Кіріспе

Маргарет Митчеллдің "Желмен бірге кеткендер" романындағы және сол аттас 1939 жылғы фильмдегі ойдан шығарылған кейіпкер, жарыс аты Ретт Батлер (1828 жылы туған). Бұл Кларк Гейблдің ең танымал және маңызды рөлдерінің бірі болып табылады.

Рөл

Ретттің мінезі цинизмге, тартымдылыққа және қысымға толы. Ол өзінің ар-намысы жоқ екенін жиі айтады, бірақ шынайы джентльмендер мен ханымдар санайтындарға құрмет көрсетеді. Скарлеттке деген сүйіспеншілігін жоғалтпаса да, оның жайлы жиі жаман ойлайды. Алғашқы кезде ол өзінің джентльмен емес екенін, оның да әйел емес екенін айтады. Ол оның жұмсақтыққа, мейірімділікке немесе ханымдыққа ұмтылуын мазақтайды, бұл оған сәйкес келмейді деп сеніп, оның айлакерлік жолдарын мақұлдайды, тіпті оларды жек көреді. Өзін өзгермелі және әуесқой ретінде көрсетеді, ойламаған нәрселерді айтады және Скарлетт оны дұрыс түсінбейді. Оның үнемі қорғану үшін келекелеуі оның шынайы ниеттеріне күмәндануға әкеледі, тіпті ол оларды түсіне алса да. Ол Скарлетттің өзін қорғау үшін сұлулық пен қышқылды сөздерді қолданғанын, зұлымдық ниетінен емес, түсінбейді. Романның басында Ретт алғаш рет Джон Уилкс пен оның ұлы Эшли және қыздары Мед мен Индия Уилкстің үйі – Twelve Oaks плантациясындағы барбекюде айтылады. Роман Реттті «Чарлстоннан келген қонақ» деп сипаттайды, ол Вест-Пойнттан шығарылған қара қой және оны бүкіл Чарлстондағы және, мүмкін, бүкіл Оңтүстік Каролинадағы беделді отбасылар қабылдамайды. Ол 16 жасар Скарлеттке қарағанда едәуір үлкен, сол кезде 32-33 жаста болып, бай қарақшы және кәсіби құмар ойыншы ретінде танымал болған. Ретт Скарлетттің плантациядағы барбекюде Эшлиге жасаған мойындауына куә болады және оның әлеуметтік нормаларды бұзудағы батылдығына және сұлулығына бірден қызығады. Ретт Скарлетттің мойындауы үшін мазақтайды, бұл оның жағымсыз әсерін қалдырады. Скарлетт алғаш рет жесір қалғаннан кейін, Ретт күйзеліске ұшыраған және қайғылы Скарлеттке көңіл бөле отырып, оның ықыласына ие болуда елеулі жетістіктерге қол жеткізеді, бірақ ол оған үйленбейтінін айтып, оның әуесқойлықпен араласуын сақтайды. Ол соғыстың аяқталуын күту үшін отбасымен бірге Тараға оралуға көмектесуін сұрайды. Алайда, қауіпті саяхаттың жартысында оның бүктелген сенімі оны өбіп, қару беруге мәжбүр етеді, содан соң оны Америкадағы азаматтық соғысқа қатысу үшін жолға тастап кетеді. Кейін Скарлетт өміріндегі ең маңызды және ауыр кезеңдердің бірін қолдаусыз өткізеді, аштыққа, ауруға және зорлық-зомбылыққа қарсы тұрады, өйткені ол отбасының жалғыз тірегі болады. Соғыс кезінде Ретттің байлығы мен ықпалы артады, ол контрабандист және блокадалық жүгіруші ретінде әрекет етеді, көбінесе түрмеге кіреді және шығады. Оңтүстік қоғамы оны аутсайдер ретінде қарастырады, бірақ кейде олар оның тартымдылығына тәнті болады. Кедейленіп, үмітсіз қалған Скарлетт Тараны құтқару үшін 300 доллар қарыз алуды сұрайды, ал ол оған ақшаны ешқашан қарыз бермейтінін, жеткілікті сұйық активтері болмағандықтан, оның ақша үшін өзін қаншалықты төмендетуге дайын екенін, тіпті оның сүйіктісі болуды ұсынғанын (ол оған соншалықты құнды емес деп жауап береді) көрсеткеннен кейін, ол оған ақшаны ешқашан қарыз бермейтінін, жеткілікті сұйық активтері болмағандығын айтады. Скарлетт ашуланып, масқараланып қалды. Оған жауап ретінде Скарлетт әпкесі Сюэлленнің сүйіктісі Фрэнк Кеннедиді отбасын құтқару үшін онымен үйленуге көндіреді, өйткені оның әпкесі отбасын тастап, Фрэнктың байлығына ие болуды көздеді. Ретт ашулы, өйткені ол шын мәнінде түрмеден шыққаннан кейін оған ақша берер еді, кейін оның шеберлігін және жаңа күйеуін әпкесінің көз алдында ұрлау қабілетін мақтайды. Осы уақыт ішінде Ретт Скарлетттің бизнесмен ретінде Франктің бизнесін жүргізу және кеңейту үшін іс-шаралар жасағанына таңғалады, бірақ оның аздап жанкүйерлерін жинаған қатал және қарақшы тактикасын өкінішпен қарайды және оның ақша жинауға деген барлық қажеттілігін түсінбейді. Оның әйелге тән емес және қатыгез іскерлік мінез-құлқы Скарлеттке шатырда шабуыл жасауға себеп болады, ал күйеуі Фрэнк Ку-клукс-кланның рейдінде қайтыс болғанда, Ретт Эшли Уилкесті және тағы бірнеше адамды аман алып қалады. Ол оны күйеуінің өлімі үшін кінәласа да, Ретт Скарлетттің Франктың өмірі мен өліміне қатысқан рөлі үшін тозаққа барады деген шынайы қорқынышына күледі және жаңадан жесір қалған Скарлеттке ұсыныс жасайды, ол әрқашан оны қалай болса да алатынын білетінін айтады және ол оған көңіл көтеру үшін және олардың физикалық үйлесімділігі үшін үйленуі керек. Скарлетт келіседі, бірақ тек ақша үшін. Романда Ретттің байлығы 50 000 000 долларға бағаланады (1864 жылы 50 доллар, соңғы жылдары миллионға жуық). Ретт Скарлеттке он екі Оукстан көрген күннен бастап болған махаббатын қайтарады деп жасырын үміттенеді. Бірақ Ретт Скарлеттке оның махаббатын көрсетпеуге бейім, өйткені Скарлеттке сүйіспеншілік білдіретіндер азаптануға бейім деп сендіреді, ал олардың некесі басынан бастап дау-жанжалға толы. Ретттің Скарлетттің Эшли Уилкске деген махаббатына деген қызығушылығы олар үшін мәселеге айналады, сондай-ақ олардың бір-біріне деген төмен пікірлері. Скарлетт Реттті джентльмен немесе жақсы адам деп санамайды және ол өзін ханым деп санамайтынына наразы. Ол оның өзін сүйетініне сенбейді және көбінесе әлемдік және жиі ойсыз Реттке қарсы, джентльмендік Эшли Уилкске деген идеалистік құштарлығымен өзін жұбатады. Ретт оның ақшаға құмарлығын талғамсыз деп есептейді, Эшлидің оның жүрегіндегі орнына жиренеді және оның қаталданып қалған сезімдерін сарказммен өзгерте алмайды. Дегенмен, Ретт олардың қызы Бонниге толыққанды сүйіспеншілікпен қарайды. Ретт ынталы және қамқор әке, Скарлеттке қабылдамайтын махаббатты қызына сыйлайды, бұл оның әйелінен одан да оқшаулануына себеп болады. Әйеліне қарағанда, Ретт Эшли Уилкестің әйелі Мелани Уилкеспен шынайы жылы және жақын достық қарым-қатынас жасайды, оны сирек кездесетін, шынайы «ханым» деп санайды және оған көбінесе қызмет етеді және одан көңіл көреді. Ол Скарлетттің наразылығы мен күдігіне орай, бұрынғыдай күмәнді байланыстарын жалғастырады. Батлерлердің некесі жанжалға, қыздарының өліміне, Ретттің Скарлеттті баспалдақтан құлатып, түсігін тудырған оқиғаға және соңғы шешімді соққыға, Эшлидің әйелі Меланидің өліміне дейін тозығып, бұзылады. Мелани Скарлеттке өлімінен кейін Эшлиді күтуге уәде беруді және Ретттің Скарлеттке қаншалықты сүйіспеншілікпен қарағанын айтуды өтінеді. Ретт Скарлетттің оны ешқашан сүймегенін және енді бос және құштар Эшлиге үйленуге асығатынын сендіреді, Скарлетттің керісінше айтқандарына бейжай қарайды. Барлығынан шаршаған Ретт некесінен шығып, әлемде «тартымдылық пен әдемілік» қалдығын табу үшін барлығын тастап кетпек.

Кейіпкер

Роман барысында Ретт Скарлеттің соғыс ахуалында тірі қалуға деген ерік-жігеріне барынша ғашық болады. Романның өзінде фильмде кездеспейтін бірнеше маңызды мәлімет бар. Отбасысынан, әсіресе әкесінен жаңылғаннан кейін, ол кәсіби құмар ойыншыға айналады, сонымен қатар Калифорниядағы алтын асыруға қатысып, пышақпен болған төбелес кезінде құрсағына жарақат алады. Ол анасы мен Розмари әпкесін жақсы көреді, бірақ әкесімен арақатынасы ешқашан шешілмейді. Кішкентай інісінің есімі аталмайды, ал күріш шаруашылығын иеленген келіні бар. Ретт Нью-Орлеандағы пансионда оқитын кішкентай ұлдың қамқоршысы; оқырмандар арасында бұл баланың Белл Уотлингтің ұлы (Белл Меланиге сөз арасында айтады) және мүмкін, Ретттің заңды емес ұлы болуы мүмкін деген болжам бар. Вест-Пойнттан қуылғанына қарамастан, романдық Ретт өте білімді, Шекспирден бастап классикалық тарих пен неміс философиясына дейін әртүрлі салаға сілтеме жасайды. Ол сонымен қатар әйелдерді физикалық және психологиялық тұрғыдан жақсы біледі, бірақ Скарлетт мұны "әдепсіз" деп санайды (дегенмен, бәрібір қызықты көреді). Ретт Меланиді дос ретінде сыйлайды және бірте-бірте жақсы көреді, бірақ Эшлиге деген құрметі аз. Ретттің адам табиғатын түсіну қабілеті балаларға да қатысты, ол Скарлеттің бұрынғы некелерінен туған балаларына өзінен гөрі жақсы отағары болады; оның Уэйдке ерекше құрметі бар, тіпті Уэйд оның өгей ұлы болғанға дейін. Бонни дүниеге келгенде Ретт оған Скарлетттің енді рұқсат етпейтін қамқорлық көрсетеді және адал, тіпті махаббатқа толы әке болады. Ретт Конфедерация армиясына қосылуға шешім қабылдайды, бірақ Атланта түскеннен кейін және оның көзімен қарағанда, "мақсаттың" толығымен жоғалғанына көз жеткен соң ғана. Бұл кейіпкерлік қасиет соғысқа дейін Оңтүстіктің жеңіліске ұшырайтынын болжаған, әлемді білген және дана адамның бейнесімен мүлдем қайшы келеді. Ретт Оңтүстіктің жеңіліске ұшырайтынын білген және оған сенген (және бұл туралы ашық айтқан). Ол соғыстың басында жаңа мемлекет құру үшін тәуекелге баруға тұрарлық болған өмірін де, байлығын да Оңтүстік үшін тәуекелге салмайды. Александра Риплидің "Скарлетт" (1991) және Дональд МакКейгтің "Ретт Батлердің халқы" (2007) сияқты екі ресми жалғастыруда, сондай-ақ Кейт Пиноттидің бейресми "Тараның желдері" романында Скарлетт Реттті қайтаруға қол жеткізеді.

Отбасы

Рет - үлкен бала. "Желмен бірге кеткендер" романында оның кіші әпкесі Розмари ғана атымен аталады; оның інісі мен қарындасы туралы қысқаша айтылады, бірақ есімдері берілмейді. Александра Риплидің "Скарлетт" жалғасында Батлер ата-анасы Стивен мен Элеонора, кіші інісі Росс деп көрсетілген. Бұл жалғасында Рет Скарлеттен ажырасқаннан кейін Энн Хэмптонға үйленеді және ол Анн қайтыс болған соң ғана Скарлеттпен қайта табысады. Скарлетт пен Реттің екінші қызы дүниеге келеді, оны Кэти "Кеті" деп атайды. "Ретт Батлердің әулеті" атты ресми преквел және жалғаста оның ата-анасы Лэнгстон мен Элизабет, ал інісі Джулиан деп аталады. Бұл романда Белл Уотлингтің ұлы маңызды рөлде болады; соңында ол Ретттің ұлы деп ойлағанмен, шын мәнінде басқа адамның ұлы екені анықталады.

Ретті іздеу

1939 жылғы "Желмен бірге кеткендер" фильмінде Ретт Батлер рөліне Кларк Гейбл көпшілік пен продюсер Дэвид О. Селзник үшін (Гейблдің өзінен басқа) дерлік бірден таңдаулы болды. Бірақ Селзникте ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша еркек актерлер болмағандықтан, ол басқа студиядан актерді қарызға алу үшін келіссөздер жүргізуі керек болды. Гари Купер Селзник үшін бірінші таңдау болды, себебі Купердің Сэмюэл Голдвинмен келісімшартында United Artists жалпы дистрибьюторлық компаниясы бар еді, ал Селзник осы компаниямен сегіз фильмге келісімшарт жасаған. Алайда Голдвин келіссөздерде белгілі бір міндеттеме бермеді. Warner Bros. компаниясы басты рөлдерге Бэтт Дэвис, Эррол Флинн және Оливия де Гавиландты ұсынды, бұл үшін тарату құқықтарын беруге дайын еді. Гари Купер Ретт Батлер рөлінен бас тарғанда, ол оған қатты қарсы болды. Ол: "Желмен бірге кеткендер" Голливуд тарихындағы ең ірі сәтсіздік болады. Кларк Гейблдің құлап жатқанын көруге қуаныштымын, мен емес", - деген сөздерін айтқан. Бірақ сол кезде Селзник Кларк Гейблді алуға бекінген еді және ақырында Metro Goldwyn Mayer-ден оны қарызға алудың жолын тапты. Селзниктің қайын атасы, MGM басшысы Луис Б. Майер 1938 жылдың мамыр айында фильмнің бюджетінің жартысын қаржыландыруды ұсынды, бұл үшін ол қуатты пакетке ие болды: пайданың 50% -ы MGM-ге, фильмнің таратуы MGM-нің бас компаниясы Loew's, Inc. компаниясына жүктелді және Loew's фильмнің жалпы кірісінің 15 пайызын алды. Селзник бұл ұсынысты тамыз айында қабылдады, содан кейін Гейбл бекітілді. Бірақ MGM арқылы шығару үшін Селзник Интернешнл United Artists-пен жасасқан сегіз фильмдік келісімшартты аяқтағанға дейін өндіріс басталуы кейінге шегерілді. Гейбл рөлді ойнауға құлшынбады. Ол сол кезде рөлінде толыққанды бейнелемеуі мүмкін кейіпкердің бейнесін қалыптастырған көпшіліктің күтіктерін ақталмаудан қорқыныш сезінді.

Әдебиеттер мен жалғаулар

1939 жылы түсірілген фильмде Ретт рөлін Кларк Гейбл ойнады. Бастапқыда рөлді ойнауға күмәнданып жүргеніне қарамастан, Гейбл ақырында бұл рөлді ойнаудан ләззат алды. Оның ойыны сыншылар тарапынан жоғары бағаланады (сондай-ақ фильм де) және бұл кейіпкердің ең нақты бейнесі деп есептеледі, сонымен қатар ол «Үздік актер» номинациясына ұсынылды. «Скарлетт» (жоғарыда аталған романның жалғасы негізінде) романында Ретт рөлін Тимоти Далтон ойнады. Такарадзука Реву музыкалық қойылымында Ретт рөлін топтың бірнеше белгілі жұлдыздары сомдады, олардың ішінде Юки Амами (қазір кино және теледидар актрисасы), Ю Тодороки (қазіргі уақытта топтың директорларының бірі) және Йока Вао (Космо труппасының бұрынғы жетекші ер адам рөлі, ол 2006 жылдың шілдесінде топтан кеткен) бар. Элис Рэндалдың «Желдің соққан күні» романы тарихи параллель роман немесе (сот ісінен кейін) пародиЯ болып табылады. Ол құлдың көзқарасынан баяндалады. Дональд МакКейгтің «Ретт Батлердің халқы» романы Ретт Батлердің өзінің көзқарасынан айтылған. 2008 жылы Маргарет Мартиннің «Желмен бірге кеткен» мюзиклінде Ретт Батлер рөлін Дариус Данеш орындады.

Қабылдау

Майкл Срагоу Entertainment Weekly журналында Батлерді Джеймс Бондпен салыстырып, екі кейіпкердің де талдау қабілеті жоғары, "күмәнді" әйелдерді сүйкімділікпен баурап алуда шебер және "жау шебінде ойын жүргізу шеберлері" екенін айтты. Ол сондай-ақ, "007-нің эротикалық әзілдері Реттің Скарлеттпен сөздермен тартысынан тікелей пайда болған" деді.