Кіріспе
"John Brown's Body" (алғашқыда "John Brown's Song" деп белгіленген) – Америка Құрама Штаттарының бостандық үшін күрескен Джон Браун туралы марш әні. Ән Америка Азамат соғысы кезінде кең таралды. Бұл ән 18-шы ғасырдың соңы мен 19-шы ғасырдың басындағы американдық лагерь жиындарының халықтық ән салтынан пайда болған. 1889 жылғы мәліметтерге сәйкес, Джон Браун туралы түпнұсқа ән сөздері атақты Джон Браунға және сонымен қатар өз батальонындағы сержант Джон Браунға сілтеме жасайтын одақтық әскерлер тобының бірлескен еңбегі болды. Басқа да авторлар қосымша тармақтар жариялады немесе Джон Браунның ән сөздері мен әуенінің авторлығын өзіне жатқызды. "Дөңгелексіздік, тіпті құрметсіздік сезімі" Бұл жиындар көбінесе елді мекендерден шалқап жатқан аймақтарда өткізілетін, шіркеу қызметтеріне үнемі қатыса алмайтын адамдар саяхаттап жүрген уағыздаушылардың алдында құдайға сыйынған. Бұл жиындар маңызды әлеуметтік оқиғалар болды, бірақ қатысушылардың діни ынтасынан басқа, жабайылыққа да ұшырады. Осы атмосферада, ән-жырлар үйреніліп, жатталды, спонтандылық пен импровизациялық элементтер бағаланды, әуендер мен сөздер өзгертіліп, нағыз халықтық музыка стиліне бейімделді: 19-шы ғасырдағы американдық діни тарих мамандары лагерь жиындарының музыкасын қатысушылардың шығармашылық өнімі деп сипаттайды. Олар бұрыннан бар әуенді алды немесе сол жерде ойлап тапты. Бұл жол қайта-қайта орындалып, әр жолы сәл өзгеретін, басқалар оңай үйреніп, жаттай алатын шумаққа айналды. "Say, Brothers" әнінің ерте нұсқаларында осы шақыру-жауап ән айту дәстүрінің бөлігі ретінде дамыған мынадай түрлері болды: Ой, бауырлар, менімен кездесесіздер ме? Ой, әпкелер, менімен кездесесіздер ме? Ой, қайғылы жандар, менімен кездесесіздер ме? Ой, күнәкарлар, менімен кездесесіздер ме? Ой, христиандар, менімен кездесесіздер ме? Бұл алғашқы жол үш рет қайталанып, "Каннанның бақытты жағалауында" деген қосымшамен аяқталды. Алғашқы хорлар "Біз оған айқайлап, даңқ айтамыз" (3 рет) сияқты жолдарды қамтыды. "Даңқ, даңқ, аллилуйя" деген танымал хор – "Джон Браун әнінің", "Республиканың жеңіс гимнінің" және осы әуенді қолданған көптеген басқа мәтіндердің ерекшелігі. Бұл хор 1808 және 1850 жылдар аралығында ауызша лагерь жиындарының дәстүрінен пайда болды. "Say, Brothers" сияқты халық әндері баспа арқылы емес, ауызша дәстүр арқылы таралып, дамыды. Баспа беттерінде лагерь жиындарының әні 1806–1808 жылдарға дейін жетеді, ол Оңтүстік Каролина, Вирджиния және Массачусетс штаттарындағы лагерь жиындарының әндер жинақтарында жарияланған. "Say, brothers" әнұранының мәтіні мен нұсқалары 1800 жылдардың басында оңтүстік лагерь жиындарында кең таралды, африкалық американдықтар мен ақ нәсілді табынушылардың арасында, негізінен методисттер мен баптисттердің лагерь жиындары арқылы тарады. 1800 жылдардың ортасында оңтүстік лагерь жиындарының маңызы азайған кезде "Say, brothers" әуені әндер мен әуендер жинақтарына енгізілді, осылайша 1800 жылдардың ортасында АҚШ-тың солтүстігінде кең танылды. 1861 жылға қарай "баптистер, мормондар, Миллеролиттер, Американдық жексенбілік мектептер одағы және Тынығу ұлдары" сияқты әртүрлі топтар "Say Brothers" әнін өзіндік деп мәлімдеді. Мысалы, 1858 жылы ән сөздері мен әуені Чарльз Данбар таңдап, ұйымдастырған "The Union Harp and Revival Chorister" кітабында жарияланды және Цинциннатиде басылды. Кітапта "Аға, менімен кездесесің бе?" деген әннің сөздері мен музыкасы бар, бірақ "Даңқ, аллилуйя" хорының сөздері жоқ; сондай-ақ "Аға, менімен кездесесің бе?" деген алғашқы жол бар. 1858 жылдың желтоқсан айында Бруклиндегі жексенбілік мектеп "Ағалар, бізбен кездесесіздер ме?" атты ән өлеңін шығарды, онда "Даңқ, аллилуйя" хорының сөздері мен музыкасы және "Ағалар, бізбен кездесесіздер ме?" деген алғашқы жол бар. Кейбір зерттеушілер әуеннің тамыры "негр халық әнінен", Грузиядан шыққан африкалық американдық той әнінен немесе шведтердің ішетін әні ретінде пайда болған британдық теңіз шатырларынан бастау алады деп санайды. Анекдоттар "Say, Brothers" әнінің нұсқалары африкалық американдықтардың қоңырау айқастарында орындалғанын көрсетеді; әннің осы шақыру-жауап беру жағдайында орындалуы, ән айту, қол шапалақтау, таптау, билеу және ұзақ экстаздық хорлар танымал "Даңқ, аллилуйя" хорының дамуына түрткіс берген болуы мүмкін. Ән ауызша дәстүрде дамығандықтан, осы әсерлердің қайсысының бұл күйді құруда нақты рөл атқарғанын нақты айту мүмкін емес, бірақ лагерь жиындарының музыкалық мәдениетінде осы сияқты әртүрлі мәдениеттердің көптеген халықтық әсерлері болғандығы және мұндай әсерлер қайта жаңғыру қозғалысында болған музыкада еркін біріктірілгені анық. Егер солай болса, онда бұл мәтіннің мағынасы атақты бостандық күрескері Джон Браунға және Америка Азамат соғысына қатысты тақырыптарды қамтығанда одан да күшейді.
"John Brown's Body" (originally known as "John Brown's Song") is a United States marching song about the abolitionist John Brown. The song was popular in the Union during the American Civil War. The song arose out of the folk hymn tradition of the American camp meeting movement of the late 18th and early 19th century. According to an 1889 account, the original John Brown lyrics were a collective effort by a group of Union soldiers who were referring both to the famous John Brown and also, humorously, to a Sergeant John Brown of their own battalion. Various other authors have published additional verses or claimed credit for originating the John Brown lyrics and tune. The "flavor of coarseness, possibly of irreverence" These meetings were usually held in frontier areas, when people who lacked regular access to church services would gather together to worship before traveling preachers. These meetings were important social events, but developed a reputation for wildness in addition to wild religious fervor experienced by attendees. In that atmosphere, where hymns were taught and learned by rote and a spontaneous and improvisational element was prized, both tunes and words changed and adapted in true folk music fashion:
Specialists in nineteenth century American religious history describe camp meeting music as the creative product of participants who, when seized by the spirit of a particular sermon or prayer, would take lines from a preacher's text as a point of departure for a short, simple melody. The melody was either borrowed from a preexisting tune or made up on the spot. The line would be sung repeatedly, changing slightly each time, and shaped gradually into a stanza that could be learned easily by others and memorized quickly. Early versions of "Say, Brothers" included variants, developed as part of this call and response hymn singing tradition such as:
Oh! Brothers will you meet me
Oh! Sisters will you meet me
Oh! Mourners will you meet me
Oh! Sinners will you meet me
Oh! Christians will you meet me
This initial line was repeated three times and finished with the tag "On Canaan's happy shore". The first choruses included lines such as
We'll shout and give him glory (3×)
For glory is his own
The familiar "Glory, glory, hallelujah" chorus—a notable feature of the "John Brown Song", the "Battle Hymn of the Republic", and many other texts that used this tune—developed out of the oral camp meeting tradition sometime between 1808 and the 1850s. Folk hymns like "Say, Brothers" circulated and evolved chiefly through oral tradition rather than through print. In print, the camp meeting song can be traced back as early as 1806–1808, when it was published in camp meeting song collections in South Carolina, Virginia, and Massachusetts. The tune and variants of the "Say, brothers" hymn text were popular in southern camp meetings, with both African American and white worshipers, throughout the early 1800s, spread predominantly through Methodist and Baptist camp meeting circuits. As the southern camp meeting circuit died down in the mid 1800s, the "Say, brothers" tune was incorporated into hymn and tune books and it was via this route that the tune became well known in the mid 1800s throughout the northern U. S. By 1861, "groups as disparate as Baptists, Mormons, Millerites, the American Sunday School Union, and the Sons of Temperance all claimed 'Say Brothers' as their own." For example, in 1858 words and the tune were published in The Union Harp and Revival Chorister, selected and arranged by Charles Dunbar, and published in Cincinnati. The book contains the words and music of a song "My Brother Will You Meet Me", with the music but not the words of the "Glory Hallelujah" chorus; and the opening line "Say my brother will you meet me". In December 1858 a Brooklyn Sunday school published a hymn called "Brothers, Will You Meet Us" with the words and music of the "Glory Hallelujah" chorus, and the opening line "Say, brothers will you meet us". Some researchers have maintained that the tune's roots go back to a "Negro folk song", an African American wedding song from Georgia, or to a British sea shanty that originated as a Swedish drinking song. Anecdotes indicate that versions of "Say, Brothers" were sung as part of African American ring shouts; appearance of the hymn in this call and response setting with singing, clapping, stomping, dancing, and extended ecstatic choruses may have given impetus to the development of the well known "Glory hallelujah" chorus. Given that the tune was developed in an oral tradition, it is impossible to say for certain which of these influences may have played a specific role in the creation of this tune, but it is certain that numerous folk influences from different cultures such as these were prominent in the musical culture of the camp meeting, and that such influences were freely combined in the music making that took place in the revival movement. If so, that subtext was considerably enhanced and expanded as the various "John Brown" lyrics took on themes related to the famous abolitionist and the American Civil War.
Басқа жерде қолдану
1865 жылы 1 мамырда Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласында жаңадан босатылған афроамерикалықтар мен кейбір ақ миссионерлер 10 000 адамдық шеру ұйымдастырды, оны 3000 қара бала "Джон Браунның денесі" әнін орындап бастап берді. Шеру 257 қаза тапқан Одақ әскерінің құрметіне өткізілді, олардың мәйіттерін ұйымдастырушылар Конфедерация тұтқындары лагеріндегі жаппай қабірден қайта жерледі. Бұл оқиға қазір Еске алу күні деп белгіленген Қасиетті жерді безендіру күнінің алғашқы тойлануы деп есептеледі. 1906 жылы Ресейдің Владивосток қаласындағы американдық консулы Ричард Т. Гриннер орыс әскерлерінің осы әнді айтып жүргенін хабарлады. Бұл 1905 жылғы Ресей революциясы кезінде болған оқиға.
Алғашқы қоғамдық орындау
1861 жылғы 12 мамырда Бостон қаласының жанындағы Форт-Уорренде өткен ту көтеру салтанатында "Джон Браун" әні "мүмкін, алғаш рет" көпшілік алдында орындалды.
Уильям Стефф
Гимндер мен халық әндері жинақтарында "Say, Brothers" әнінің әуені көбінесе Уильям Стеффке жатады деп есептеледі. Роберт В. Аллен Стефтің әнді жазу тарихын былай қорытындылайды:
Стефф әннің жазылу тарихын толық айтты. Оған 1855 немесе 1856 жылы Филадельфиядағы "Good Will Engine Company" компаниясы үшін оны жазуды тапсырған. Олар оны Балтимордағы "Liberty Fire Company" өрт сөндіру бригадасын қарсы алу әні ретінде қолданды. Әннің түпкілікті шумағы "Say, Bummers, Will You Meet Us?" болды. Бір адам "Say, Bummers" шумағын "Say, Brothers, Will You Meet Us?" гимніне айналдырды. Ол сол адамды анықтай аламын деп ойлады, бірақ есімдерін анықтай алмады. Стефф "Say, Bummers" нұсқасын жасауда рөл атқарған болуы мүмкін, ол "Say, Brothers" және "John Brown" әндерінің өзгеше түрі болып табылады және оларға қарызды, бірақ "Glory Hallelujah" әуені мен "Say, Brothers" мәтінін жаза алмады, олардың екеуі де оның тууына ондаған жылдар бұрын таралған.
Томас Бригам Бишоп
Мэн штатының әнші-күйшісі, музыканты, топ жетекшісі және Одақ армиясының сарбазы Томас Бригам Бишоп (1835–1905) «Джон Браун әнінің» авторы деп есептеледі, бұл туралы әсіресе 1916 жылғы кітабында және 1935 жылғы сұхбатында промоутер Джеймс МакИнтайр айтқан. (Бишоп сонымен қатар «Китти Уэллс», «Шу, Fly Don't Bother Me» және «When Johnny Comes Marching Home» әндерін өзі жазғанын, ал «Swanee River» әнін құрастыруға қатысқанын мәлімдеген.)
Басқа талапкерлер
XIX ғасырдың соңында, әннің ең танымал кезінде, тағы бірнеше авторлар әннің туындауына өз үлесін қосқанын мәлімдеді. 1700-ші жылдардың соңы мен 1800-ші жылдардың басындағы діни жиын-тойларда (лагерьтік кездесулерде) осы күйдің қолданылуын және 1806–1808 жылдардағы алғашқы жарияланым деректерін ескерсек, осы талапкерлердің көпшілігі ән жарық көргенге дейін туылмағандықтан, ешқайсысының "Сай, Братс" және "Джон Браун" әндерінің негізінде жатқан күйді жазбағаны анық көрінеді. Мұндай үнемі қайта қолдану және қолдағы сөздер мен күйлерді еріксіз бейімдеу – "Сай, Братс" және "Джон Браун әні" сіңген ауызша халық музыкасының маңызды ерекшелігі. Ешкім осы халықтық материалдарды пайдалануына немесе қайта пайдалануына наразы болмас еді. Әнді өзі жазғандарын айтқандардың кейбіреуі осы күйді қолданып, жасалған заңды түрдегі нұсқаларды немесе басқаша мәтіндерді жасауға және жариялауға қатысқан болуы мүмкін, бірақ олардың бәрі де осы әйгілі күйдің авторы ретінде танылудан туындайтын даңққа ие болғысы келді.
Басқа нұсқаларды жасау
"John Brown's Body" марш ретінде танымал болғаннан кейін, "John Brown" әніне арналған "John Brown" өлеңдерінің әдеби нұсқалары жасылды. Мысалы, Уильям Уэстон Паттон өзінің ықпалды нұсқасын 1861 жылдың қазан айында жазды, ол сол жылдың 16 желтоқсанында Чикаго Трибьюн газетінде жарияланды. "Арканзастың бірінші әні" 1864 жылы капитан Линдли Миллер жазған немесе жазып алған, бірақ (варианттар мен нұсқалар арасындағы авторлық құқықтардың шатасуына тән) "Батыл сарбаздар" деген атаумен ұқсас мәтін Соджорнер Трутке де жатқызылады. "Президенттің жарлығы" Эдна Дин Проктор 1863 жылы Азат ету жарлығына орай жазған. Басқа нұсқаларға "Массачусетс штатының еріктілерінің 13-ші полкінің 4-ші атқыштар батальонының марш әні" және "Кригслид дер дивизия Бленкер" кіреді, ол 1848/49 жылғы Еуропа төңкерісіне қатысқан және Америка Азамат соғысында Одақ үшін күрескен неміс сарбаздарының тобы үшін жазылған.
Басқа да байланысты мәтіндер
Кейінірек бұл әуен "Республиканың ұрыс гимні" (1861 жылдың қарашасында жазылған, 1862 жылдың ақпан айында жарияланған; бұл ән тікелей "Джон Браунның денесі" әнінен шабыттанды), "Бірінші Арканзастың шеруі", "Ынтымақтастықтың ұрыс гимні", "Буммерлер, келіңдер және бізбен кездесіңдер" (факсимилесін қараңыз) және Америка Азамат соғысы кезеңінде және одан кейін көптеген басқа да мәтіндер мен пароди́ялар үшін қолданылды. Екінші дүниежүзілік соғыстағы американдық парашютист әні "Blood on the Risers" осы әуенге жазылған, сонымен қатар "Даңқ, даңқ (немесе Гори, Гори), өлудің қандай қиын жолы / Ол енді секіре алмайды!" деген қосымшасы бар. Кейіннен ол азаматтық парашют спортына да бейімделді. Бұл әуен Америка Құрама Штаттарындағы ең танымал еңбек одағы әні "Solidarity Forever" үшін де қолданылды. Ән өнеркәсіптік жұмысшылардың және жұмыс орындарындағы жеңілдіктерден гөрі, еңбек ететіндер басқаратын әлемді іздеген барлық одақтардың гимніне айналды. Теңізшілердің "Джон Браунның денесін" теңіз шатырларына, әсіресе, зәкірді көтеру кезінде қолданылатын "Капстан шатырларына" бейімдегені белгілі. "Джон Браун" әні көптеген халық шығармалары үшін танымал болды, жылдар бойы көптеген ерсілі-қарсылы нұсқалар жасалды. "The Burning of the School" мектеп оқушылары әндейтін танымал пароди́я, ал "Джон Браунның баласының кеудесі суық" деп басталатын тағы бір нұсқаны жазғы лагерьлерде балалар жиі орындайды. Африкалық-американдық нұсқасы "Біз Джефф Дэвисті қышқыл алма ағашына асырамыз" деп жазылған. Сол сияқты, Пенсильвания университетінің жекпе-жек әні де осы әуенмен басталады: "Джефф Дэвисті қышқыл алма ағашына іліп қояйық". Жалпы футбол жанкүйерлерінің әні "Слава, слава" деп аталады. Танымал неміс балалар әні де осы әуенге негізделген. Әннің нұсқасын француз парашютистері де орындаған: "иә, біз хор кезінде бас сүйектерімізді сындырамыз / бірақ біз жеңіске жетіп қайта ораламыз" деген мағынада. Шри-Ланкада ол екі тілде (ағылшын және сингаль) крикет матчтарында, әсіресе Корольдік Томианда "Біз барлық Томиандарды каджу пулунг ағашына ілеміз" деген сөздермен орындалатын әнге бейімделді. Коломбо заң және медицина колледждері арасындағы жылдық матчта "Liquor arsenalis and the cannabis indica" әнінің тағы бір бейімделуі орындалды. Бұл әнді "Sooty Banda" үш тілде әнге айналдырды. Музыка Frank und seine Freunde тобының неміс тіліндегі балалар әнінде қолданылады. Лен Чендлер Пит Сигердің "Радужный квест" телешоуында "Move on over" әнін осы әуенмен орындады.
Әндер мәтіні
"Джон Браун" әніне қолданылатын өлеңдер күрделілігі және буын саны жағынан қарапайым, ауызша таратылған лагерь жиынының әнінен бастап, ауызша жасалған шеру әніне, содан кейін әдеби өңделген нұсқаларға қарай арта түседі. Буын санының көбеюі мелодиядағы нүктелі ырғақтардың санын арттырды, себебі олар көбейген буынды сыйдыруға тиіс болды. Соның салдарынан "Say, Brothers" әнінде музыкалық жағынан толықтай бірдей болған өлең мен хор, "John Brown's Body" әнінде ритмикалық жағынан айқын ерекшеленсе де, мелодиялық үлгісі бірдей қалды. Түпнұсқа әуеннің күрделі ырғақты өзгертулеріне қарай үрдіс "Джон Браун әнінің" кейінгі нұсқаларында және "Республиканың жеңіс әнінде" одан да күшейді, олардағы әр өлеңде бұрынғы нұсқаларға қарағанда әлдеқайда көп сөздер мен буындар бар. Қосымша сөздер мен буындарды сыйдыру үшін мелодияға нүктелі ырғақтар қосылды және әр өлеңде алғашқы жол үш рет қайталаудың орнына төрт жеке жол қолданылды. Нәтижесінде, осы кейінгі нұсқаларда өлең мен хор ритмикалық және поэтикалық жағынан одан да ерекшеленді, бірақ олардың негізгі мелодиялық үлгісі өзгеріссіз қалды.