Шарль Роллен: Француз тарихшысы және педагогының өмірі мен еңбектері
Charles Rollin
Шарль Роллен (1661-1741) – француздық тарихшы, педагог. Париж университетін жаңғыртуға, грек тілін оқытуға үлкен үлес қосты. Жансеншілік көзқарастарымен белгілі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз тарихшысы және педагог (1661–1741)
French historian and educator (1661–1741)
Шарль Ролен (30 қаңтар 1661 жылы Парижде дүниеге келген, 14 желтоқсан 1741 жылы Парижде қайтыс болған) – француз тарихшысы және педагог. Өзінің заманындағы танымалдылығы мен кейінгі ұрпақтардың оны ұмытуы салдарынан, ол Жан Шарль Леонард де Сисмонди сияқты тарихшыларға қатысты қолданылатын атауға айналды.
Charles Rollin (30 January 1661 in Paris 14 December 1741 in Paris) was a French historian and educator, whose popularity in his time combined with becoming forgotten by later generations makes him an epithet, applied to historians such as Jean Charles Leonard de Sismondi.
Өмір
Рольль кесушінің ұлы болды және 22 жасында Плесси колледжінде шебер атанды. 1694 жылы ол Париж университетінің ректоры болды, грек тілін зерттеуді жаңарту арқылы көп қызмет етті. Ол бұл лауазымда бір жылдың орнына екі жыл қызмет етті, ал 1699 жылы Бове колледжінің директоры болып тағайындалды. Роллин жансеннистік қағидаларды ұстанды, тіпті Франсуа де Паристің, көбінесе Диакон Париж деп аталатын, қабірінде болған деген кереметтерді қорғауға дейін барды. Өкінішке орай, оның діни көзқарастары оны лауазымдарынан айырды және 1719 жылы қайта сайланған ректорлыққа үміткерлігін жоққа шығарды. Ол Француз академиясына сайланбауына да осы себеп кедергі болды деген қауесет бар, бірақ ол Жазулар академиясының мүшесі болған. Өліміне аз уақыт қалғанда ол "Унигенит" бұйырығын қабылдамауға қарсылық білдірді.
Rollin was the son of a cutler, and at the age of 22 was made a master in the Collège du Plessis. In 1694 he was rector of the University of Paris, rendering great service among other things by reviving the study of Greek. He held that post for two years instead of one, and in 1699 was appointed principal of the Collège de Beauvais. Rollin held Jansenist principles, and even went so far as to defend the miracles supposed to be worked at the tomb of François de Paris, commonly known as Deacon Paris. Unfortunately his religious opinions deprived him of his appointments and disqualified him for the rectorship, to which in 1719 he had been re elected. It is said that the same reason prevented his election to the Académie française, though he was a member of the Academie des Inscriptions. Shortly before his death he protested publicly against the acceptance of the bull Unigenitus.
Шығармалары
Ролиннің әдеби еңбектері көбінесе өмірінің соңғы жылдарына жатады, сол кезде оған сабақ беруге тыйым салынған еді. Бір кездері танымал болған "Ежелгі тарихы" (12 томдық, Париж, 1730–38 жж.) және одан да аз оқылған "Рим тарихы" (Histoire Romaine, өліміне дейін тоғыз томның бесеуі ғана аяқталды) сынға түспеген, кейбір қателіктері бар жинақтар еді. Бірақ олар ұрпақтан ұрпаққа білім берумен қатар қызығушылықты да тудырды. Оның шығармаларының ішіндегі ең түпнұсқа және маңыздысы – "Білім туралы трактаты" (Traité des Études, Париж, 1726–31 жж.) болды. Бұл еңбек сол кездегі реформаланған және жаңашыл білім беру жүйесінің тұжырымдамасын қамтиды, Францияда сақталған ортағасырлық дәстүрлерден бас тартып, оқулықтардағы латын тілінен ана тіліне ауысқаннан кейін ұлттық тарихты зерттеуге баса мән берді. Ролиннің өзі 60 жасқа келгенде ғана француз тілінде жазуды бастады.
Rollin's literary work dates chiefly from the later years of his life, when he had been forbidden to teach. His once famous Ancient History (, 12 vols., Paris, 1730–38) and the less generally read Roman History (Histoire Romaine, only five of nine volumes finished by the time of his death) were avowed compilations, uncritical and somewhat inaccurate. But they instructed and interested, generation after generation. A more original and really important work was his Treatise on Education (Traité des Études, Paris, 1726–31), which contains a summary of what was even then a reformed and innovative system of education, discarding the medieval traditions that had lingered in France, emphasizing the study of national history after dropping Latin for vernacular in textbooks. Rollin himself didn't begin writing in French until age 60.