Қаңтар айында Саюцунь аралында цикл қайта басталар еді. Екінші ауылдың аты – Клоцун, ол «Қорғаушы» деген мағынаны білдіреді. Снунеймюксвтер қайтыс болғандарын ағаштарға қойып, құстар мен жануарлар денелерін бірте-бірте жеп тастауға мүмкіндік беретін. 19-ғасырда, олар Ньюкасл аралындағы үңгірлерге табыттарда жерлеген деген кең таралған сенім болды.
Ньюкасл аралы мен Нанаймодағы көмір өнеркәсібі
Гудзон шығанағы компаниясының британдық қызметкерлері 1849 жылы осында көмір табылғаннан кейін аралды Ньюкасл деп атады. Ол Англияның Нортумберленд округындағы Ньюкасл-апон-Тайн кен қалашығының атымен аталған. Бұл жерде көмірдің табылуы британдықтарға Солтүстік Американың батыс жағалауындағы кемелер мен кейіннен теміржолдар үшін отынның көзін берді. 1830 жылы Форт-Рупертте кен өндіру басталды, бірақ Ньюкасл аралындағы көмірдің сапасы жоғарырақ болды және оны ығыстырды. Жергілікті басшы Ки’ет’са’кун 1849–1850 жылдары британдықтарға көмір туралы айтқан. Ол Форт-Викториядағы ұстаның отында көмір пайдаланғанын көрген. Ки’ет’са’кун оған көмірге бай жердің бар екенін айтты. Бұл туралы Гудзон шығанағы компаниясының кеңсе кызметкері Джозеф Маккейге хабарланды және егер ол өзінің сөзін дәлелдей алса, басшыға ром және тегін қару жөндеу сыйлауға уәде берді. 1850 жылдың сәуір айында, ол алғаш рет ұстамен сөйлескеннен кейін шамамен он бес ай өткен соң, Ки’ет’са’кун көмірге толы каноэмен оралды. Бұл көмір Форт-Руперттегі көмірден жоғары сапалы екені анықталды. Британдықтар 1852 жылға дейін Ньюкасл аралында кен орнын ашқан жоқ. Алғашқы шахта қазылған кезде жұмысшылар бір күнде 50 тонна көмір өндірді. Ки’ет’са’кунның тауып бергеніне құрмет көрсетіп, британдықтар оны «Көмір тэйі» – яғни «Ұлы Көмір басшысы» деп атады. Маккей нүктесі Джозеф Маккейдің құрметіне аталды. Ньюкасл аралындағы екі кен орны Фицвильям және Ньюкасл кен орындары деп аталды. Ньюкасл кеніші 1853 жылдан 1856 жылға дейін жұмыс істеді және Ньюкасл қабатының бойында орналасқан. Дуглас қабатының бойында орналасқан Фицвильям кеніші 1872 жылдан 1882 жылға дейін жұмыс істеді. Екі қабат та арал арқылы Нанаймоға дейін созылды. Көмір Протекция аралына дейінгі қабатта да табылған. Тек 1852 жылдың қыркүйек айында ғана Ньюкасл аралынан Викторияға 480 баррель көмір жіберілді, ал осы жылғы жалпы өндіріс 200 тоннаны құрады. Бастапқыда Форт-Руперттен келген жергілікті Снунеймюкс және еуропалық (көбінесе британдық) кеншілер кен орындарында жұмыс істеді, бірақ 1854 жылдан бастап Англиядан кеншілер шақырылды. Олар отбасыларымен Нанаймода тұрып, Ньюкасл аралындағы лагерьлерде 14 күндік сменалармен жұмыс істеді. 1862 жылы Гудзон шығанағы компаниясы өзінің көмір кен орындарын, соның ішінде Ньюкасл аралын Ванкувер көмір өндіру және жер компаниясына сатты. Бұл Нанаймо мен Ньюкасл аралындағы кен орындарындағы жағдайдың нашарлығына байланысты жұмысшылардың наразылығына азық болды. Кен орындарында жүйелі қауіпсіздік тексерулері болған жоқ және жұмысшылар біліктілігі жетілмеген жұмысшылардың барлығына қауіп төндіретініне сенді. Жаңа Ванкувер компаниясы алғашқы халықтар мен қытайлықтарды жалақыда кемсітті: ақ адамдар үшін жалақы күніне 1,75 – 3,75 доллар (көптегендер кен өндіруде тәжірибелі болуы мүмкін), жергілікті тұрғындарға күніне 1,25 – 1,50 доллар, ал қытайлықтарға күніне 1,12 доллар төленді. Жұмысшылар арасында қаза болды. 1874 жылдың 10 маусымында шахтада жұмысшы Уильям Бек құлап қайтыс болды. 1876 жылдың 15 қыркүйегінде Фицвильям кенішінде газ жарылып, үш адам қаза тапты. Бұл Нанаймодағы жарылыстан қаза тапқан алғашқы кен орны болды. Ньюкасл аралынан Протекция аралына және Протекция аралынан Габриола аралына дейін Гаптың астындағы шахта туннельдері салынды. Кеншілер әртүрлі кемелердің дыбыстарын ажырата біліп, шахта қабырғаларында естілетін дыбыстар арқылы уақытты анықтай алатындығы айтылды.
Құмтасты өнеркәсіп
Құмтас қазбалау 1869 жылы Ньюкасл аралында басталды, Сан-Францискодағы АҚШ Монетаханасынан Джозеф Эмери жаңа ғимарат үшін жақсы сапалы құмтас іздеп келген кезде. Ньюкаслдегі тас қажетті сапада екенін анықтағаннан кейін, ол Ванкувер Көмір Қазу және Жер Компаниясымен ғимарат үшін тас кесуге бес жылдық жалға алу шартына қол қойды. Тас тартымды ақ-сұр түсті болды, оның біріктіру тігістері мен жарықтары аздан болғандықтан үлкен блоктарды алып тастау оңай болды, сондай-ақ, ерекше көп кварц түйіршіктерінің арқасында берік және ауа райына төзімді болды. Сан-Францискоға алғашқы партия 1870 жылдардың ортасында жеткізілді және бес жыл бойы жалғасты, нәтижесінде Ньюкасл аралынан 8000 тонна құмтас алынып шығарылды. Бұл тас ғимараттың алдыңғы жағындағы алты бағанаға қолданылды. Олардың ұзындығы 8 метр (27 фут), диаметрі 1 метр (3 фут) болды. Сан-Франциско Монетаханасы екі күшті жер сілкінісінен де аман қалды. Сан-Франциско Монетаханасы енді кеңсе ғимараты ретінде пайдаланылмайды және Ұлттық тарихи ескерткіш және мұражай мәртебесіне ие. АҚШ Монетаханасы бастапқыда сегіз бағанадан тұруы жоспарланған, бірақ екеуі кеме апатында жоғалып кетті. 1855 жылы Медфордта (Массачусетс штаты) салынған үш мачталы барк "Зефир" 1872 жылдың 31 қаңтарында Ньюкасл аралына жаңа ғимарат үшін Сан-Францискоға сегіз құмтас бағананың екеуін тасымалдау үшін келді. Ол 12 ақпанда таңғы сағат 10:00-де дауылды ауа-райыда Кету шығанағынан шықты. Келесі дүйсенбі күні таңғы сағат 3:30-да Майн аралында суға отырды. Капитан Хепсон мен борт серігі Джеймс Стюарт суға батып кетті, бірақ экипаждың қалған бөлігі қауіпсіз жағаға жетті. "Зефир" кемесі Ньюкасл аралында кеме туралы көрмемен еске алынады, онда құлаған "Зефирден" құтқарылған құмтас бағананың бірі де бар. Көптеген компаниялар аралдағы құмтасты кесу үшін жалға алуға тырысты. Бұл 1932 жылға дейін BC Түрмесі, Нанаймо Пошта ғимараты, Нанаймо Соты, Монреаль Банкі, Ванкувердегі Британдық Солтүстік Америка Банкі, Викториядағы Сент-Джон шіркеуі және Викториядағы Odd Fellows залы сияқты құрылыстар үшін пайдаланылды.
Массалы тас өндіру
Батыс жағалаудағы үлкен орман шаруашылығы өндірісі көптеген зауыттарда ағаш өңдеумен айналысты, оның ішінде қағаз және целлюлоза өндіру үшін де. Ағаш ұнтағын целлюлозаға айналдыру үшін тас ұнтақтағыштар қолданылды. 1923 жылы Макдональдс кесу тас компаниясы целлюлоза тас өнеркәсібінен табыс табу мақсатымен құрылды. Тасты кесу үшін алдымен кесу алаңын тегістеу үшін Париж гипсі қолданып, содан кейін 45 минут ішінде 40 дюйм тереңдігінде, 54 дюйм диаметріндегі тасты кесетін баяу айналатын кесу машиналарын пайдаланды. Дөңгелек кесу жасалғаннан кейін, тастың түбіне бұрғыланған тесіктерге ұсақ мөлшерде қара оқ орналастырылып, оны бөліп алуға көмектесті. Бөлінген тас көтергішпен жоғары көтеріліп, соңғы кесулер жасалмас бұрын, токарь оны тегістеп шығаратын. Аяқталған өнімнің биіктігі 18-20 дюйм, ал диаметрі 48 дюйм болатын. Бұл бизнес Ньюкасл аралында 1932 жылға дейін сәтті дамыды. Одан кейін компания Габриола аралына көшіп өтті. 20-ғасырдың соңында өнеркәсіп жасанды тастарды пайдалануға көшті. Оларды салыстырмалы түрде арзанға дайындауға болады және құмтас үш-жиырма айға дейін пайдаланылатын болса, олар төрт-бес жыл бойы тозуға төтеп береді.
Сельма тұздалған
XX ғасырдың басында Азия иммигранттарының, көбінесе жапондықтардың, ықпалы және Нанаймо жағалауындағы тұз өндіру орындарының (сальтериялардың) орнықтығы қалыптасқан еді. Тұздалған сельдь мен лососьтің негізгі сатып алушылары Жапония, Гонконг және Қытай болды. Сельдь аулау маусымы әр жылғы желтоқсаннан ақпанға дейін созылды, бірақ 1920 жылдары қыркүйек, қараша және қазан айлары да қосылды. Лосось аулау маусымы шілдеде басталып, тамыздың ортасына дейін жалғасты. Бұл тұз өндіру орындарының иелері үшін тиімді болды, себебі олар жылдың әртүрлі уақытында ауланатын сельдь пен лососьты өңдеу үшін бірдей жабдықты пайдалана алды. Жапондықтар сельдь аулау үшін «сейн» деп аталатын әдіс қолданды. Сейн – екі бірдей кемеді пайдалануды білдіреді, біреуі сол жағынан, екіншісі оң жағынан күшейтілген. Олар сельдьтің тобын желімен қоршап, оны жауып тастады. 1912 жылдың 12 шілдесінде Ньюкасл аралындағы төрт тұз өндіру орны өртеніп, 21 000 доллардан астам зиян келтірді. Бұл орындар Обури, Масе, Шинобу және Макино мырзаларға тиесілі болды, олардың барлығы исси (жапондық канадалықтардың бірінші буыны) еді. Тұз өндіру орындары тез қайта жаңартылды, бірақ өрттің себебі белгісіз болды және салдарынан өрт сөндірушілердің қатысы күдік тудырды. 1918 жылы Т. Мацуяма мен Оде ағайындылары бірігіп «Нанаймо кеме құрылыс» компаниясын құрды. «Нанаймо кеме құрылыс» – Ньюкасл аралында орналасқан кеме құрылыс және жөндеу шеберханасы. Компания танымал болып, қарқынды дамыды. 1939 жылы негізгі цех салынды, ал 1941 жылы компанияға 16 қайық және аралдың 17 000 м² жері тиесілі болды. Бәрі 1941 жылы, Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Танака және Кашо мырзалардың тұз өндіру орындарымен бірге, жапондық канадалықтар Британдық Колумбияның ішкі аймағындағы интернациялық лагерьлерге жіберілген кезде тартып алынды.
Қанақа Питер Какуа
ХІХ ғасырдың ортасында Канакас аталған Гавайи иммигранттары, «Хадсон шығанағы компаниясы» мен «Солтүстік-Батыс компаниясы»нда мерзімдік жұмыс істеді. Мерзімі біткен соң, олар қалаған жеріне еркін бара алатын. Көптегендер Гавайиге (сол кезде «Сэндвич аралдары» деп аталған) қайтты, бірақ басқалары Британдық Колумбияда қалды. Питер Какуа – үйленіп, балалы болып, отбасын құрған көптеген гавайиліктердің бірі еді. Какуа 1853 жылы «Хадсон шығанағы компаниясы»нда жұмыс істей бастады және губернатор Джеймс Дугластың басшылығымен Виктория бекінісінде қызмет етті. «Хадсон шығанағы компаниясы»ндағы лауазымын тастағаннан кейін, ол Нанаимоға көшіп барды. Сол жерде ол әйелі Квинмен танысып, үйленді, ол абориген тегінен шыққан. 1868 жылы олардың қызы дүниеге келді. 1868 жылдың 7 желтоқсанында Какуа кісі өлтіргені үшін кінәсін мойындады. Ол Квиннің оны тастап, қызын алып кетуге ниеттенгенін айтты, сондықтан ол арақ ішіп алған. 3 желтоқсан күні түнде үйге келгенде, ол оны және оның ата-анасын – анасы Скушэлек пен әкесі Шилти Нордты, заттарын жинап жатқанда тапты. Ол қайтадан үйден шығып, таңғы екіде келгенде, қайын атасы Квинмен бірге төсекте жатқан еді. Ашуға берілген Какуа үйдегі барлығын, тіпті қызын да балтамен өлтірді. Не істегенін түсінген соң, ол досы Стефаниге барды. Какуа құрлыққа қашып кетуі керек екенін айтты. Стефани де мас болғандықтан, соншалықты алысқа баруға құштар емес еді. Ол Какуаға қазіргі Канака шығанағына дейін қайықпен жүзуге көмектесті. Ол 4 желтоқсанда сол жерден табылған және тұтқындалған. Нанаимоға қайықпен қайта оралуға тырысқанда, оны ескекпен ұрып, қайта ұстады. Какуа 1869 жылдың 10 ақпанында «аспанға тіккен судья» деп танылған Джозеф Нидхемнің сотында отырды. Сол күні судья сот мәжілісін аяқтады және былай деді: «Питер Какуа, сізді төрт кісі өлтіргені үшін кінәлі деп табамыз және өлгенше мойныңыздан асылып өлтіруге үкім шығарамыз». Ол 1869 жылдың 10 наурызында, жұма күні, Ньюкаслдан Гэптің арғы жағында, Протекция аралындағы Галлоус-Пойнтта асылды. Оның денесі Канака шығанағының жанында белгісіз қабірге жерленді, өйткені аборигендер де, еуропалықтар да оны өздерінің қасиетті жерлеріне жерлеуге келіспеді. 1899 жылдың 4 қазанында Канака шығанағына жақын жерден дене табылды. Бұл Питер Какуаның денесі деп есептелді. Ол жақын жерге қайта жерленді.
ҚТҚ-ның орны
Канадалық Тынық мұхит темір жолы (CPR) Британдық Колумбия жағалауындағы бу кемелер қызметіне (BCCSS) иелік етіп, оны басқарды. Олардың Princess пароходтары ішкі суларда жүзіп, Британдық Колумбияның Union Steamship Company компаниясымен клиенттер үшін бәсекелестікке түсті. Union Steamship Co. Ванкувер тұрғындары үшін демалыс күні саяхаттарын ұйымдастыру мақсатымен Боуэн аралында жер сатып алды. Бұл жоба үлкен табыс әкелгендіктен, BCCSS дамытуға болатын жаңа мүлікті іздеуді бастады. Олар Нанаимо маңындағы аралдардағы ықтимал орындарды қарастырды, мысалы Габриола аралындағы Тейлор шығанағын, бірақ Ньюкасл аралына тоқтады. 1930 жылы BCCSS Ньюкасл аралын Канаданың Western Fuel Corporation компаниясынан 30 000 долларға сатып алды. Олар қалаған жабдықтауды дамытуға тағы 100 000 доллар инвестициялады. Басты тартымдылық – павильон болды. Онда газдалған суасын ұсынатын дүкен және серпімді едені бар би алаңы орналасқан. Сонымен қатар, пикникке арналған жайлар мен жуынатын үй салынды. Туристтердің көңілін көтеру үшін аралға суырлар мен бобърлер әкелінді. Олар 50 000 доллар жұмсап, Марк шығанағында «жүзбелі қонақүйлер» үшін кеме тоқтау орны салды. 1902 жылы Charmer пароходы 3000-ші сапарына шықты. Princess Elaine келгенге дейін ол Ванкуверден Нанаимоға автомобиль паром ретінде пайдаланылды. Бұл Ньюкасл аралында қонақүй ретінде пайдаланылған алғашқы кеме және Британдық Колумбияда электр шамдары бар алғашқы кеме болды. Адамдар бір аптаға 7,50 долларға тұруға мүмкіндік алды. Princess Elizabeth, Princess Joan және Princess Victoria сияқты басқа кемелер жол ақысы 1,35 долларға адамдарды апарып-әкелді. Princess Victoria Ванкуверден Нанаимоға 2 сағат 19 минутта сапар шеге алатын, бұл қазіргі BC Ferries кемелерінен көп айырмашылық жоқ. Princess Victoria кейіннен жүзбелі қонақүй ретінде де пайдаланылды. Ньюкасл аралындағы CPR курорты сәтті аяқталды. Ол 1931 жылдың 20 шілдесінде ресми түрде ашылды. Алғашқы маусымда аралға 14 323 келуші келді және олар барлығы 21 762,35 доллар жұмсады. Бір уақытта аралда 1500 пикникке келген адамды кездестіру ешқандай сирек жайт емес еді. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Princess кемелері әскери мақсаттарға қайта бағытталды және туристер аралға бара алмады. Ньюкасл аралындағы павильон екі дүниежүзілік соғыс арасындағы аралдық курорт дәуірінен сақталған өзінің түріндегі жалғыз павильон болып табылады. Ол 1984 жылы қалпына келтіріліп, бүгінге дейін тамашалануға болады.
Нанаймоның меншігі және провинциялық үкіметке сатылуы
CPR курорт жеткілікті пайда таба алмайтынын шешкен кезде, олар Нанаймо қаласынан аралды сатып алуға ниетті екенін сұрады. 1955 жылы келісім жасалып, арал 150 000 долларға сатылды. Нанаймо қаласы аралды күтіп ұстау қиындықтарына тап болды және қарызға батты. 1959 жылдың 17 желтоқсанында аралды провинциялық парк ретінде дамыту үшін Провинциялық Демалыс және Табиғатты Қорғау департаментіне сату туралы халыққа референдум ұсынылды. Дауыс берушілердің 86,8 пайызы «иә» деп дауыс берді. Британдық Колумбия үкіметі осы алты талаппен мүлікті сатып алуға келісті: арал теңіз паркіне айналады және егер ол немесе оның кез келген бөлігі теңіз паркі статусын жойса, ол «Нанаймо қаласының корпорациясына қайтарылады». Үкімет 1960 жылдың 1 сәуірінен бастап аралды және оның инфрақұрылымын, сондай-ақ олармен байланысты жауапкершілікті қабылдады. Көпір арқылы қол жеткізу мүмкіндігінше жылдам қамтамасыз етіледі. Осы уақытқа дейін қол жеткізу деңгейі 1959 жылы Нанаймо қаласы ұсынған деңгейге тең немесе одан жоғары болады. Үкімет Ньюкасл аралын дамытудың бас жоспарын әзірлеуі керек. Нанаймо қаласы бұл бас жоспармен танысып, оны іске асырудан бұрын мақұлдауы керек. Бас жоспар аяқталғанға дейін инфрақұрылым Нанаймо қаласының деңгейіне тең немесе одан жоғары деңгейде күтіліп, пайдаланылуы тиіс. Ньюкасл аралын теңіз паркіне айналдыру жұмысы мүмкіндігінше тезірек басталады және алдын ала дамыту 1960 жылы күтеді. Бұл талаптар 1959 жылдың 30 қазанында келісілді. Парк 1960 жылдың 1 сәуірінде үкіметке 1 доллар және ипотекамен сатылатын болды. Сол жылы Ньюкасл аралын А класындағы провинциялық паркке айналдыру үшін құрылыс жұмыстары басталды. Демалыс және Табиғатты Қорғау министрі Эрл К. Вествуд Ньюкасл аралының «Ванкувер аралының маржаны» және «Ванкувер аралының Стэнли паркі» болатынын мәлімдеді. Үкімет барлық келісімдерін орындауға тырысқанымен, Демалыс және Табиғатты Қорғау министрі мен Нанаймо қаласының әкімі Р.А. Брукбанктің арасындағы хат алмасу 4 және 5-тармақтарда көрсетілген бас жоспар әзірленбегенін көрсетті. Кейіннен парк Демалыс және Табиғатты Қорғау министрлігіне емес, Жерлер, Парктер және Тұрғын үй департаментіне берілгеннен кейін Брукбанк бас жоспар туралы сұрақтарымен Департамент басшысының орынбасары Крис Грейге хаттар жіберді. Ол жоспарды әзірлеуге бір жыл қажет екенін айтты, бірақ бұл жауап 20 жыл бұрын берілген еді. Британдық Колумбия үкіметі бас жоспарды әзірлегені белгісіз. 1983 жылдың мамыр айында Нанаймо қаласының Арнайы комитеті өз жоспарын жасады. Олардың мақсаттары «БК тұрғындарына, әсіресе Нанаймо аймағына жыл бойы демалыс, тарихи және табиғи тарих мүмкіндіктерін ұсыну» және «парктің табиғи және мәдени ресурстарын қорғау және дамыту мүмкіндігін осындай мүмкіндіктерді мәңгілік қамтамасыз ету» болды. Бұл комитеттің көптеген идеялары мен ұсыныстары іске асырылды, бірақ кейбіреулері іске асырылмады. Маллард көлінде спорттық балық аулау ешқашан ұйымдастырылмаған және арнайы волейбол алаңы тағайындалмаған. Комитет сонымен қатар көпір мәселесін қарастырды. Олар көпірдің саябақтың мақсаттарына сай келмейтініне және жалпы алғанда жаман идея екеніне сенеді. 2021 жылы парктер алғашқы тұрғындары – Снунеймюксв халқының құрметіне Сайсутсун (Ньюкасл аралы теңіз) паркі деп қайта аталды.
The island would become a marine park and, if it or any part of it stopped being a marine park, it shall "revert to the Corporation of the City of Nanaimo". The government would take possession of the island and its facilities, and the responsibilities that go with the possession as of April 1, 1960. That access by bridge would be provided as soon as possible. Until that time access would be maintained and be equal to or greater than that provided by the City of Nanaimo in 1959. The government must prepare a master plan for Newcastle Island's development. The City of Nanaimo would get to see this master plan and approve it before it was carried out. Until the master plan is finished, the facilities must be maintained and operated at a level that is equal to or greater than that provided by the City of Nanaimo. That the development of Newcastle Island into a marine park would happen as soon as possible and that preliminary development would begin in 1960. These conditions were agreed upon on October 30, 1959. The park would be sold to the government for $1 plus the mortgage on April 1, 1960. Development began that year to make Newcastle Island into a class A provincial park. Earle C. Westwood, Minister of Recreation and Conservation, said that Newcastle Island would be the "gem of Vancouver Island" and the "Stanley Park of Vancouver Island". Although the government did try to fulfill all their agreements, correspondence between the Minister of Recreation and Conservation and Nanaimo Alderman R. A. Brookbank show that the master plan, outlined in both points 4 and 5, had not been created. Later, after the park had been assigned to the Department of Lands, Parks and Housing rather than the Ministry of Recreation and Conservation, Brookbank continued to send letters of inquiry about the master place to the Deputy Minister Chris Grey. He responded that the plan would take a year to develop, but that had been the answer 20 years before. It is unknown whether a master plan was ever devised by the BC government. In May 1983, the City of Nanaimo Ad Hoc Committee made their own plan. Their goals were "to provide the people of BC and particularly the Nanaimo area, a range of year round recreation, historic, and natural history opportunities" and "to protect and develop the ability of the natural and cultural resources of the park to provide such opportunities in perpetuity." Many of this committee's ideas and suggestions were carried out, but some were not. There has never been sport fishing on Mallard Lake and there has never been a designated volleyball area. The committee also addressed the issue of the bridge. They felt that a bridge would not meet the park's objectives and would generally be a bad idea. In 2021, the parks was renamed as Saysutshun (Newcastle Island Marine) Park to acknowledge its first inhabitants, the Snuneymuxw people.
Қазіргі қолданылулары
Қазіргі уақытта Ньюкасл аралында парктің басшыларынан басқа ешкім тұрмайды. Бұл аралда алғашқы халықтар 1849 жылы Гадсон шығанағы компаниясы көмір кенін игеруге кіріскенде кетіп қалған. Саябақ қазір туристердің өте танымал орнына айналды, ол жаяу жүргіншілерге, кемпинг жасаушыларға, құстарды бақылаушыларға және каякпен жүрушілерге қызмет көрсетеді. Кемпинг орындары бірінші келгенге бірінші кезекпен беріледі. Буйларға тоқтауға болады (алдын ала брондау жоқ), бірақ көптеген кемемен келгендер Ньюкасл және Протекция аралдары арасындағы аймақта жай ғана якорь тастайды. Өте сәтті болса, кемежайда тоқтауға орын табуы мүмкін. Кемпинг, буйға бекіну және кемежайда түну үшін ақы төленеді.
Көлік
Ньюкасл аралына (Сайсутшун) тек су арқылы ғана жетуге болады. Нанаймо қаласының орталығындағы Маффео Саттон паркінен аралдың оңтүстік жағына жаяу жолаушылар паромдары он минут ішінде қатынайды. Бұл орын каяктермен және басқа да қайықтармен келетін адамдар үшін де танымал. Жаз айларында төмен су деңгейінде, оны Протекция аралынан бөліп тұрған тар бұғаздан аяқтап өтуге болады.
Маллард көлі
Ньюкасл аралы бастапқыда ресурстарға негізделген сауда аралы болғандықтан және онда адамдар тұрғандықтан, оларға сумен қамтамасыз ету қажет болды. Аралдың ортасына жақын орналасқан Маллард көлі – су қоймасы ретінде құрылған жасанды көл. Қазір ол жабайы табиғатты қорғау орталығы болып табылады. Аралдағы ең танымал әрекеттердің бірі – құстарды қадағалау, ал Маллард көлі осы мақсаттағы ең қолайлы орын.