Кіріспе
1943 жылы Веллингтондағы көтеріліс Манерс көшесі шайқасы 1943 жылы Веллингтондағы Те Аро ауданындағы Одақтас күштер клубының сыртында американдық және Жаңа Зеландиялық әскерилер мен азаматтар арасында болған төңкерісті білдіреді. Клуб барлық әскери қызметшілерге ашық әлеуметтік орталық болып табылды.
The Battle of Manners Street refers to a riot involving American servicemen and New Zealand servicemen and civilians outside the Allied Services Club in Manners Street, Te Aro, Wellington in 1943. The club was a social centre, open to all military personnel.
Өмірбаян
1942-1944 жылдары Жаңа Зеландияда 15 000-дан 45 000-ға дейін американдық әскери қызметшілер орналасқан, олардың көпшілігі елдің ірі қалаларының маңында лагерь құрды. Жаңа Зеландия сол кезде 1,6 миллион халқы бар шалғай ел болғанымен, көптеген американдық әскерилер АҚШ-тың ірі қалаларынан Жаңа Зеландияға келді. Жаңа Зеландиялық сарбаздардың көпшілігі, әсіресе сол кезде шетелде қызмет ететіндер, жаңа зеландиялықтар мен американдық әскерилер арасындағы романтикалық қарым-қатынасқа наразылық білдірді, бұл екі тарап арасында төбелес пен шиеленіске, соңынан зорлық-зомбылыққа толы көтерілістерге әкеп соқты.
Көтеріліс
Кейбір американдық әскерилер Сервистік клубтың маори сарбаздарының да клубты пайдалануына қарсылық білдірді және 1943 жылдың 3 сәуірінде маори сарбаздарының кіруін тоқтата бастады. Аймақтағы көптеген Жаңа Зеландия сарбаздары, ақ (пакеха) және маори сарбаздары, осыған қарсы бірікті. Америкалықтар маорилерді кіргізуге тырысқандарға шабуыл жасау үшін белбеулерін шешкенде, жағдай ушықты. Соңынан азаматтық және әскери полиция таратып жіберген қақтығысқа кем дегенде мың әскери қызметкер, сондай-ақ бірнеше жүз азамат тартылды. Басты төбелес кешкі 6-дан 8-ге дейін созылды, ал кейбіреулері тағы екі сағатқа дейін жалғасты. Ондаған адам жарақаттанды. Төбелес Уиллис көшесіндегі Әскери, Әскери-теңіз және Әуе күштері (ANA) клубына және Куба көшесіне тарады. Сол кезде қонақүйлердегі барлар кешкі 6-да жабылып, маскүнемдер көшеге шығарылатын. Оқиға туралы хабар сол кезде цензураланып, осыған байланысты аңыз-ертегілер көп пайда болды, соның ішінде екі американдық қаза тапқан деген мәлімдеменің растығын анықтау қиын болып тұр. Толқын болғаннан кейін 20 жыл өткен соң, тергеу комиссиясының шешімі жарияланды.
Басқа да тәртіпсіздіктер
Манерс көшесіндегі шайқаспен бір уақытта Оклендте американдық және жаңа зеландиялық әскерилер арасында ұқсас көтеріліс болды. Бір айдан кейін, 1945 жылдың 12 мамырында Веллингтонның Куба көшесіндегі Мейфэр кабаресінде тағы бір көтеріліс орын алды. Кейіннен, 1943 жылдың қазан айында Отакиде американдық әскерилер мен маори азаматтары арасында төбелес болды.