Кіріспе

Көше асфальтына қадалған белгісіз шығу тегі бар хабарлар

Тойнбидің тақташалары, сондай-ақ Тойнбидің плиткалары деп те аталады, – Америка Құрама Штаттарының екі десяткаға жуық ірі қалаларында және Оңтүстік Американың төрт қаласында көше асфальтына қадалған белгісіз шығу тегі бар хабарлар. 1980 жылдардан бері бірнеше жүз плитка табылды. Олардың көлемі әдетте американдық автокөліктің нөмірлік тақташасымен (шамамен ) тең, бірақ кейде одан да үлкен болады. Олардың құрамында мынадай жазулар кездеседі:

ТОЙНБИ ИДЕЯСЫ
'2001' ФИЛЬМIНДЕ
ЖҮПИТЕР ПЛАНЕТАСЫНДА
ӨЛГЕНДЕРДI ТIРIЛТУ

Кейбір күрделі плиткаларда құпия саяси мәлімдемелер немесе оқырмандарды ұқсас плиткалар жасап орнатуға шақырулар да бар. Плиткалар жасауға қолданылатын материал бастапқыда белгісіз болды, бірақ олардың негізінен линолеум және асфальт жарықтарын толтыру құрамынан жасалғаны туралы мәліметтер пайда болды. Плиткалар туралы мақалалар 1990 жылдардың ортасынан бастап жариялана бастады, бірақ сілтемелер 1980 жылдардың ортасында пайда болған болуы мүмкін.

Тарих

Тойнбидің плиткалары алғаш рет 1980-жылдардың соңында фотоға түсірілді, ал бұқаралық ақпарат құралдарында олар туралы алғашқы белгілі мәлімет 1994 жылы The Baltimore Sun газетінде жарияланды. 1983 жылы The Philadelphia Inquirer газетіне жіберілген хатта Филадельфиядағы науқанның тақырыптары плиткалардағы тақырыптарға ұқсас болды (мысалы, Юпитерде өлгендерді қайта тірілту, Стэнли Кубрик және Арнольд Ж. Тойнби), бірақ плиткалар туралы ешқандай сілтеме болған жоқ. 2002 жылдан бері Филадельфия, Пенсильвания аймағынан тыс жерде түпнұсқа автордың жұмысы саналатын жаңа плиткалар өте сирек кездесті, алайда 2006 жылы Коннектикут штатының қалашығында және 2007 жылы Нью-Джерси штатының Эдисон қаласында көзге түсетін жағдайлар тіркелді. Ноблсвилл (Индиана), Буффало (Нью-Йорк), Сиракуз (Нью-Йорк), Сан-Франциско (Калифорния), Портленд (Орегон) және Розуэлл (Нью-Мексико) қалаларында, сондай-ақ 1997 жылы Детройт (Мичиган) және 2013 жылы Талса (Оклахома) қалаларында көшірме плиткалар табылған. Көптеген ескі плиткалар, түпнұсқа автордың жұмысы саналатын, көлік қозғалысынан зақымданған, бірақ 2011 жылға дейін Питтсбург (Пенсильвания), Сент-Луис (Миссури), Цинциннати (Огайо), Кливленд (Огайо) және Оңтүстік Америкада сақталған. 2013 жылдың 19 маусымында Топека (Канзас) қаласындағы көшеде Тойнби плиткаларына ұқсас плиткалар пайда болды. Олар келесі күні кешке дейін алынып тасталды. Одан бір ай өткен соң, 2013 жылдың 17 шілдесінде Солт-Лейк-Ситиде (Юта) көшесінде Тойнби плиткасына ұқсас плитка табылды. Жаңа плиткалар Пенсильвания штатындағы бірнеше ірі тас жолдарға, соның ішінде Делавэр округындағы 476 және 95 тас жолдарына орнатылды. 2007 және 2008 жылдары Пенсильвания штатының Делавэр округындағы Дрексел-Хиллден басталатын 1-ші АҚШ тас жолында тағы алтыға жуық плитка табылды. Бұл плиткалар түпнұсқаларынан әлдеқайда үлкен және қызыл түсті курсивпен жазылған. 2016 жылы Филадельфияда кейбір плиткалар қайтадан пайда бола бастады.

Аталған адамдар мен заттар

Плиткалар туралы деректі фильмде Джастин Дюэрр "Тойнбидің" 20 ғасырлық британдық тарихшы Арнольд Ж. Тойнбиге сілтеме екенін, ал "Кубриктің 2001" – 1968 жылғы "2001: Ғарыш саяхаты" фильміне сілтеме екенін болжайды. Бұл фильмді кинорежиссер Стэнли Кубрик Юпитерге адамдардан тұратын миссия туралы бірлесіп жазып, түсірген. Алғашқы болжамдар бойынша toynbee.net сайтында "Тойнби" Рей Брэдберидің "Тойнби конвекторы" деген әңгімесіне сілтеме жасайды деген теория айтылған. Плиткалардың көпшілігінде жоғарыда көрсетілгенге ұқсас мәтін бар, бірақ көбінесе олардың жанында тағы бір жиынтығы табылады. Олардың бірнешеуі баспасөз (Knight Ridder газетінің иесі Джон С. Найтты қоса), АҚШ үкіметі, КСРО (Совет Одағы тарағаннан кейін жасалған сияқты) және "шайтан еврейлер" арасындағы жаппай құйрық сөздерге ишара жасайды. Үй бұрынғы тұрғынның және плитка жасаушының жеке резиденциясы болғанына қарамастан, бұл туралы 2011 жылғы "Өлілерді қайта тірілту: Тойнби плиткаларының құпиясы" деректі фильмінде көрсетілген. Тойнби плиткаларын ұнататындар, Филадельфияда олардың көптеп кездесуіне, олардың шамалы жасына, ою-өрнектерінің әртүрлілігіне, "плитка жасаушының мәлімдемесіне" және Сантьяго плиткасындағы Филадельфия мекенжайына байланысты, оларды Филадельфияда туған адам жасаған деп санайды.

Дэвид Маметтің "4 A.M".

Драматург Дэвид Мамет плиткалардың өзінің бір пьесасына жасалған құрмет екеніне сенетінін айтты және оны "ең керемет оқиға" деп сипаттады. 1983 жылы жазған "4 A.M." (1985 жылы "Goldberg Street: Short Plays and Monologues" жинағында жарияланған) пьесасында Ларри Кинг үлгісіндегі радио жүргізушісі Арнольд Тойнбидің еңбектеріне негізделген "2001 жыл" фильмінде Юпитердегі өмірді қайта жаңарту жоспары туралы айтқан бір шалушыны ашумен тыңдайды. Радио бағдарламасының жүргізушісі шалушының фактілердегі қателіктерін және жоспарындағы логикалық бұрылыстарын дереу көрсетеді. 2011 жылы түсірілген "Өлілерді қайта тірілту: Тойнби плиткаларының сыры" деректі фильмінің зерттеушілері Маметтің пьесасынан бұрынғы бірнеше дәлелдерді тапқандарын мәлімдеді, соның ішінде 1980 жылы плиткашының Ларри Кинг радиосына қоңырау шалғанын. Олар 1983 жылғы "The Philadelphia Inquirer" газетіндегі мақалаға сілтеме жасайды, онда жергілікті бір адамның "2001" фильмінде бейнеленгендей, Юпитерде өлгендерді қайта тірілту туралы хабарды тарату үшін ток-шоулар мен газеттерге хабарласқаны" айтылған.

Жаратушы

1983 жылы өзін әлеуметтік жұмыскер деп таныстырған Джеймс Мораско Жердің қайтыс болған тұрғындарымен Юпитерді отарлау туралы теориясымен ток-шоулар мен газеттерге хабарласты, бұл идеяға тарихшы Арнольд Тойнбидің кітабын оқығанда келгенін мәлімдеді. «Филадельфия Инкуайер» газетіне берген сұхбатында Мораско Тойнбидің кітабында өлген молекулаларды қайта тірілту туралы теория бар екенін және бұл кейін «2001: Ғарыш саяхаты» фильмінде бейнеленгенін айтты. 2003 жылы Воргул «Филадельфия» телефондық анықтамалығындағы жалғыз Джеймс Мораскоға қоңырау шалып, оның әйелі күйеуі сол жылы наурыз айында 88 жасында қайтыс болғанын хабарлады. Морасконың жесірінен кірпіштер туралы сұрағанда, ол күйеуінің «бұл туралы ештеңе білмейтінін» айтты. Дюэрр Вернаның «Джеймс Мораско» есімін псевдоним ретінде қолданғанына сенді. Чикаго қаласы кірпіштерді «вандализм» деп жариялады және тапқандарын алып тастады, оларды «граффитиден ешқандай айырмасы жоқ» деп есептейді. Бір кірпіш 1996 жылдан бері зақымданып, оқылмайды. Ол Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласындағы Талкауано және Санта-Фе көшелерінің қиылысында орналасқан. Тойнби кірпіштерін сақтауға арналған мемлекеттік немесе жеке ұйым жоқ. Көптеген кірпіштер қазір тек олардың жойылғанға дейінгі суреттері түрінде ғана сақталған. Кірпіштер «The New York Times», «The Chicago Sun Times», «Spiegel Online» және NPR сияқты американдық және еуропалық БАҚ-тың назарына ілікті. 2011 жылы Филадельфиялық кинорежиссерлер Джастин Дюэрр, Джон Фой, Колин Смит және Стив Вайник кірпіштер туралы «Resurrect Dead: The Mystery of the Toynbee Tiles» тәуелсіз деректі фильмін шығарды. Фильм 2011 жылғы Санденс кинофестивалінде АҚШ деректі фильмдері номинациясына іріктелді, ал Фой осы номинациядағы режиссерлік жүлдесін жеңіп алды. 2015 жылдың қазанына қарай Филадельфия қалалық жолдар бөлімі Тойнби кірпіштерін көше өнері ретінде мойындайды және «тойнби кірпіштерінің бірін немесе екеуін оларды алып тастаудың жылдам және қолжетімді әдісі болған жағдайда ғана сақтайды».