Кіріспе

Қатты кептірілетін жылтыр бояу. Эмаль бояуы – ауада кептіріліп, қатты, әдетте жылтыр жабын түзететін бояу, ол сыртқы ортада немесе қатты тозуға, температура өзгерісіне ұшырайтын беттерді жабу үшін қолданылады. Оны "эмальмен боялған" әшекей бұйымдармен шатастырмау керек, онда шыны эмаль щеткамен жағылып, пеште күйдіріледі. Бұл атау шамалы жаңылыс, себебі нақтыда, коммерциялық эмаль бояуларының көпшілігі шыны эмаль немесе ыстықпен өңделген синтетикалық шайырлардан әлдеқайда жұмсақ және құрамынан мүлдем өзгеше болады. Шыны эмаль ұнтақ немесе паста түрінде қолданылып, содан кейін жоғары температурада қыздырылады. "Эмаль бояуы" терминін қолдану үшін жалпыға қабылданған анықтама немесе стандарт жоқ, және барлық эмаль түрлеріндегі бояулар оны пайдаланбауы мүмкін.

Бояу

Әдетте, "эмаль бояуы" термині майға негізделген жабу материалдарын сипаттау үшін қолданылады, олар көбінесе айқын жылтырлыққа ие. Бірақ, соңғы кезде көптеген латекс немесе суға негізделген бояулар да осы терминді пайдалана бастады. Бүгінде бұл термин "қатты беткейлі бояу" дегенді білдіреді және көбінесе жоғары сапалы бояу брендтеріне, жоғары жылтырлықпен жабылған беттерге немесе спрей бояуларына қатысты қолданылады. Эмаль бояуларының көпшілігі алкидтік шайыр негізінде жасалады. Кейбір эмаль бояулары майлы бояуға лак қосып жасалады. "Эмаль" және "эмальдалған" терминдері көбінесе шыны эмальды білдірсе де, 20 ғасырда кейбір суретшілер өнерде коммерциялық эмаль бояуларын қолданды, олардың ішінде Пабло Пикассо (оны майлы бояумен араластырып), Герман Пол, Джексон Поллок және Сидни Нолан бар. Ноланның "Іс сот" (1947) туындысы – оның эмаль бояуын, әдетте Риполин, өнерге арналмаған коммерциялық бояуды, сондай-ақ Пикассоның әдеттегі брендін қолданған көптеген жұмыстарының бірі. Қазіргі кезде кейбір "эмаль бояулары" суретшілер үшін арнайы шығарылады. Эмаль бояулары 20 ғасырдың басындағы алғашқы коммерциялық бояулардың бірі – нитроцеллюлоза негізіндегі бояуларға да сілтеме жасай алады. Кейіннен олар уыттылығы, қауіпсіздігі және сақталуы (сары түске ұмтылуы) туралы алаңдаушылықтарға байланысты алкид, акрил және винил сияқты жаңа синтетикалық жабындармен алмастырылды. Поллок өнерде "Дуко" атты коммерциялық бояуды да қолданды. Суретші өзінің мансабында көптеген коммерциялық немесе үй бояуларын тәжірибелеп көрді. Басқа суретшілер: "1930 жылдары АҚШ-та шығарылған өнеркәсіптік материалдардың әртүрлі түрлерін ашқаннан кейін, Сикейрос өз туындыларының көп бөлігін ерекше материалдардан жасады, олардың ішінде Дуко бояуы, пироксилин бояуының DuPont бренді, автомобиль өнеркәсібі үшін жасалған берік және төзімді нитроцеллюлоза бояуы бар". Нитроцеллюлоза эмальдары қазіргі лактар деп те белгілі. Эмаль бояуы әртүрлі түстерде болады және нақты рең алу үшін оларды қосып араластыруға болады. Ол су және еріткіш негізіндегі түрлерде де қол жетімді, ал еріткіш негізіндегі эмаль өнеркәсіптік қолдануда көбірек таралған. Ең жақсы нәтиже алу үшін эмаль бояуын қолданғанда сапалы щетка, ролик немесе спрей қолдану керек. Кепкеннен кейін эмаль бояуы берік, қатты беткейді құрайды, ол сыпырылуға, сарғаюға және түсінің өзгеруіне төтеп береді, сондықтан ол әртүрлі беттер мен қолданулар үшін тамаша таңдау болып табылады.

Емаль бояуының қолданылуы мен түрлері

Қабат эмальді бетон, баспалдақтар, жертөлелер, террасалар және патиолар үшін қолдануға болады. Жылдам кептіретін эмаль қолданғаннан кейін 10–15 минут ішінде кептіре алады. Тоңазытқыштарға, есептеу үстелдеріне және басқа да өнеркәсіптік жабындарға өте ыңғайлы. Жоғары температураға төзімді эмаль қозғалтқыштарға, тежегіш калиперлеріне, шығарынды құбырларына және барбекюге қолдануға болады. Эмаль бояуы ағашты сыртқы факторларға төзімді ету үшін қолданылады, себебі эмальдің су өткізбейтін және шіруға қарсы қасиеттері бар. Жалпы, өңделген беттер өңделмеген беттерге қарағанда әлдеқайда ұзақ қызмет етеді және тозуға төзімді болады. Модельдерді жасауда Xtracolor және Humbrol Ұлыбританиядағы танымал брендтер. Colourcoats модельдік бояуы – әскери түстердің нақтылығымен ерекшеленетін жоғары сапалы бренд. АҚШ-тың Testors компаниясы Floquil, Pactra, Model Master және Testors брендтерін ұсынады. Тырнақ эмалі тырнақтарды бояу үшін қолданылады, ол жылдам кептіру, түстің тұрақтылығы, жылтырлығын сақтау және т.б. сияқты көптеген түрлерінде болады. Эпокси эмаль, полиуретан эмаль және т.б. химиялық және мұнай-химиялық өнеркәсіпте коррозияға қарсы қорғаныш жабыны ретінде / өнеркәсіптік бояу мақсатында қолданылады.